FootNote:พัฒนาการ หมุดคณะราษฎร 2475 เติบใหญ่สู่ หมุดคณะราษฎร 2563
พลันที่”หมุดคณะราษฎร 2563″ได้รับการฝังลงบนท้องสนามหลวง เมื่อเช้ามืดของวันอาทิตย์ที่ 20 กันยายน ทุกอย่างก็ดำเนินไปเหมือน กับ”หมุดคณะราษฎร 2475″
คล้ายกับการปัก”หมุดคณะราษฎร 2475″ จะมิได้อยู่ในท่ามกลางประชามหาชนจำนวนมหาศาล
แต่อย่าลืมเป็นอันขาดว่า “หมุดคณะราษฎร” ที่ถูกปักลงไปเป็น ความต่อเนื่องมาจากสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อเดือนมิถุนายน 2475
ในความเป็นจริง นั่นเท่ากับเป็นการปัก”หมุด”ในทาง”ความคิด”อันมีบทบาทเป็นอย่างสูง
แม้อำนาจของ”คณะราษฎร”จะถูกบ่อนเซาะและทำลายลงในรัฐประหาร เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2490 แต่กระแสในทาง”ความคิด”ก็ลงหลักปักในพื้นที่แห่งความเป็นประชาธิปไตย
ในทุกพื้นที่ของ”นักประชาธิปไตย”หมายถึง”หมุด”ยังมีชีวิต
สถานการณ์ของ”หมุดคณะราษฎร 2563″ยังดำรงอยู่ในยุคอันมีลักษณะสาธารณะมากยิ่งกว่าเมื่อปี 2475 ด้วยซ้ำไป
ปรากฏการณ์”หมุดคณะราษฎร 2563″เกิดขึ้นในสภาพที่มีความพยายามจะทำลายบทบาทและความหมายของการเคลื่อนไหวเมื่อเดือนมิถุนายน 2475
เริ่มจากปฏิบัติการทำลาย”หมุดคณะราษฎร” ตามมาด้วยการด้อยค่าทางประวัติศาสตร์ของเดือนมิถุนายนเมื่อ 88 ปีก่อน
ผลกลับเป็นยิ่งทำลายยิ่งทำให้เกิดการฟื้นคืนและเกิดใหม่
กลับกลายเป็นความคิดในกระสวนแบบ”คณะราษฎร 2563″และทุกความคิดได้ไปปรากฏอยู่ในพื้นที่ของนักเรียน นิสิต นักศึกษา อันเป็นคนรุ่นใหม่
กลายเป็นการเคลื่อนไหวของ”เยาวชนปลดแอก” กลายเป็นการเคลื่อนไหวของ”แนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม”
ในที่สุดก็นำไปสู่การปัก”หมุดคณะราษฎร 2563″ขึ้น
ที่ไม่ควรมองข้ามก็คือเป็นการปักหมุดในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและทางการเมือง
มีความพยายามที่จะรื้อย้าย”หมุดคณะราษฎร 2563″อย่างรวดเร็วในเวลาไม่ทันข้ามวัน แต่แทนที่”หมุดคณะราษฎร 2563″จะหายไปกลับแพร่กระจายออกไปอย่างกว้างขวางมากยิ่งกว่า
และก่อให้เกิดนัยประหวัดไปยัง”หมุดคณะราษฎร 2475″
และก่อให้เกิดการปักหมุด”คณะราษฎร”ในทาง”ความคิด”ผ่าน รูปแบบและนวัตกรรมอันหลากหลายในความเป็นจริง