กรณีดราม่าปิด-เปิดเขื่อนขุนด่านปราการชล จ.นครนายก ประเด็นไม่ได้อยู่ที่การโต้เถียงระหว่างนักการเมืองกับนักวิชาการ แต่อยู่ที่คำถามสำคัญว่า ในภาวะวิกฤต ใครควรตัดสินใจเรื่องใด และใครต้องรับผิดชอบต่อผลที่จะเกิดขึ้นตามมา
เหตุการณ์เริ่มเมื่อวันที่ 27 ก.ย.จากการลงพื้นที่ของรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ซึ่งปรากฏคลิปการหารือกับเจ้าหน้าที่ให้ทดลองปิดประตูระบายน้ำช่วงสั้นๆ เพื่อชะลอน้ำไม่ให้ลงไปซ้ำเติมประชาชนพื้นที่น้ำท่วมด้านล่าง
ต่อมานักวิชาการด้านวิศวกรรมทรัพยากรน้ำที่เห็นคลิปดังกล่าวออกมาตั้งคำถามถึงความเหมาะสม รัฐมนตรีจึงชี้แจงว่าเป็นการหารือเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนชั่วคราว
ไม่ใช่คำสั่งปิดถาวร และเจ้าหน้าที่ได้เปิดประตูระบายน้ำชั่วคราวและปิดตามสถานการณ์แล้ว
เหตุการณ์นี้สะท้อนปัญหาเส้นแบ่งอำนาจทางการเมืองกับอำนาจทางวิชาชีพที่จำเป็นต้องมีความชัดเจน สถานการณ์น้ำช่วงปลายเดือนก.ย.อยู่ในระดับที่ไม่ควรให้การตัดสินใจด้านเทคนิควิศวกรรมถูกกำหนดด้วยความรู้สึกหรือแรงกดดันเฉพาะหน้า
หลายเขื่อนมีน้ำสะสมระดับสูง บางแห่งเกินความจุเก็บกักปกติ จำเป็นต้องเพิ่มการระบายเพื่อรักษาสมดุลในการรองรับมวลน้ำที่ไหลเข้ามาต่อเนื่อง การเปิดหรือปิดประตูจึงมีผลต่อประชาชนในพื้นที่ท้ายเขื่อน
ฝ่ายการเมืองมีหน้าที่รับผิดชอบต่อประชาชน รัฐบาลต้องกำหนดนโยบาย จัดสรรงบประมาณ ประสานหน่วยงาน สั่งการด้านเตือนภัย เตรียมการอพยพ และดูแลประชาชนที่ได้รับผลกระทบ
หากเกิดความเสียหาย ฝ่ายการเมืองต้องตอบสังคมและรับผิดชอบในส่วนของการบริหารจัดการตามหน้าที่รับผิดชอบของตน
ฝ่ายการเมืองไม่ควรเป็นผู้กำหนดวิธีการทางเทคนิควิศวกรรมว่าจะเปิด-ปิดเขื่อนกี่นาที หรือระบายน้ำกี่ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที หากไม่มีอำนาจหน้าที่และความรู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
เพราะรายละเอียดเหล่านี้ต้องพิจารณาจากระดับน้ำ แรงดัน ความมั่นคงของโครงสร้าง ปริมาณน้ำไหลเข้า การคาดการณ์ปริมาณฝน และศักยภาพของลำน้ำท้ายเขื่อน ซึ่งเป็นหน้าที่เฉพาะวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ
เส้นแบ่งความรับผิดชอบจึงควรชัดเจนว่านักการเมืองรับผิดชอบต่อนโยบาย ประชาชน และผลกระทบ วิศวกรรับผิดชอบต่อวิธีการ ความปลอดภัย และการตัดสินใจด้านเทคนิค
ในภาวะวิกฤต การที่นักการเมืองทำหน้าที่ของนักการเมือง วิศวกรทำหน้าที่ของวิศวกร ต่างฝ่ายต่างรับผิดชอบในหน้าที่ของตนโดยไม่ก้าวล้ำหน้าที่ความรับผิดชอบของอีกฝ่าย คือระบบบริหารจัดการกับวิกฤตที่ประชาชนควรได้รับ
