หลังศาลรัฐธรรมนูญมีมติให้ น.ส.แพทองธาร ชินวัตร พ้นจากความเป็นรัฐมนตรี กรณีคลิปเสียงสนทนากับนายฮุนเซน ส่งผลให้คณะรัฐมนตรีทั้งคณะต้องสิ้นสุดลงตามไปด้วย
ดังนั้น สภาผู้แทนราษฎรจักต้องนัดประชุมกัน เพื่อให้ความเห็นชอบนายกรัฐมนตรีคนใหม่ ตามรายชื่อที่พรรคการเมืองเสนอต่อคณะกรรมกาการเลือกตั้งไว้แล้ว
ระหว่างนี้พรรคการเมืองต่างๆ อยู่ระหว่างรวบรวมเสียงสนับสนุนเพื่อลงมติเห็นชอบบุคคลดังกล่าว ซึ่งมีชื่อผู้เป็นแคนดิเดตชัดสองคน ได้แก่ นายชัยเกษม นิติสิริ พรรคเพื่อไทย กับนายอนุทิน ชาญวีรกูล พรรคภูมิใจไทย
นอกจากนี้ ยังความชัดเจนว่ารัฐบาลชุดใหม่นี้จะมีอายุเพียงระยะสั้นๆ ตามที่พรรคประชาชน ซึ่งเป็นพรรคการเมืองตัวแปรสำคัญกำหนดว่าจะต้องยุบสภาจัดการเลือกตั้งใหม่ภายใน 4 เดือน
การยุบสภาผู้แทนราษฎรเกิดขึ้นครั้งล่าสุด เมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ.2566 โดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีขณะนั้น เป็นผู้สนองพระบรมราชโองการ นับเป็นครั้ง 15 ตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครอง
นายกรัฐมนตรีนำความกราบบังคมทูล ถึงสาเหตุที่สมควรยุบสภาผู้แทนราษฎร เนื่องจากปิดสมัยประชุมสามัญประจำปีที่สี่อันเป็นปีสุดท้ายของอายุสภาผู้แทนราษฎรแล้ว สมควรยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อจัดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใหม่
การยุบสภานั้นเป็นเครื่องมือของฝ่ายบริหารใช้ถ่วงดุลอำนาจฝ่ายนิติบัญญัติ เพื่ออุทธรณ์ข้อขัดแย้ง ต่อประชาชน เพื่อประโยชน์ของพรรคการเมืองฝ่ายรัฐบาล และเพื่อหาทางออกหรือทางตันเกี่ยวกับปัญหาทางการเมืองการปกครอง
เมื่อเกิดความขัดแย้งในฝ่ายนิติบัญญัติหรือสภาไม่สามารถหาทางออกอย่างใดอย่างหนึ่งได้ หรือรัฐบาลไม่สามารถรวบรวมเสียงสนับสนุนให้ลงมติเห็นชอบนายกรัฐมนตรีได้ ก็สามารถใช้วิธีการดังกล่าวได้ตามรัฐธรรมนูญ
การยุบสภาในประเทศไทยถือเป็นพระราชอำนาจ ซึ่งนักกฎหมายให้ความหมายใกล้เคียงกันคือ การที่ประมุขของรัฐ โดยคำแนะนำของฝ่ายบริหาร ประกาศให้สมาชิกภาพของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสิ้นสุดลงพร้อมกันก่อนครบวาระ
หรือการกระทำโดยอำนาจของประมุขแห่งรัฐให้สภาพของสมาชิกสภานิติบัญญัติ หรือสภาผู้แทนราษฎรสิ้นสุดลง ก่อนหมดอายุตามปกติที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว้
ระหว่างนี้มีข้อถกเถียงแบ่งเป็นสองฝ่ายว่ารัฐบาลโดยนายกรัฐมนตรีรักษาการ มีอำนาจตราพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนได้ เช่นเดียวกับรัฐบาลอำนาจเต็ม ขณะที่อีกฝ่ายระบุไม่สามารถกระทำได้ เพราะเป็นอำนาจเฉพาะนายกรัฐมนตรีเท่านั้น โดยอ้างประเพณีปฏิบัติ
อย่างไรก็ตาม การเมืองขณะนี้มีความไม่สมบูรณ์แบบ อันเนื่องจากนายกรัฐมนตรีต้องคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ สภาผู้แทนราษฎรจำเป็นต้องลงมติเห็นชอบนายกรัฐมนตรีคนใหม่โดยเร็ว เมื่อยังไม่สามารถตกลงกันได้ ทุกฝ่ายจักต้องร่วมกันหาทางออกเพื่อคืนอำนาจให้ประชาชนตามครรลอง
