เมื่อวันที่ 6 ก.ย. เอเอฟพีรายงานว่า เผด็จการทหารเมียนมา (พม่า) ประณามการออกแถลงการณ์ของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน ว่าเป็นการกล่าวหาแบบเพียงฝ่ายเดียว หลังที่ประชุมสุดยอดอาเซียนที่กรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย มีมติประณามการใช้ความรุนแรงของกองทัพพม่าและการพุ่งเป้าโจมตีต่อพลเรือนชาวพม่า
ท่าทีดังกล่าวของเผด็จการทหารพม่าเกิดขึ้นหลังการยืนยันของพม่าตามที่นางเร็ตโน่ มาร์ซูดิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอินโดฯ ออกมาเปิดเผยว่าพม่าจะไม่รับตำแหน่งประธานอาเซียนในปี 2569
โดยจะข้ามไปเป็นทางการฟิลิปปินส์แทน ท่ามกลางสภาวะมิคสัญญีทางการเมืองและการสู้รบระหว่างกองทัพพม่ากับกองกำลังฝ่ายต่อต้านการยึดอำนาจตั้งแต่ปี 2564
สถานการณ์ข้างต้นส่งผลให้อาเซียนกลายเป็นกลไกหลักที่ประชาคมโลกจับตาในการแก้ไขปัญหาความรุนแรงที่เกิดขึ้นในพม่า ทว่า ฉันทามติอาเซียน 5 ข้อ ที่เผด็จการทหารพม่าและอาเซียนตกลงกันไว้นั้นอยู่ในสภาวะชะงักงัน เนื่องจากเผด็จการทหารพม่าล้มเหลวที่จะปฏิบัติตามข้อตกลงที่ได้ให้ไว้ สร้างความไม่พอใจให้กับสมาชิกอาเซียนหลายประเทศ
ส่วนแถลงการณ์อาเซียนล่าสุดเรียกร้องโดยตรงไปยังกองทัพพม่าให้ถอดชนวนความรุนแรงและยุติการพุ่งเป้าโจมตีต่อพลเรือน ขณะที่ทางการอินโดนีเซียในฐานะประธานอาเซียน กล่าวสำทับด้วยว่ายังคงไม่มีความคืบหน้าที่มีนัยสำคัญใดๆ ต่อแผนการสร้างสันติภาพในพม่า
ด้านแถลงการณ์ของเผด็จการทหารพม่าที่ได้รับการเผยแพร่ผ่านโกลบอลนิวไลต์ออฟ เมียนมา” สื่อกระบอกเสียงรัฐบาลทหารพม่าเรียกร้องให้อาเซียนยึดมั่นต่อธรรมนูญอาเซียนอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะข้อกำหนดเรื่องการไม่แทรกแซงกิจการภายในของรัฐสมาชิกอาเซียน พร้อมประณามว่าเป็นท่าทีที่ฟังความข้างเดียวและไม่อยู่บนหลักการของเหตุผล
