กระทรวง อว. โดย สวทช. ร่วมกับ องค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น หรือ แจ็กซา (JAXA) ประเทศญี่ปุ่น ประกาศผลการจัดแข่งขันโครงการ “Asian Try Zero-G 2023” โดย JAXA เลือกแนวคิดการทดลองของเยาวชนไทย 3 เรื่อง นำไปทดลองจริงบนสถานีอวกาศนานาชาติในช่วงต้นปี 2567
ดร.จุฬารัตน์ ตันประเสริฐ รองผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า JAXA เลือกข้อเสนอ การทดลองจาก 8 ประเทศ จำนวน 16 เรื่อง เป็นการทดลองของเยาวชนไทย 3 เรื่อง เพื่อนำไปทดลองบนสถานีอวกาศนานาชาติ โดยนายซาโตชิ ฟุรุคาวะ นักบินอวกาศญี่ปุ่น ในห้องทดลอง Kibo Module ของ JAXA
แนวคิดการทดลองทั้ง 3 เรื่อง ประกอบด้วย ไอเดียการทดลองแรกของ นายชญานิน เลิศอุดมศักดิ์ (ฟุง) ชั้น ม.5 โรงเรียน สวนกุหลาบวิทยาลัย เรื่อง “ก้อนน้ำทรงกลมกับแรงไฟฟ้า” เกิดจากความสงสัยว่าแรงทางไฟฟ้าจะส่งผลอย่างไรต่อลูกบอลน้ำในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ โดยการสร้างไฟฟ้าสถิตผ่านปรากฏการณ์ไตรโบอิเล็กทริก เพื่อให้เกิดการสะสมของประจุไฟฟ้า ด้วยการเสียดสีไม้บรรทัดพลาสติกกับผ้า จากนั้นจึงนำมา ทดลองกับลูกบอลน้ำ 2 ขนาด ขนาดรัศมี 1 ซ.ม. และ 4 ซ.ม. เพื่อสังเกตผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นกับก้อนน้ำ คือการเคลื่อนที่และการเปลี่ยนแปลงรูปทรงบนพื้นผิวของก้อนน้ำที่เป็นผลมาจากแรงทางไฟฟ้า ภายใต้สภาวะที่ก้อนน้ำไม่ได้ถูกแรงโน้มถ่วงกระทำ
ไอเดียการทดลองที่ 2 ของนายณัฐภูมิ กูลเรือน (เฟรม) นายจิรทีปต์ มะจันทร์ (ต้นกล้า) น.ส.ฟ้าใหม่ คงกฤตยานุกุล (เพียว) นาย ภูมิพัฒน์ รัตนวัฒน์ (ต้นน้ำ) ชั้น ม.5 โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย เรื่อง “การศึกษาการเคลื่อนที่แบบวงกลมของลูกบอลสองลูกบนเส้นเชือกในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ” ศึกษาการเคลื่อนที่แบบวงกลมของลูกบอลใน เส้นเชือก โดยออกแรงให้ลูกบอลเคลื่อนที่เป็นลักษณะเพนดูลัมทรงกรวย และมีมวลอยู่ สองจุด ลูกบอลทั้งสองจะเคลื่อนที่เป็นวงกลมที่อยู่ตรงข้ามกัน และอยู่ในระนาบที่ขนานกันด้วยแรงเข้าสู่ศูนย์กลางของแต่ละลูก แรงดึงเชือกและแรงโน้มถ่วงที่ทำให้ลูกบอลอยู่ระนาบที่ขนานกัน จึงเกิดความสงสัยเมื่อนำการทดลองนี้ไปทดลองในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำบนอวกาศ ลูกบอลทั้งสองลูกจะเคลื่อนที่แตกต่างจากบนพื้นโลกอย่างไร
ไอเดียการทดลองที่ 3 ของ น.ส.วรรณวลี จันทร์งาม (มุก) และ น.ส.พุทธิมา ประกอบชาติ (เอม) ชั้น ม.6 โรงเรียนระยองวิทยาคม เรื่อง “การออกกำลังกายท่าดาวทะเลภายใต้สภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ” ไอเดียคือการออกแบบท่า การออกกำลังกายให้นักบินอวกาศสามารถออกแรงต้านภายใต้สภาวะไร้แรงโน้มถ่วงได้อย่างไร โดยสนใจการออกกำลังกายแบบ บอดี้เวต ที่ใช้น้ำหนักของตัวเองเป็นแรงต้าน จึงเลือกใช้แผ่นยางยืดออกกำลังเป็นอุปกรณ์เพิ่มแรงต้าน โดยออกแบบท่าทางเริ่มต้นให้คล้ายรูปร่างของดาวทะเล แขนและขากางเหยียดออกจากลำตัว คล้องแผ่นยางยืดระหว่างขาทั้งสองข้าง และระหว่างแขนกับขาทั้งฝั่งซ้ายและขวา รวมเป็น 3 จุด เมื่อขยับแขนและขาเข้าและออกจากกันจะทำให้เกิดการใช้กล้ามเนื้อแขนส่วนบนและกล้ามเนื้อน่อง ผลที่คาดว่าจะได้รับจากการออกกำลังกายนี้ ได้แก่ การกระชับกล้ามเนื้อดึงทแยง เสริมสร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อแกนกลาง ช่วยสร้างความยืดหยุ่นให้กล้ามเนื้อบริเวณซี่โครงและส่งเสริมบุคลิกภาพที่ดี
เยาวชนเจ้าของการทดลองจะมีโอกาสสื่อสารกับนักบินอวกาศแบบเรียลไทม์และ รับชมการถ่ายทอดสดการทดลองบนสถานีอวกาศนานาชาติจากศูนย์อวกาศสึคุบะ ประเทศญี่ปุ่น ในช่วงต้นปีหน้า ติดตามการทดลองโครงการ Asian Try Zero-G 2023 ได้ที่เฟซบุ๊ก NSTDASpaceEducation
