ดาต้าเซ็นเตอร์ หรือศูนย์ข้อมูลเป็นอุตสาหกรรมใหม่ที่ทั่วโลกให้ความสนใจ เพราะเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล แต่ปัญหาของประเทศไทยวันนี้ อยู่ที่มีกติกาเพียงพอจะควบคุมการเติบโตของธุรกิจนี้แล้วหรือยัง
ข้อน่ากังวลคือ ดาต้าเซ็นเตอร์เป็นอุตสาหกรรมใหม่ กฎหมายเดิมหลายฉบับไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับโดยตรง จึงเกิดช่องว่างให้ผู้ประกอบการบางรายใช้ช่องทางอื่นในการขออนุญาต เช่น ขอจัดตั้งเป็นโกดังหรือคลังสินค้า แต่การดำเนินงานจริงมีลักษณะเป็นดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดใหญ่
ปัญหาจึงไม่ได้อยู่ที่ผู้ประกอบการฝ่ายเดียว แต่สะท้อนข้อจำกัดของระบบราชการที่ต่างหน่วยต่างทำ ต่างคนต่างอนุญาตตามอำนาจหน้าที่ตัวเองโดยไม่มองถึงภาพรวมทั้งระบบ
ไม่ว่าเรื่องผังเมือง อาคาร ไฟฟ้า น้ำมัน น้ำ และผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม
การตั้งคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ หรือ “บอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์” จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่มาถูกทาง เพราะต้องทำหน้าที่เชื่อมกฎหมายและข้อมูลทุกหน่วยงานเข้าด้วยกัน ตรวจสอบผู้ประกอบการที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย
ใช้มาตรการทางกฎหมายอย่างเข้มงวดกับรายที่ฝ่าฝืน โดยเฉพาะดาต้าเซ็นเตอร์ในเขตเมืองซึ่งกระทบต่อประชาชนโดยตรง รัฐต้องพิจารณาเรื่องโซนนิ่ง การควบคุมอาคาร การสำรองน้ำมัน การใช้ไฟฟ้า น้ำ เสียง ความร้อนและผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมรอบด้าน
รัฐไม่ควรมองแค่ด้านเม็ดเงินลงทุน เพราะอุตสาหกรรมดาต้าเซ็นเตอร์ต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก หากปล่อยให้ขยายตัวเติบโตโดยไม่มีกรอบกำหนดชัดเจน วันนี้อาจเห็นตัวเลขลงทุนที่สวยงาม
แต่ในอนาคตประเทศอาจต้องแบกรับต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมที่สูงกว่ามาก
ข้อเสนอการออก พ.ร.บ.ดาต้าเซ็นเตอร์ รวมถึงการกำหนดมาตรฐาน “ดาต้าเซ็นเตอร์สีเขียว” กำหนดสัดส่วนการใช้วัตถุดิบหรือเทคโนโลยีในประเทศ จึงควรนำมาพิจารณาอย่างจริงจัง เพื่อให้การลงทุนเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการไทยและสร้างประโยชน์ในประเทศมากที่สุด
การเปิดรับการลงทุนไม่ใช่เรื่องผิด แต่ต้องไม่ใช่การเปิดให้เงินทุนไหลเข้ามาโดยกติกายังตามไม่ทัน รัฐต้องกำหนดนโยบายให้ชัดว่าการพัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ต้องไม่สร้างภาระต่อเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
สิทธิประโยชน์และแรงจูงใจที่รัฐมอบให้นักลงทุน ไม่ควรวัดแค่ว่าดึงเงินลงทุนเข้าประเทศได้เท่าไร แต่ต้องมองลึกลงไปว่าแล้วประเทศได้อะไรกลับมาและประชาชนต้องจ่ายต้นทุนอะไรในภายหลัง
ตรงนี้คือโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลและบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ต้องตอบสังคมให้ชัดเจน
