ปัญหาไฟใต้กลับมาเป็นโจทย์ใหญ่ของรัฐบาลอีกครั้งหลังเหตุรุนแรงเกิดขึ้นต่อเนื่องในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดน
การที่รัฐบาลมีมติเห็นชอบให้ พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ หรือ “เสธ.ปูด้วง” เสนาธิการทหารบก ขึ้นเป็นเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) คนใหม่ แทนนายฉัตรชัย บางชวด เป็นการเปลี่ยนแปลงที่น่าติดตาม
รัฐบาลให้เหตุผลว่าเป็นการเลือกคนให้เหมาะกับงานและเชื่อว่าประสบการณ์ด้านยุทธการและความมั่นคงจะช่วยขับเคลื่อนการแก้ปัญหา 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ได้ดีขึ้น ก่อนหน้านี้ นายฉัตรชัยเคยย้ำแนวทางการแก้ปัญหา ต้องใช้ทั้งการพูดคุยและการบังคับใช้กฎหมายควบคู่กัน ทั้งให้ความสำคัญกับมาเลเซียในกระบวนการสันติภาพ
ขณะที่การมาของเสธ.ปูด้วง ถูกจับตาว่าจะทำให้งานด้านการข่าวและการปฏิบัติการเชิงรุกมีน้ำหนักมากขึ้น
สมช.เป็นหน่วยงานสำคัญในการกำหนดทิศทางด้านความมั่นคงของประเทศ รวมถึงแนวทางแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้
เมื่อผู้รับตำแหน่งใหม่มาจากสายทหารโดยตรง ย่อมเกิดคำถามว่ารัฐบาลกำลังจะให้น้ำหนักกับ “ความมั่นคง” มากขึ้นหรือไม่ และจะกระทบต่อแนวทาง “พูดคุยสันติภาพ” ที่ดำเนินมาอย่างไร
การใช้มาตรการด้านความมั่นคงเป็นเรื่องจำเป็น เพราะรัฐมีหน้าที่ปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน แต่การรักษาความสงบไม่เท่ากับการสร้างสันติภาพ หากมุ่งควบคุมพื้นที่อย่างเดียวอาจลดเหตุรุนแรงได้ชั่วคราว แต่ไม่สามารถแก้ปัญหาความไม่ไว้วางใจและเงื่อนไขที่ทำให้ความขัดแย้งดำรงอยู่
ในทางกลับกันการพูดคุยสันติภาพก็ไม่ควรถูกมองว่าเป็นการอ่อนข้อให้ฝ่ายตรงข้าม
หากรัฐต้องการยุติความรุนแรงอย่างถาวร การเจรจาคือ “ช่องทางสำคัญ” ที่ต้องเดินคู่กับการรักษาความปลอดภัยและต้องทำอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ทำเมื่อสถานการณ์รุนแรงแล้วหยุดเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย
สิ่งที่รัฐบาลต้องทำให้ชัด ไม่ใช่แค่บอกว่า “เสธ.ปูด้วง” เหมาะสมกับตำแหน่ง แต่ต้องอธิบายด้วยว่ายุทธศาสตร์ต่อปัญหาชายแดนใต้จะเปลี่ยนไปอย่างไร
การเปลี่ยนตัวเลขาฯ สมช.จะทำให้น้ำหนักระหว่างงานความมั่นคงกับการพูดคุยสันติภาพเปลี่ยนไปหรือไม่ เพราะคำตอบจะเป็นตัวชี้สำคัญว่ารัฐบาลกำลังมองไฟใต้เป็นเพียงปัญหาความมั่นคงที่ต้องควบคุม หรือมองเป็นความขัดแย้งทางการเมืองที่ต้องสร้างทางออกด้วยสันติวิธี
รัฐบาลต้องไม่ปล่อยให้การเปลี่ยนตัวเลขาฯ สมช. ทำให้สังคมเข้าใจว่าประเทศกำลังเดินจาก “โต๊ะพูดคุย” กลับไปสู่ “โต๊ะปฏิบัติการ” เพราะทั้งสองอย่างต้องเดินไปด้วยกัน
