หลังใช้เวลาพิจารณาวินิจฉัยคำร้องของคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. นาน 127 วัน ก็มาถึงวันที่ 7 สิงหาคม 2567 วันที่ศาลรัฐธรรมนูญนัดอ่านคำวินิจฉัยชี้ชะตาพรรคก้าวไกลว่า จะมีคำสั่ง “ยุบพรรค” และตัดสิทธิทางการเมืองคณะกรรมการบริหารพรรค 10 ปี หรือไม่ ภายใต้ 2 ข้อกล่าวหาร้ายแรง
กระทำการล้มล้างการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และกระทำการอันเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
แม้จะคาดหวังผลในทางบวกว่าจะได้ไปต่อ แต่แกนนำพรรคก้าวไกลได้เตรียมการรับมือผลทางลบไว้เช่นกัน ไม่ว่าชื่อพรรคใหม่ที่จะมารองรับ สส. รวมถึงคณะผู้นำพรรคชุดสาม โดยใช้โมเดลเดียวกับอนาคตใหม่ คราวถูกยุบพรรคปี 2563
การเมืองไทยหลังมีการจัดตั้งศาลรัฐธรรมนูญขึ้นในปี 2540 มีพรรคการเมืองใหญ่อันดับ 1 ถูกตัดสิน “ยุบ” มาแล้วหลายครั้งหลายครา
เริ่มจากเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2550 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติ 9 ต่อ 0 ยุบพรรคไทยรักไทย ข้อหาเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตย และกระทำการอันเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐ
คณะกรรมการบริหารพรรคถูกตัดสิทธิ 111 ราย เป็นเวลา 5 ปี ปิดฉากรัฐบาลไทยรักไทยพรรคเดียว 377 เสียง
ถัดมา 1 ปีเศษ วันที่ 2 ธันวาคม 2551 ศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคพลังประชาชน ที่สืบเชื้อสายมาจากพรรคไทยรักไทย ในคดีทุจริตเลือกตั้ง จ.เชียงราย ถูกกล่าวหาโดย กกต.
กรรมการบริหารพรรคถูกตัดสิทธิ 37 คน เป็นเวลา 5 ปี ปิดฉากพรรคการเมือง 233 เสียง
ล่าสุดย้อนกลับไป 4 ปีก่อน ในเดือนกุมภาพันธ์ 2563 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติยุบพรรคอนาคตใหม่ จากกรณีนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้าพรรคขณะนั้น ให้พรรคกู้ยืมเงิน 191 ล้านบาท ขัดต่อรัฐธรรมนูญ กรรมการบริหารพรรค 16 คนถูกตัดสิทธิการเมือง 10 ปี
ต่อมาได้ถือกำเนิดใหม่ในนามพรรคก้าวไกล ได้รับชัยชนะเป็นพรรคอันดับ 1 ในการเลือกตั้งพฤษภาคม 2566 ก่อนถูก กกต.ยื่นร้องยุบพรรคอีกครั้งเดือนมีนาคม 2567
การเมืองไทยช่วงกว่า 20 ปีที่ผ่านมา กระบวนการ “ยุบพรรค” ถูกนำมาใช้หลายครั้ง แต่ละครั้งพรรคใหญ่ที่ถูกยุบยังกลับมาได้ภายใต้ชื่อใหม่ ไม่ว่าพลังประชาชน เพื่อไทย หรือก้าวไกล และยังคงความเป็นพรรคยอดนิยมอันดับหนึ่ง
ดังนั้น ทุกฝ่ายควรตระหนักว่า อำนาจการตัดสินของประชาชนผ่านการเลือกตั้งทุกครั้ง เป็นพลังที่มีความสำคัญที่สุด จนนำมาสู่เสียงเรียกร้อง ให้ยอมรับการตัดสินใจของประชาชนที่มีต่อพรรคการเมืองต่างๆ มากกว่าจะใช้อำนาจอื่นมาสั่งยุบพรรค
