รจนาผู้แปล … พระพรหมบัณฑิต
(ประยูร ธัมมจิตโต) และคณะ
จัดพิมพ์โดย … สำนักพิมพ์ศยาม
ราคา … 650 บาท
มีคนดีที่เหมือนคนตาบอด ผู้เที่ยวไปในโลกกว้างโดยปราศจากผู้นำทาง ทั้งๆ ที่เขาปรารถนาความหลุดพ้น แต่เขาไม่เคยได้ยินการสอนเรื่องความหลุดพ้น เพราะเขาไม่ได้รับรู้เรื่องความหลุดพ้น และเพราะรับรู้มาผิดๆ เพราะเหตุนี้เขาถูกครอบงำห่อหุ้มมากไปด้วยความทุกข์ เขาจึงไม่ได้รับความหลุดพ้น แม้เขาปรารถนาจะได้รับความหลุดพ้น แต่เขายังไม่มีหนทางสู่ความ หลุดพ้น หนทางเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการบรรลุความหลุดพ้น
พระพุทธเจ้าตรัสว่า “ยังมีสัตว์โลกที่มีธุลี คือกิเลสเพียง เล็กน้อยในปัญญาจักษุ พวกเขาจะเสื่อมไปเพราะไม่ได้ฟังธรรม”
พระพุทธเจ้ายังตรัสอีกว่า “ภิกษุทั้งหลายมีปัจจัยสองประการที่ทำให้เกิดสัมมาทิฏฐิ ปัจจัยสองประการเป็นไฉน คือ ปรโตโมสะ (ฟังจากผู้อื่น) และโยนิโสมนสิการ (พิจารณาโดยแยบคาย)” เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงแสดง “วิมุตติมรรค”
“วิมุตติมรรค” เป็นวรรณคดีบาลีประเภทปกรณ์พิเศษ ที่อธิบายไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ และปัญญา อันเป็นวิมุตติมรรค (ทางแห่งความหลุดพ้น) เป็นคู่มือสำหรับศึกษาและปฏิบัติธรรม ซึ่งแต่งก่อนหนังสือที่มีชื่อ คล้ายกัน คือ คัมภีร์วิสุทธิมรรคของพระพุทธโฆสาจารย์ พระเถระผู้รจนาวิมุตติมรรคมีชื่อว่า พระอุปติสสเถระ
ประวัติความเป็นมาของท่านไม่มีหลักฐานยืนยันชัดเจน ศาสตราจารย์นาไกสันนิษฐานว่าผู้รจนาคือ พระอรหันต์อุปติสสะ ชาวลังกา ผู้ชำนาญพระวินัย และมีชื่อปรากฏอยู่ในคัมภีร์ปริวารของพระวินัยปิฎก ท่านมีผลงานแพร่หลายในรัชกาลของพระเจ้าสภะ ผู้ครองราชย์ในลังกา ระหว่างพ.ศ.603-653
ศาสตราจารย์พิเศษจำนงค์ ทองประเสริฐ ราชบัณฑิต กล่าวคำนิยมหนังสือเล่มนี้ว่า “หนังสือวิมุตติมรรค เล่มนี้มีผู้ทรงคุณวุฒิร่วมแปลถึง 11 ท่าน แต่ละท่านก็มีลีลาและสำนวนต่างๆ กัน คงจะเป็นเพราะท่านเจ้าคุณพระเมธี ธรรมาภรณ์ ผู้เป็นประธานมีความรู้ภาษาบาลีแตกฉาน จึงสามารถขัดเกลาสำนวนแปลที่มีลีลา หลากหลายให้กลายเป็นสำนวนลีลาเดียวกันได้อย่างน่าอัศจรรย์ อ่านแล้วรื่นหูรื่นตาดีมาก ซึ่งยากที่คนอื่นจะทำได้ จึงขอยกความดีนี้ถวายพระเดชพระคุณพระพรหมบัณฑิต ซึ่งทำได้ดีเกินคาด เมื่อได้ตีพิมพ์ ครั้งที่ 2 ท่านเจ้าคุณก็ได้พยายามปรับปรุงแก้ไขสำนวนและความถูกต้องให้ดียิ่งขึ้น ทำให้การอ่านนั้นเพลิดเพลินและได้อรรถรสยิ่งขึ้น”
