สํานักพิมพ์มติชน ร่วมกับศูนย์ข้อมูลมติชน จัดงานเปิดตัวหนังสือ “กรุงศรีอยุธยาในแผนที่ฝรั่ง” ผลงาน ธวัชชัย ตั้งศิริวานิช ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 ที่มิวเซียมสยาม ท่าเตียน กรุงเทพฯ พร้อมจัดนิทรรศการ “กรุงศรีอยุธยาในแผนที่ฝรั่ง” ได้รับเกียรติ นายสุจิตต์ วงษ์เทศ ผู้ก่อตั้งนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ปาฐกถาพิเศษ
นอกจากนี้ยังมี นายเตช บุนนาค อดีตรมว.การต่างประเทศ, ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดี ม.ธรรมศาสตร์, ศาสตราจารย์ ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ นักประวัติศาสตร์ชื่อดัง ร่วมเวทีพูดคุย ดำเนินรายการโดย นายศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์ โดยมีผู้บริหารในเครือมติชน นำโดย น.ส.ปานบัว บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และ นายนฤตย์ เสกธีระ บรรณาธิการ น.ส.พ.มติชน ให้การต้อนรับ
นายธวัชชัย ตั้งศิริวานิช ผู้เขียนหนังสือ “กรุงศรีอยุธยาในแผนที่ฝรั่ง” กล่าวว่า เริ่มต้นตนเดินเข้าไปในร้านแผนที่ The Map House ที่ BEAUCHAMP PLACE ประเทศอังกฤษ เมื่อปี 2539 จนได้แผนที่แผ่นแรกมา นั่นเป็นจุดเริ่มต้นในการสนใจในแผนที่ ตนเพียงแค่บังเอิญเดินไปเข้าร้านดังกล่าวระหว่างรอคิวตัดผม ตนเห็นแผนที่นี้ครั้งแรก เห็นสีแดงแผนที่ปีค.ศ.1764 จึงลองบวกไปอีก 543 พบว่าเป็นปี พ.ศ.2307 ที่เราเสียกรุงครั้งแรก พ.ศ.2310 สมัยพระเจ้าเอกทัศ อาจจะเป็นแผนที่แผ่นสุดท้ายก่อนที่เราจะเสียกรุง เกิดมาเราไม่เคยสัมผัสของเก่าเลย แต่กระดาษแผ่นนี้มีอายุกว่า 200-300 ปี มีคุณค่ามาก ตนเป็นคนชอบค้นคว้า ไม่ใช่แค่ได้แผนที่มาแล้วใส่กรอบเก็บไว้ดู เมื่อได้มาตนอ่านไม่ออก เพราะเป็นภาษาฝรั่งเศส จึงตนไปซื้อพจนานุกรมภาษาฝรั่งเศส หาแม็กกาซีน เก่าเกี่ยวกับแผนที่สยาม หรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เจอแม็กกาซีน THE MAP COLLECTOR เขียนโดยดอว์น เอฟ.รูนีย์ ซึ่งวันนี้ มาร่วมงานด้วย จึงได้เริ่มศึกษาเรื่อยมา จึงรู้ว่าที่ผ่านมาเราไม่เคยลองมองประเทศเราแบบ ฝรั่งมองสยามเลย จึงสนใจประเด็นนี้
“ผมสนใจเรื่องเศรษฐศาสตร์การเมือง การเปลี่ยนแปลงสังคม ได้ไปเรียนหนังสือที่ต่างประเทศตั้งแต่ยังเด็ก ด้วยที่ครอบครัวเริ่มกังวลถึงสถานการณ์การเมืองไทย จึงส่งผมไปเรียน เพื่อที่จะมีคนไปตั้งต้นที่เมืองนอกก่อน ต่อไปหากครอบครัวมีความจำเป็นต้องย้ายไปจะได้ไม่ยาก เมื่อไปเรียนเมืองนอก ก็มองตัวเองเป็น นกนางนวล อยากฉาบปีกตัวเองด้วยแสงตะวัน เพราะมี อาจารย์ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดี ม.ธรรมศาสตร์ เป็นต้นแบบ อยากเปลี่ยนแปลงสังคม การจะเปลี่ยนแปลงสังคมได้มีสองทาง คือ 1.เป็นนักการเมือง 2.เป็นสื่อมวลชน จึงได้เริ่มเขียนบทความลงในหลายที่” นายธวัชชัยกล่าว
นายธวัชชัยกล่าวต่อว่า ความสนใจในประวัติศาสตร์ตนไม่มีเลย เรียนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ สนใจการเมือง สื่อสารมวลชน มีความรู้สึกตั้งแต่เด็กแล้วว่าอยากเปลี่ยนแปลงสังคม จึงหาซื้อหนังสือประวัติศาสตร์มาอ่านเมื่อเราเริ่มสะสมแผนที่ จึงเริ่มสนใจอยุธยาจากมุมมองฝรั่ง เริ่มศึกษาแผนที่เกี่ยวกันอย่างไรกับจดหมายเหตุตอนนั้น เราสามารถเติมเต็มสิ่งที่ขาด ของสังคมไทยได้จากเอกสารจากมุมมองของฝรั่ง แต่ว่าเราจึง เป็นนักเขียนไม่ได้ คงเป็นนักสะสมแผนที่เก่า หนังสือเก่า เจอเพื่อนก็ทำได้แค่หยิบออกมาอวด หากอาจารย์ชาญวิทย์ เกษตรศิริ ไม่บอกกับเราว่าอยากให้เขียนบทความสั้นๆ เกี่ยวกับแผนที่อยุธยาในสายตาฝรั่งและสยามในสายตาฝรั่ง เมื่อเริ่มเขียนจึงรู้ว่าเราเขียนหนังสือได้
“หนังสือเล่มนี้เริ่มต้นมาจากเมื่อเราอยากเขียนเรื่องแผนที่ เราต้องการเก็บบันทึกเอาไว้ มันเป็นความฝันของคนเขียนทุกคนที่อยากจะมีหนังสือเป็นของตัวเอง แต่เราไม่แคร์ว่าจะเขียนแล้วยอดดีหรือไม่ ขายไม่ได้ก็ไม่เป็นอะไร จึงเริ่มตีพิมพ์เป็นครั้งแรกเมื่อหลายปีก่อน ความรู้สึกแรกที่สำนักพิมพ์มติชนติดต่อมาว่าอยากพิมพ์ใหม่หลังผ่านไป 17 ปี ตอนแรกรู้สึกงง เมื่อคอนเฟิร์มว่าจะมีการตีพิมพ์ใหม่จริง ผมมองว่าเราประสบการณ์น้อย หนังสือที่ตีพิมพ์ครั้งแรกมีข้อผิดพลาดเยอะมาก ผมจึงอยาก รีเสิร์ชใหม่ เขียนใหม่ เพราะต้องการจะทำให้มันออกมาดีที่สุด อ้างอิงได้ ข้อมูลแม่น ผมต้องค้นภาษาอื่นๆ ทั้งภาษาละติน อิตาเลียน เยอรมัน ฝรั่งเศส เพื่อศึกษาแผนที่เหล่านี้ เราไม่ปล่อยให้กำแพงภาษามาปิดกั้นเรื่องนี้ บอกได้เลยว่าไม่แม่นไม่เขียน ไม่ชัวร์คัดออก ผมบินไปรีเสิร์ชใหม่ที่ลอนดอน เพื่อจะได้มีข้อมูลใหม่ ได้ค้นพบบันทึกฝรั่งเพื่อที่จะนำมาเขียนลงในหนังสือ หนังสือเล่มนี้จึงไม่ได้มีเพียงแผนที่ แต่มีความรู้เกี่ยวกับอยุธยา มีภาพพิมพ์ต้นแบบ มีหนังสือจดหมายเหตุ หนังสือเล่มนี้ใช้เวลาศึกษาค้นคว้าทั้งหมด 27 ปี เขียนใหม่อีก 6 เดือน จึงออกมาเป็น “กรุงศรีอยุธยาในแผนที่ฝรั่ง” ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 สุดท้ายที่ทุกคนชอบถามผมว่าสะสมแผนที่กี่แผ่น แผนไหนมีค่าสูงสุด ผมไม่รู้ว่ามีทั้งหมดกี่แผ่น และผมไม่ได้มองแผ่นที่เป็นสินค้า ผมมองแผนที่เป็นสิ่งมีคุณค่าที่เชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน ผมไม่ได้มองว่าแผ่นไหนถูก แผ่นไหนแพง” ผู้เขียนหนังสือ“กรุงศรีอยุธยาในแผนที่ฝรั่ง” กล่าว
จากนั้น นายธวัชชัยได้นำชมนิทรรศการ “อยุธยาในสายตาฝรั่ง” ซึ่งมีคอลเล็กชั่นพิเศษจดหมายลายมือ พร้อมภาพเหมือน ของเซอร์จอห์น เบาว์ริง และเรื่องการทำนายสุริยุปราคาจาก พระราชหัตถเลขาในรัชกาลที่ 4 รวมถึงแผนที่และเอกสารโบราณที่ประเมินมูลค่าไม่ได้ อาทิ แผนที่สยามหรือยูเดีย, จดหมายเหตุ เดอโซมงต์, ตาชารด์ และเดอ วิเช (โกษาปานไปฝรั่งเศส) พิมพ์จำหน่ายในช่วงที่คณะราชทูตโกษาปานยังอยู่ในประเทศฝรั่งเศส โดยมี นายศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์, ดอว์น เอฟ. รูนีย์, ดร.ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล อดีต ผอ.ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), น.ส.ปานบัว บุนปาน กรรมการผู้จัดการ บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และประชาชนจำนวนมากร่วมเข้าชมนิทรรศการด้วย
หนังสือ “กรุงศรีอยุธยาในแผนที่ฝรั่ง” ผลงาน ธวัชชัย ตั้งศิริวานิช ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2
สั่งซื้อได้ที่ https://www.matichonbook.com/ หรือ Line Shop matichonbook
