ไฟสงครามตะวันออกกลางลุกลามวงกว้าง อิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซ ส่งผลราคาน้ำมันโลกพุ่งสูง ทำให้ไทยขาดพลังงานไปจำนวน 1 ใน 3 ของพลังงานทั้งหมด
คำยืนยันของ นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รมว.พลังงาน ไทยมีน้ำมันสำรองใช้ได้ 60 วัน และพร้อมใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ตรึงราคาขายปลีก คือมาตรการเฉพาะหน้าเพื่อประคองสถานการณ์ แต่เบื้องหลังคือความกังวลเชิงโครงสร้างพลังงาน ไทยยังต้องพึ่งพาการนำเข้าเป็นหลัก
กระทรวงพลังงานเร่งกระจายความเสี่ยง ปรับแผนนำเข้าน้ำมันจากแอฟริกาตะวันตก และสหรัฐอเมริกา แทนบางส่วนจากตะวันออกกลาง จัดหาก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จากตลาดจร ควบคู่การขอความร่วมมือภาคเอกชนลดใช้พลังงาน
ทั้งหมดสะท้อนความมั่นคงทางพลังงานไทย ยังผูกติดแน่นกับภูมิรัฐศาสตร์โลกโดยไม่มีทางแกะออก
ในห้วงเวลาโลกพลังงานปั่นป่วน ประเด็นพื้นที่ทับซ้อนทางทะเลไทย-กัมพูชา ในอ่าวไทย จึงกลับมาน่าคิดทบทวน พื้นที่ราว 26,000 ตารางกิโลเมตร อุดมด้วยก๊าซธรรมชาติกว่า 10 ล้านล้านลูกบาศก์ฟุต น้ำมันดิบกว่า 300 ล้านบาร์เรล มูลค่าประเมินกว่า 10 ล้านล้านบาท
แหล่งพลังงานขนาดนี้ หากพัฒนาได้ย่อมลดภาระค่าพลังงาน เสริมความมั่นคงและลดการพึ่งพาตลาดโลกที่ผันผวน
กรอบเจรจาอ้างอิงคือ MOU44 ซึ่งลงนามตั้งแต่ปี 2544 เพื่อเปิดทางสองประเทศเจรจาแบ่งปันผลประโยชน์ ควบคู่การปักปันเขตแดนทางทะเล ทว่าความคืบหน้ายังจำกัด ซ้ำเติมด้วยเหตุปะทะชายแดน ทำให้รัฐบาลอนุทิน ตั้งคณะกรรมการศึกษายกเลิก MOU44 ด้วยเห็นว่าไม่เกิดประโยชน์เชิงรูปธร
คำถามคือ ในวันที่โลกพลังงานสั่นคลอน ไทยควร “ฉีก” ข้อตกลงนี้หรือไม่
ในมุมความมั่นคงระยะยาว การยกเลิกอาจไม่ใช่คำตอบที่รอบคอบมากนัก เพราะ MOU44 ไม่ได้ทำให้ไทยเสียอธิปไตยเหนือเกาะกูดตามที่หลายคนกังวล แต่เป็นเพียงกรอบพูดคุยเพื่อบริหารทรัพยากรร่วมกัน
การฉีกข้อตกทิ้งเท่ากับปิดประตูทางเลือกในอนาคต หากวันหนึ่งความสัมพันธ์ฟื้นตัว ไทยอาจต้องเริ่มต้นกระบวนการทางการทูตใหม่ทั้งหมด
คำตอบที่สมเหตุสมผลกว่า ในยามที่บรรยากาศความมั่นคงชายแดนยังไม่นิ่ง อาจแค่ “พัก” ไว้ชั่วคราว ซึ่งไม่ใช่ความพ่ายแพ้ แต่คือการเก็บไพ่สำคัญไว้ในมือ รอจังหวะที่เหมาะสมกว่า
ความมั่นคงพลังงานไม่ใช่เรื่องของรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง แต่คือเส้นเลือดเศรษฐกิจ และผลประโยชน์ของประชาชนทั้งสองประเทศ
ในวันที่โลกผลิตบทเรียนราคาแพงว่า แหล่งพลังงานภายในภูมิภาคมีค่ามากเพียงใด ไทยจึงควรคิดให้รอบด้านก่อนตัดสินใจครั้งสำคัญ
