FootNote:กรณี ยูเครน ที่รัสเซียประสบ เหมือนเวียดนาม ในกัมพูชา
การตัดสินใจทำสงครามของรัสเซีย โดยการส่งกำลังเข้ายึดครองยูเครน ดำเนินไปแทบไม่แตกต่างไปจากการตัดสินใจของเวียดนามโดยการส่งกำลังเข้ายึดครองกัมพูชาประชาธิปไตย
ท่าทีของรัฐบาลเวียดนามในปัจจุบันต่อการตัดสินใจของรัสเซียจึงเป็นไปอย่างสุขุมรอบคอบอย่างเป็นพิเศษ
แม้ว่าการตัดสินใจของรัฐบาลเวียดนามเมื่อเดือนมกราคม 2522 จะได้ชัยชนะอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภายในกัมพูชาประชาธิปไตยตามเป้าหมายครบถ้วน
นั่นก็คือ ทำลายอำนาจของกลุ่มพอลพตที่ฝักฝ่ายอยู่กับจีน สามารถยึดครองกัมพูชาใหม่ได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด แต่บำเหน็จที่ตามมาก็มีรายจ่ายจำนวนมหาศาล
เป็นรายจ่ายที่รัสเซียยังประเมินไม่ได้อย่างแน่ชัด ขณะที่เวียด นามมองออกอย่างทะลุปรุโปร่ง โดยเฉพาะวิถีดำเนินในทางการ ก็มิได้อยู่ในจุดที่เวียดนามควบคุมได้อย่างเบ็ดเสร็จ
สภาพการณ์ของกัมพูชา ณ วันนี้ จึงเป็นไปอย่างที่กัมพูชาต้อง การมิได้เป็นไปอย่างที่เวียดนามบงการ
ไม่ว่าจะเป็นปฏิบัติการของเวียดนามเมื่อเดือนมกราคม 2522 ไม่ว่าจะเป็นปฏิบัติการของรัสเซียในเดือนกุมภาพันธ์ 2565 ล้วนประสบกับปฏิกิริยาและการต่อต้าน
เพราะนี่คือการใช้กำลังเข้าไปบังคับและปรับเปลี่ยนรัฐบาลโดยวิธีการในทางสงคราม
ความสูญเสียย่อมตามมาอย่างยืดเยื้อและยาวนาน
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากว่ามิได้เป็นไปตามความเรียกร้องต้อง การของประชาชนอย่างแท้จริง การต่อต้านแข็งขืนย่อมตามมากลาย เป็นสงครามกลางเมืองไปในที่สุด
ภาพการยืนหยัดของประธานาธิบดียูเครนก็เห็นอย่างเด่นชัด
เมื่อประสานกับพลังประชาชนก็พอคาดหมายในแนวโน้มได้
ปฏิกิริยาที่ประธานาธิบดีปูตินต้องประสบนอกเหนือจากการต่อต้านไม่ยอมจำนนจากรัฐบาลและประชาชนยูเครนแล้ว ที่สำคัญก็คือกระแสอันก่อประชามติในทางสากล
เป็นสถานการณ์เหมือนที่อเมริกาประสบจากสงครามเวียดนาม และสหภาพโซเวียตประสบจากสงครามอาฟกานิสถาน
ความไม่พอใจของ “ประชาชน”จะกลายเป็นพลัง “ต่อต้าน”