การเข้าถึงรหัสบัตรเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 8 ก.พ. กลายเป็นเรื่องถกเถียงอย่างกว้างขวางว่าเป็นไปโดยลับตามที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว้หรือไม่
หลังมีผู้ตั้งข้อสังเกตว่าบัตรเลือกตั้งทั้งแบบบัญชีรายชื่อ และแบบแบ่งเขต มีบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดที่สแกนออกมาเป็นรหัสเลขและตัวอักษรภาษาอังกฤษได้ ซึ่งอาจมีข้อมูลถึงตัวบุคคลผู้กาบัตร
ทีมโฆษกสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ร่วมกันแถลงข่าวยอมรับว่าบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งสามารถสแกนย้อนกลับไปยัง “เลขที่” ของบัตรเลือกตั้งได้
แต่เป็นมาตรการรักษาความปลอดภัย และเพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างสุจริตเที่ยงธรรม ไม่ได้เพื่อใช้ระบุตัวตนคนกาบัตรเลือกตั้ง ซึ่งขณะนี้มีผู้ยื่นร้องไปในช่องทางที่จะนำไปสู่การวินิจฉัยแล้ว
การจัดการเลือกตั้งที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ตลอดจนคณะกรรมการการเลือกตั้ง ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากว่ามีศักยภาพในการบริหารจัดการจนเป็นที่ไว้วางใจได้หรือไม่
มีความสุจริตเที่ยงธรรมและชอบด้วยกฎหมายมากน้อยเพียงใด เสียงวิพากษ์ที่ก้องดังจากทั่วสารทิศขณะนี้ ย่อมเป็นเสียงสะท้อนประสิทธิภาพได้ทางหนึ่ง ซึ่งต้องรับฟังและนำไปแก้ไข
เมื่อนำไปเปรียบเทียบกับการทำงานของคณะกรรมการการเลือกตั้งชุดแรกๆ แล้ว หลายฝ่ายสรุปตรงกันว่าไม่เป็นไปตามความคาดหวัง ทั้งๆ ที่มีเทคโนโลยี อุปกรณ์ และเครื่องไม้เครื่องมือที่ทันสมัยกว่า
อีกทั้งคณะกรรมการการเลือกตั้งทั้ง 7 คนต่างอยู่ในสถานะที่ลอยตัวเกินไป ไม่ได้ลงมาร่วมแก้ปัญหาและเรียกความเชื่อมั่น ทั้งๆ ที่เป็นองค์กรสูงสุดที่บริหารจัดการเลือกตั้งของประเทศ
เสียงที่สะท้อนและผลงานที่ปรากฏในครั้งนี้ ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ไม่สามารถโน้มน้าวชักชวนให้ประชาชนออกไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งอย่างมืดฟ้ามัวดินได้
จำนวนเปอร์เซ็นต์ที่ลดน้อยกว่าถึงร้อยละ 10 เมื่อเปรียบเทียบการจัดการเลือกตั้งในปี 2566 ทั้งๆ ที่อยู่ในช่วงฤดูกาลที่ธรรมชาติเป็นใจ จึงสะท้อนผลงานออกมาได้ส่วนหนึ่ง
นอกจากนี้ จำนวนบัตรเสียซึ่งมีเป็นจำนวนมาก รวมถึงความผิดพลาดของคณะกรรมการประจำหน่วย ก็เป็นอีกองคาพยพต้องแก้ไข การขานบัตรดีบัตรเสียบางครั้งเถรตรงจนเกินไป ทำให้ไม่สะท้อนเจตนารมณ์ผู้ใช้สิทธิ์เลือกตั้งที่กากบาท
ปัญหาทุกอย่างที่เกิดขึ้นจากการเลือกตั้งครั้งนี้หลายฝ่ายต้องร่วมกันสรุปบทเรียน และเสนอวิธีแก้ไขไม่ให้ซ้ำรอยอีก หรืออย่างน้อยก็ทำให้ลดลงไป โดยเฉพาะสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง จักต้องตระหนักเป็นลำดับแรก
