บทบรรณาธิการ : มรดกโลก
บทบรรณาธิการ : มรดกโลก – ศิลปะการแสดงชั้นสูง โขน กลับมาเป็นประเด็นร้อนอีกครั้ง เมื่อองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก ประกาศรับรอง ลครโขลของวัดสวาย อันเด็ต ของประเทศกัมพูชา ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก ประเภทมรดกวัฒนธรรมอันจับต้องไม่ได้ของมวลมนุษยชาติ
การรับรองของยูเนสโกให้กับศิลปะของกัมพูชาก่อนของไทย อาจทำให้เกิดข้อสังเกตเปรียบเทียบขึ้น แต่เมื่อนักวิชาการอธิบายและให้ข้อมูล ก็ช่วยลดทอนการใช้อารมณ์ของผู้คนเกี่ยวกับเรื่องนี้
จากเดิมที่มีความพยายามอธิบายอยู่แล้วว่าโขนเป็นวัฒนธรรมร่วมของทั้งภูมิภาค ไม่ได้เกิดจากการลอกเลียนแบบของชาติใดต่อชาติใด และไม่จำเป็นต้องมีการแข่งขันความเป็นเจ้าของ
โขนไทยมีศิลปะและเสน่ห์เป็นของตนเอง เช่นเดียวกับโขนของกัมพูชาและของชาติอื่นๆ
สําหรับการขึ้นทะเบียนตามอนุสัญญามรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ผู้อำนวยการสถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้ข้อมูลว่า มี 3 ประเภท
ลครโขลของกัมพูชาอยู่ในประเภทที่ 2 รายการที่ต้องได้รับการสงวนรักษาอย่างเร่งด่วน มีสาระสำคัญคือความเป็นโขนที่ชุมชนร่วมกันฟื้นฟูและอนุรักษ์
ส่วนโขนของไทย ขอขึ้นทะเบียนประเภทที่ 1 หมายถึงบัญชีรายการตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติ มีสาระสำคัญ คือเป็นการแสดงที่มีการปฏิบัติสืบทอดอยู่ทั่วประเทศ
การขึ้นทะเบียนคนละประเภทจึงใช้การพิจารณาต่างกัน จากทั้งหมดราว 50 รายการที่ยื่นต่อยูเนสโกในปีนี้
วัตถุประสงค์ของการขึ้นทะเบียนมรดกโลกคือเพื่อชื่นชมการมีอยู่ของรายการมรดกทางวัฒนธรรมของประเทศภาคีสมาชิกยูเนสโก ส่งเสริมให้ผู้คนแต่ละชุมชนแต่ละชาติร่วมอนุรักษ์และพัฒนา
ไม่ใช่การขีดเส้นแผนที่แบ่งดินแดนที่อาจทำให้เกิดข้อพิพาทและการเผชิญหน้าทางกองกำลังอย่างที่เคยเกิดขึ้น ทั้งที่ชุมชนชาวบ้านบริเวณรอยต่อพรมแดนเคยอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข
วัฒนธรรมของชุมชนและภูมิภาคก็เช่นเดียวกัน มาจากการสร้างสรรค์ศิลปะของคนในสังคม
ยิ่งเมื่อขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแล้ว ก็เพื่อให้คนทั้งโลกร่วมกันชื่นชม
อ่านประเด็นร้อนเรื่องอื่นๆ
