วันอังคารที่ 21 พ.ย.2566 น้อมรำลึกครบ 16 ปี มรณกาล “หลวงพ่อแกง ปสาโท” หรือที่ชาวบ้านเรียกขานว่า “หลวงพ่อแกง” อดีตเจ้าอาวาสวัดน้ำปึง หมู่ที่ 1 ต.จริม อ.ท่าปลา จ.อุตรดิตถ์ พระเกจิอาจารย์ชื่อดัง เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของชาวบ้านทั่วไป
เกิดในสกุล นันทะกา ในปี พ.ศ.2475 ณ บ้านเลขที่ 10 หมู่ที่ 5 ต.หาดล้า อ.ท่าปลา จ.อุตรดิตถ์
ชีวิตในวัยเยาว์ เติบโตท่ามกลางท้องทุ่งนาป่าดอย ช่วยบิดามารดาทำนา เป็นคนที่มีนิสัยร่าเริงแจ่มใส เชื่อฟังคำสั่งสอน ไม่ชอบการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต
เข้ารับการศึกษาอายุ 10 ขวบ ที่โรงเรียนบ้านน้ำปึง จบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
ครั้นเมื่ออายุ 22 ปี ตัดสินใจเข้าสู่ ร่มกาสาวพัสตร์เพื่อทดแทนคุณบุพการี เมื่อปี พ.ศ.2497 ณ พัทธสีมาวัดน้ำปึง หมู่ที่ 4 ต.หาดล้า อ.ท่าปลา (ที่ตั้งเดิม) โดย มีพระครูบุญสิริวิศาล เจ้าคณะอำเภอท่าปลา เป็น พระอุปัชฌาย์ พระเที่ยง เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระสุวิทย์ เป็นพระอนุสาวนาจารย์
ได้รับฉายาว่า “ปสาโท” แปลว่า ความเลื่อมใส
จำพรรษาอยู่ที่วัดน้ำปึง ด้วยความวิริย อุตสาหะในการท่องหนังสือเจ็ดตำนานและสิบสองตำนาน จนได้หมด พร้อมทั้งปฏิบัติกิจวัตร อยู่ในกรอบวินัยบวรพระพุทธศาสนา จนเป็นที่เคารพศรัทธาของชาวบ้าน
พ.ศ.2521 ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดน้ำปึง
ศึกษาเล่าเรียนวิทยาคมด้วยตัวเอง โดยศึกษาจากสมุดข่อยหรือปั๊บสาโบราณ ซึ่งเป็นภาษาล้านนาของเก่า
ต่อมา พ.ศ.2515 อ.ท่าปลาต้องอพยพครั้งใหญ่ เนื่องจากมีการสร้างเขื่อนสิริกิติ์ จำต้องย้ายวัดน้ำปึงมาอยู่ หมู่ที่ 1 ต.จริม (ปัจจุบัน)
พ.ศ.2536 วัดน้ำปึงยังไม่มีสิ่งปลูกสร้างศาสนสถาน หลวงพ่อแกงและศิษยานุศิษย์ คณะศรัทธาของวัดน้ำปึง จึงช่วยกันสร้างถาวรวัตถุต่างๆ
พ.ศ.2539 สร้างศาลาการเปรียญเพื่อใช้ประกอบพิธีทางพระศาสนา ใช้งบประมาณ 894,449 บาท ซึ่งเงินจำนวนนี้ได้จากการสร้างวัตถุมงคล เป็นพระสมเด็จรุ่นแรก
นอกจากนี้ หลวงพ่อแกงยังได้สร้างอาคารโรงเรียนนิคมสงเคราะห์ 5 ตึกผู้ป่วยพิเศษ 3 ห้อง โรงพยาบาลท่าปลา ซึ่งเป็นห้องพักประกอบด้วยห้องน้ำในตัว เตียงคนไข้ อุปกรณ์รักษา ใช้งบประมาณ 481,223 บาท เหตุที่หลวงพ่อแกงสร้าง โรงพยาบาล เนื่องจากในพื้นที่ชุมชนมี พระภิกษุมารักษาอาการอาพาธบ่อย
หลวงพ่อแกงได้ร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัด และนายอำเภอท่าปลา จัดทำธงเพื่อร่วมต่อต้านยาเสพติดติดตามโครงการของรัฐบาล ที่ต้องการปราบปรามยาเสพติด แจกจ่ายให้กับชาวบ้านไปติดไว้หน้าบ้าน
พ.ศ.2546 หลวงพ่อแกงได้ตั้งมูลนิธิหลวงพ่อแกง ปสาโท เพื่อให้การช่วยเหลือประชาชนทั่วไป โดยการนำดอกเบี้ยออกมาใช้ ส่วนเงินต้นไม่สามารถเบิกออกมาใช้ได้
การสร้างวัตถุมงคล พ.ศ.2537 สร้าง พระสมเด็จรุ่นแรก และสร้างเหรียญรูปไข่ พิมพ์หยดน้ำ พระกริ่ง สีผึ้งเมตตา และด้ายมงคลผูกข้อมือ ตะกรุด เป็นต้น
คณะศิษยานุศิษย์ของหลวงพ่อแกงจากทั่วสารทิศต่างให้ความเคารพนับถือท่าน ยิ่งนัก ดังจะเห็นได้จากความมุ่งมั่น สร้างความเจริญให้กับวัดน้ำปึง และ อ.ท่าปลา ให้เจริญรุ่งเรืองตามลำดับ
เมื่อวันที่ 21 พ.ย.2550 มรณภาพด้วยโรคมะเร็งปอด สิริอายุ 75 ปี พรรษา 53
