ไอลอว์ ยื่น กกต. ทบทวนคำสั่งลบคลิป–แก้ไขสื่อประชามติ ชี้ยังกำกวม ไม่ระบุอำนาจตามกฎหมาย อาจกระทบเสรีภาพการรณรงค์ของประชาชน
เมื่อวันที่ 28 ม.ค.2569 กลุ่มโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (ไอลอว์) และเครือข่ายภาคประชาชน ได้ยื่นหนังสือต่อเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง(กกต.) ขอให้ทบทวนคำสั่งลบ แก้ไข เปลี่ยนแปลง ภาพ ข้อความ และวิดีโอในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับการออกเสียงประชามติ
โดยนายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการไอลอว์ กล่าวว่า กกต.มีความพยายามจะทำให้เกิดความไม่ชัดเจนในเรื่องการณรงค์ออกเสียงประชามติ ว่าในสังคมนี้ คนสามารถรณรงค์มากน้อยแค่ไหน พูดอะไรได้ พูดอะไรไม่ได้ พูดอะไรจะผิดกฎหมายและพูดอะไรจะถูกดำเนินคดีหรือไม่อย่างไร
กรณีล่าสุดที่เกิดขึ้น คือ เพจแม่แนนน้องสมาร์ท ที่ กกต. ได้ลบคลิปนั้น กกต.ทำผิดกฎหมายอย่างชัดเจน หลังได้ชี้แจงผ่าน facebook ว่าได้สั่งลบคลิปวีดีโอที่เป็นการให้ความรู้กับประชาชนไปอย่างน้อย 3 คลิป โดยเผยแพร่เนื้อหาออกมาด้วย ทั้งนี้ กลุ่มไอลอว์ได้ตั้งข้อสังเกตไว้ 3 ประเด็น เกี่ยวกับการกระทำดังกล่าว
ประเด็นแรก จากเนื้อหาที่เผยแพร่ออกมาไม่ได้มีข้อความเท็จ แต่อาจมีถ้อยคำที่ไม่สุภาพหรือคำพูดเล่นบ้าง ซึ่งไม่ได้ผิดกฎหมายอะไร การใช้ภาษาที่ง่ายเป็นเทคกนิคการรณรงค์ให้ข้อมูลไปถึงประชาชนแบบเข้าใจได้ง่าย ไม่ควรจะเป็นความผิดและไม่ถูกสั่งลบคลิป หรือห้ามเผยแพร่ข้อความ
ประเด็นที่ 2 กกต. ไม่ได้มีอำนาจตรวจสอบหรือสั่งลบ หากมีการเผยแพร่ข้อความอันเป็นเท็จ แต่มีอำนาจหน้าที่เพียงนำเรื่องไปแจ้งความดำเนินคดีกับพนักงานสอบสวน สำหรับการลบเนื้อหาอะไรออกจากโลกออนไลน์มี พ.ร.บ การกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์อยู่แล้ว
โดยมาตรา 20 มีขั้นตอนกระบวนการชัดเจนว่าถ้าจะลบคลิปอะไร เป็นอำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม(ดีอี) แล้วต้องได้รับการเห็นชอบจาก รมว.ดีอี และยื่นคำร้องขอให้ศาลเป็นผู้สั่ง ดังนั้น การที่ กกต. สั่งให้ลบคลิป เป็นการไม่ชัดเจนว่าสั่งไปที่ใคร สั่งไปที่ไหนและใช้อำนาจอะไร ถ้าสั่งไปที่ผู้บริการโดยตรง ถือเป็นการกระทำที่นอกกฎหมายและผู้ที่ให้บริการจะไม่ปฏิบัติตามก็ได้
ประเด็นที่ 3 คำสั่งของ กกต. ไม่ได้ระบุว่าคลิปดังกล่าวฝ่าฝืนคำสั่งหรือกฎหมายใด หาก กกต. เห็นว่าถ้อยคำใด เป็นความผิดทางอาญา เช่น เป็นการเผยแพร่ข้อมูลประชามติอันเป็นเท็จ กกต.
มีหน้าที่อธิบายกับประชาชนว่าข้อความดังกล่าวเป็นเท็จอย่างไร มีส่วนไหนบ้างที่เป็นเท็จ และเนื้อหาที่ถูกต้องเป็นอย่างไร
การลบคลิปโดยไม่เหตุผลรองรับ อาจก่อให้เกิดความหวาดกลัวในการแสดงความคิดเห็นของประชาชนที่ต้องการรณรงค์ส่งผลต่อความเป็นธรรมในการออกเสียงประชามติได้
นายยิ่งชีพ กล่าวว่า มีการเผยแพร่ข้อมลอันเป็นเท็จเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญในแพลตฟอร์มต่างๆ เช่น การห้ามนักการเมืองนั่งเฟิร์สคลาส หรืออายุความเรื่องการทุจริต จะอยู่ในรัฐธรรมนูญ แต่ยังไม่มีการชี้แจงจาก กกต.แต่อย่างใด จึงตั้งคำถามไปยัง กกต.เหตุใด จึงไม่มีการชี้แจงและแก้ไขให้ถูกต้อง
นายยิ่งชีพ กล่าวว่า ส่วนที่มีการให้ความเห็นว่า การเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เป็นการตีเช็คเปล่านั้น ยืนยันว่าเป็นเท็จ เนื่องจากเมื่อผ่านการประชามติไปแล้ว จะต้องไปผ่านสภา แล้วทำประชามติอีก 2 ครั้ง และอยากเห็น กกต. ออกมาชี้แจงในเรื่องนี้ให้ถูกต้อง
นายยิ่งชีพ กล่าวว่า ฝ่ายผู้เห็นชอบให้จัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ จะจัดเวทีปราศรัยในวันที่ 4 ก.พ.นี้ ที่หน้าหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร โดยเชิญชวนพรรคต่างๆ และประชาชนเข้าร่วมกิจกรรม และยินดีหาก กกต. จะเข้าร่วมกิจกรรม เพื่อไปตรวจสอบว่าการกระทำดังกล่าวถูกต้องหรือไม่
