พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ.2568 มีผลบังคับใช้แล้วโดยแก้ไขนิยาม “กระทำชำเรา” ครอบคลุมอวัยวะเพศจากการผ่าตัด เพิ่มนิยาม “คุกคามทางเพศ” รวมการกระทำผ่านคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ด้วย
เนื่องในปัจจุบันมีการกระทำความผิดทางเพศในหลายรูปแบบและเป็นการกระทำต่อบุคคลทุกวัยทุกเพศ รวมถึงผู้มีความหลากหลายทางเพศ อันเป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายทั้งร่างกายและจิตใจของผู้ถูกกระทำ
กำหนดอัตราโทษตามความรุนแรง กรณีคุกคามทางเพศทั่วไปแต่ยังไม่ถึงขั้นอนาจาร จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หากเป็นการกระทำซ้ำๆ ต่อเนื่องจนผู้เสียหายไม่สามารถใช้ชีวิตตามปกติได้ จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 40,000 บาท
หากการคุกคามเกิดขึ้นในที่สาธารณะ หรือผ่านสื่อออนไลน์ที่คนทั่วไปเข้าถึงได้ จำคุกสูงสุดไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท และในกรณีที่ผู้เสียหายเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี จำคุกสูงสุดถึง 5 ปีโดยไม่สามารถยอมความได้
ถ้าเป็นการใช้อำนาจเหนือกว่า เช่น เจ้านาย นายจ้าง หรือผู้บังคับบัญชา ใช้ตำแหน่งหน้าที่คุกคามทางเพศลูกน้อง มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
สำหรับนิยามของ “คุกคามทางเพศ” หมายความว่า กระทำโดยทางกาย วาจา การส่งเสียง การแสดงอากัปกิริยาหรือท่าทาง การติดต่อสื่อสาร การเฝ้าดู การติดตามรังควาน หรือกระทำด้วยประการใดๆ
รวมถึงกระทำด้วยระบบคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โทรคมนาคม หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นที่สามารถแสดงผลให้เข้าใจความหมายได้ ต่อผู้อื่น อันมีลักษณะส่อไปในทางเพศ โดยประการที่น่าจะทำให้เดือดร้อนรำคาญ อับอาย ถูกเหยียดหยาม หวาดกลัว หรือไม่ปลอดภัยในทางเพศ
เป็นอีกก้าวสำคัญในการคุ้มครองสิทธิและความปลอดภัยทางเพศ โดยเน้นว่ามีพฤติกรรมที่สร้างความหวาดกลัวหรืออับอาย แม้ไม่แตะเนื้อต้องตัวก็ตาม
ลักษณาการที่เข้าข่ายคุกคามทางเพศ ได้แก่ การใช้สายตาหรือคำพูดแทะโลม เช่น ดักรอ ผิวปาก หรือพูดจาเชิงเพศเป็นประจำ จนผู้ถูกกระทำรู้สึกอับอายและไม่ปลอดภัย แม้ไม่เคยแตะตัวก็ถือมีความผิด
อีกกรณีคือการคุกคามทางออนไลน์ ส่งข้อความหรือภาพลามกซ้ำๆ แม้ถูกบล็อกแล้วก็ยังสร้างบัญชีใหม่มารังควาน ซึ่งศาลสามารถสั่งให้ลบข้อมูลและลงโทษหนักขึ้นได้ตามกฎหมายนี้
ส่วนกรณีในที่ทำงาน เช่น หัวหน้างานเรียกลูกน้องไปพูดคุยเรื่องทางเพศ หรือกดดันให้ยอมทำตามความต้องการแลกกับการประเมินงาน ถือเป็นการใช้อำนาจเหนือกว่าเพื่อคุกคามทางเพศ มีโทษตามกฎหมายเช่นกัน
รวมถึงการติดตามรังควาน เช่น แฟนเก่าตามเฝ้าที่ทำงานหรือหน้าบ้าน จนผู้เสียหายเกิดความหวาดกลัว ก็เข้าข่ายความผิด ดังนั้น ทุกฝ่ายจึงต้องระมัดระวังพฤติกรรมของตนที่อาจเข้าข่ายความผิดดังกล่าว ที่แม้ไม่ได้ถูกเนื้อต้องตัวก็ตาม
