‘Toxic Parents’ คือความรักความหวังดีของพ่อแม่ที่กลายเป็นพิษภัยของลูก
การเลี้ยงลูก ถือเป็นงานใหญ่และสำคัญที่สุดของคนเป็นพ่อแม่ และด้วยความรัก ความปรารถนาดีที่ผู้เป็นพ่อแม่มอบให้ลูก มักจะมาพร้อมกับความคาดหวังที่มีต่อลูกโดยไม่รู้ตัว ในฐานะที่เราเป็นพ่อแม่ จะทำอย่างไรเพื่อไม่ให้ความปรารถนาดีนั้น กลายเป็นพิษ (Toxic) จนถูกมองว่าเป็น Toxic Parents หรือ พ่อแม่จอมบงการและพ่อแม่เผด็จการในสายตาลูก
พญ.นิศารัตน์ วัชรีอุดมกาล จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น ประจำศูนย์ Mind Center โรงพยาบาลพระรามเก้า กล่าวถึงกรณีนี้ว่า ความคาดหวังของพ่อแม่ โดยทั่วไปแล้วเป็นเรื่องปกติที่มีได้ แต่การระวังเพื่อ ไม่ให้ความคาดหวังนั้นเป็นพิษต่อตัวลูกและตัวพ่อแม่เอง ต้องเริ่มต้นจากการพยายามสื่อสารกันในครอบครัว และการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพที่สุด คือการสื่อสารแบบ 2 ทาง นั่นคือ การสื่อสารบอกลูก
และการรับฟังว่า ในฐานะที่เขาเป็นลูก เขามีความคาดหวังต่อเราที่เป็นพ่อแม่อย่างไร และความคาดหวังที่ลูกมีต่อตัวเขาเองเป็นอย่างไร เขามีความฝัน มีความหวังอะไรเกี่ยวกับอนาคต ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง การเรียน การทำงาน ตลอดจนการใช้ชีวิตของเขาไว้อย่างไร ทั้งหมด ที่กล่าวมานี้จะเกิดขึ้นได้จากการสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึง ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัวด้วย
การเริ่มต้นในการสื่อสารกับลูกที่ดีที่สุด คือ การฟัง และต้องเป็นการฟังแบบตั้งใจ หรือที่เรียกว่า Active Listening เพราะพ่อแม่ จะได้เริ่มรู้จัก และทำความเข้าใจกับตัวตนของลูก รู้ว่าลูกมีความคิด แบบไหน เขากำลังคิดอะไรอยู่ เขาสนใจเรื่องอะไร ชอบอะไร หลายครั้งที่การสื่อสารของพ่อแม่เริ่มต้น ด้วยการให้คำแนะนำ บอกหรือเริ่มที่จะชี้แนะซึ่งเกิดขึ้นจากความรัก ความหวังดีของคุณพ่อคุณแม่ กลับทำให้เด็กรู้สึกเหมือนคุณพ่อคุณแม่ยังไม่ได้ฟังเขาเลย
ดังนั้น การสื่อสารกับลูก โดยเฉพาะลูกวัยรุ่น ขอให้เริ่มต้นจาก การตั้งใจฟัง ฟังนิ่งๆ ฟังให้จบ แล้วหลังจากนั้น ค่อยซักถามเมื่อเราไม่เข้าใจ”
พญ.นิศารัตน์กล่าวต่อว่า “ปัจจุบัน คุณพ่อคุณแม่ในหลายบ้านพาลูกๆ มาพบจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น ซึ่งเริ่มจากการที่ คุณพ่อคุณแม่ถามลูก รับฟังลูก ลูกเนี่ยแหละค่ะจะเป็นคนเข้าหาเราก่อน แล้วก็จะเป็นคน ที่มาบอกพ่อแม่เองว่า ตอนนี้เขาไม่โอเค เขาต้องการมาพบจิตแพทย์
หลายครั้งที่ได้พบเจอเคสต่างๆ จึงเข้าใจเป็นอย่างดีว่ามันเป็นการยาก ในฐานะพ่อแม่ บางทีเรารู้สึกว่าเราทำดีที่สุดแล้ว แต่บางครั้งลูกเราเองก็ยังมีประเด็นปัญหาที่เราไม่สามารถช่วยเหลือ ปกป้องหรือว่าดูแลเขาได้ เพราะฉะนั้น ต้องขอบคุณคุณพ่อคุณแม่ที่เปิดใจ แล้วพาลูกของท่านมาหาความช่วยเหลือ หรือว่ารับฟังเขา”
พญ.นิศารัตน์กล่าวอีกว่า หลักการเลี้ยงลูกเพื่อไม่ให้คุณพ่อคุณแม่กลายเป็น Toxic Parents มีเทคนิคที่จำง่ายๆ คือ 3L (สาม-แอล)
LOVE คือ ความรักที่เราจะมีให้ลูก เป็นความรัก ความเอาใจใส่ ในแบบที่ต้อง ให้เกียรติ รับฟังเขา รู้จักตัวตนของลูกในแบบที่เขาเป็นจริงๆ
LIMIT คือ การที่เรามีระเบียบวินัย ควบคู่ไปกับความรักที่เรามีต่อลูก ไม่ว่าจะเป็นการสอนให้เขารู้จักหน้าที่ เคารพกติกา กฎระเบียบของสังคม ในการที่จะใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับคนอื่น
LET THEM GROW คือ การที่คุณพ่อ คุณแม่วางใจ ว่าสิ่งที่เราสอนและให้ความรักเขาจะนำพาให้เขาสามารถ เลือกและตัดสินใจ ในสิ่งที่เขาชอบ หรือมีความฝัน ความหวังได้
สำหรับตัวคุณพ่อคุณแม่เองในฐานะที่ ได้ดูแลเขามาอย่างเต็มที่ ขอให้เป็นกองหลัง ที่ดี คอยสนับสนุนลูก ไม่ว่าเขาจะชนะหรือพ่ายแพ้กลับมา เขาก็จะได้รับรู้ว่า คุณพ่อ คุณแม่จะอยู่ตรงนี้เพื่อเป็นกำลังใจ และ คอยซัพพอร์ตเขาเสมอ”
“อย่าลืมว่า LOVE, LIMIT, LET THEM GROW : รัก มีวินัย และปล่อยให้เขาเติบโต” พญ.นิศารัตน์กล่าวทิ้งท้าย
รับฟังคำแนะนำในการเลี้ยงลูก รวมถึงวิธีสื่อสารกับลูกให้ไม่รู้สึกกดดันจนเกิดความเครียด จากพญ.นิศารัตน์ เพิ่มเติม ได้ทาง www.youtube.com/Praram9 HospitalChannel นัดหมายแพทย์เพื่อปรึกษาจิตแพทย์เด็ก คลิก https://hubs.li/Q01sgspD0 ศูนย์ Mind Center โรงพยาบาลพระรามเก้า โทร. 1270 หรือ www. praram9.com / Line : lin.ee/vR9xrQs หรือ @praram9hospital และทาง Facebook : Praram9 Hospital
