กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มีแผนการเตรียมขยายแนวเขตอุทยานแห่งชาติภูผายล ครอบคลุมพื้นที่ จ.นครพนม และ จ.มุกดาหาร
การขยายแนวเขตอุทยานดังกล่าว ซึ่งก็หมายถึงขยายพื้นที่ป่าไม้เพิ่มเติม จะครอบคลุมอาณาบริเวณรอบอุทยาน 5 จุด รวมพื้นที่เกือบ 4,000 ไร่
สำหรับพื้นที่ที่จะขยาย หรือผนวกเข้าไปอยู่ในความรับผิดชอบของอุทยานแห่งชาตินั้น นอกจากป่าสงวนแห่งชาติแล้ว ยังมีพื้นที่อยู่อาศัย และพื้นที่ทำกินของชาวบ้านด้วย
ดังนั้น ด้วยกฎระเบียบที่บังคับไว้ จึงต้องเปิดรับฟังความคิดเห็น และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย ชุมชนที่เกี่ยวข้อง และประชาชน
กรมอุทยานฯ ให้เหตุผลว่า เพื่อให้พื้นที่ป่าได้รับการคุ้มครองดูแลพื้นที่ให้อุดมสมบูรณ์ ส่งผลให้พื้นที่ป่าอำนวยประโยชน์ต่อสิ่งมีชีวิต และประชาชนทั้งทางตรงและทางอ้อม
เนื่องจากป่าไม้เป็นแหล่งรักษาความสมดุลทางธรรมชาติ แหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด อีกประการคือเพื่อหยุดยั้งไม่ให้มีการลักลอบตัดไม้ทำลายป่า
อย่างไรก็ตาม ตามระเบียบในการกำหนดพื้นที่บริเวณใดเป็นอุทยานแห่งชาติ การขยาย หรือการเพิกถอนอุทยานแห่งชาติ ไม่ว่าทั้งหมด หรือบางส่วน จะต้องรับฟังความคิดเห็นจากทุกฝ่าย เพื่อนำมาประกอบการพิจารณาดำเนินการ
ขณะนี้อยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็น จะมีไปจนถึงวันที่ 9 เม.ย.2567
การที่ประเทศจะมีพื้นที่ป่าเพิ่ม โดยเฉพาะป่าอนุรักษ์อย่างเช่นอุทยานแห่งชาติ นับเป็นสิ่งดีที่จะได้รับการดูแลคุ้มครอง เพื่อให้ป่าอุดสมบูรณ์ เป็นที่อยู่ของสัตว์ป่า ตลอดจนความหลากหลายทางธรรมชาติ
แต่ที่ผ่านมาการขยายแนวเขตป่าของทางราชการ ปฏิเสธไม่ได้ว่าก่อให้เกิดผลกระทบต่อชุมชน และชาวบ้านในพื้นที่นั้นๆ โดยเฉพาะกลุ่มที่อยู่อาศัยมาก่อน แล้วถูกทางการประกาศพื้นที่ป่าทับภายหลัง นำไปสู่การบังคับไล่รื้ออพยพ และจับกุมดำเนินคดี
ดังนั้น กรณีจะขยายแนวเขตอุทยานแห่งชาติภูผายล ต้องกระทำอย่างระมัดระวัง รอบคอบ เปิดรับฟังความคิดเห็นผู้เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ไม่ใช่แค่เพื่อพิธีกรรมตามขั้นตอน ถ้าผลปรากฏว่าไม่ได้ ก็ขยายพื้นที่ไม่ได้
สำคัญคือต้องตระหนักว่าการจะดูแลรักษาพื้นที่ป่าได้นั้น ต้องอาศัยความร่วมมือจากประชาชน และชุมชนในพื้นที่นั้นๆ ช่วยกันดูแลรักษา และสอดส่องเฝ้าระวัง จึงจะได้ผลมากกว่า