หายใจไม่ออก
บทบรรณาธิการ
หายใจไม่ออก – ตลอดสองสัปดาห์มานี้ผู้คนทั่วโลกหลายกลุ่มหลายชาติ รวมถึงคนไทยบางส่วน แสดงความเห็นสนับสนุนการเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่รัฐ ปรับปรุงทัศนคติ วิธีคิด และวิธีปฏิบัติต่อคนผิวดำในสหรัฐอเมริกา จากความตายของนายจอร์จ ฟลอยด์
นอกเหนือจากประเด็นจอร์จ ฟลอยด์ คนในสังคมไทยตั้งคำถามถึงชะตากรรมอีกชีวิตของคนไทยเอง สะท้อนผ่านแฮชแท็กอันดับหนึ่งในโลกออนไลน์ ว่า #saveวันเฉลิม
วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ ผู้ลี้ภัยทางการเมืองไทยในกัมพูชา มีภาพและพยานพบเห็นว่าถูกลักพาตัวหายไปจากที่พักอาศัยในกรุงพนมเปญ ตั้งแต่วันที่ 4 มิ.ย.
แม้คนคนนี้ไม่ได้อยู่ในประเทศไทย และเป็นข้ออ้างที่ทางการไทยไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบ แต่ข้อมูลที่ลบทิ้งไม่ได้ คือวันเฉลิมเป็นคนหนึ่งที่ได้รับผล กระทบจากเหตุรัฐประหารปี 2557 จนต้องลี้ภัยออกไป
คำพูดสุดท้ายที่ติดต่อกับครอบครัวคือ “หายใจไม่ออก”
“หายใจไม่ออก” เป็นคำเดียวกับ จอร์จ ฟลอยด์ ชาวอเมริกันผิวดำ พูดซ้ำๆ ก่อนขาดอากาศหายใจเสียชีวิต ระหว่างถูกเจ้าหน้าที่รัฐใช้กำลังรุนแรงจับกุม สร้างความสะเทือนใจที่นำไปสู่การประท้วงและเรียกร้องความยุติธรรมให้กับผู้ตาย
สำหรับ วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ ยังไม่ปรากฏว่าชะตากรรมหลังคำพูดว่าหายใจไม่ออก คืออะไร ยังมีชีวิตอยู่หรือไม่ และอยู่อย่างไร แต่เรื่องนี้ได้สร้างผลกระทบต่อความรู้สึกของผู้คนจำนวนมาก รวมถึงกลุ่มและองค์กรนักเรียนนักศึกษา
กลุ่มสิทธิมนุษยชนสององค์กรใหญ่ของโลก ทั้ง ฮิวแมนไรต์วอตช์ และแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ต่างออกแถลงการณ์เรียกร้องให้เจ้าหน้าที่เร่งสอบสวนและค้นหา มากกว่าเพิกเฉยหรือปฏิเสธว่าหน่วยงานราชการของตนเองไม่เกี่ยวข้อง
ส่วนสำนักข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติรับทราบและตรวจสอบกรณีนี้อยู่
แม้ว่าวันเฉลิมเป็นผู้ถูกออกหมายจับบุคคลผู้ฝ่าฝืนไม่มารายงานตัวตามคำสั่ง คสช. วันที่ 8 มิ.ย. 2557 หรือมีคดีความอื่นใดอีก ก็ไม่ได้อยู่นอกเหนือกฎหมายและหลักธรรมที่ผู้อื่นต้องเคารพสิทธิเสรีภาพแห่งความเป็นมนุษย์ และสิทธิที่จะมีชีวิตอยู่
เช่นเดียวกับจอร์จ ฟลอยด์ ที่ถูกต้องสงสัยว่าละเมิดกฎหมาย ใช้ธนบัตรปลอมไปซื้อของ และต้องถูกจับกุม
การจับกุมบุคคลมือเปล่าที่ไม่ขัดขืนด้วยความรุนแรงจนถึงแก่ความตาย และการลักพาตัวคนไม่มีทางสู้ให้หายไป ย่อมเป็นเรื่องที่ผู้มีใจเป็นธรรมรับ ไม่ได้
ไม่เพียงรับไม่ได้เท่านั้น ยังบีบรัดและกดทับให้สังคมหายใจไม่ออกด้วย
