กกต.เตือนผู้สมัครเช็กคุณสมบัติต้องห้ามก่อนลงสมัครเลือกตั้ง กทม.-พัทยา เสี่ยงคุก 1-10 ปี เพิกถอนสิทธิ 10 ปี ย้ำถือหุ้นสื่อยึดแนวคดี ‘พิธาไอทีวี’ ส่วนบัตรเลือกตั้งไม่กำหนดสี
เมื่อวันที่ 15 พ.ค.2569 ที่โรงแรมทรี ซิกตี้ ไฟว์ พัทยา ว่าที่ร.ต.ภาสกร สิริภคยาพร รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) บรรยายในหัวข้อขั้นตอนและกระบวนการเลือกตั้งกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยาว่า วันที่ 21 พ.ค.นี้ จะถือว่าเป็นวันทำงานสุดท้ายของสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร(สก.) นายกเมืองพัทยาและสมาชิกสภาเมืองพัทยา โดยกกต. มีมติเห็นชอบให้มีการเลือกตั้งกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา ในวันที่ 28 มิ.ย.2569
โดยวันดังกล่าวถือเป็นวันที่ 38 ของกรอบเวลา 45 วัน เหตุที่กกต.กำหนดเช่นนั้นเนื่องจากถ้ากำหนดเป็นวันอาทิตย์ที่ 5 ก.ค. ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของกรอบ 45 วัน หากมีเหตุทำให้การจัดการเลือกตั้งไม่เสร็จจะเกิดปัญหาถูกร้องให้มีการตีความ ดังนั้น จึงเป็นวันที่ 28 มิ.ย. และมั่นใจว่าจะไ่ม่ทำให้ผู้สมัครมีระยะเวลาการหาเสียงที่น้อยลง กกต.ประกาศไทม์ไลน์กำหนดวันเลือกตั้ง มาก่อนหน้านี้นานแล้ว
ส่วนการรับสมัครในวันที่ 28 พ.ค.-1 มิ.ย.2569 เป็นช่วงกลางสัปดาห์ เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาการจัดเตรียมเอกสารของผู้สมัคร ที่จะต้องขอจากหน่วยงานราชการ รวมถึงเจ้าหน้าที่จะได้มีความพร้อม ซึ่งกรุงเทพมหานครมีหน่วยเลือกตั้ง6,000 กว่าหน่วย พัทยา 100 กว่าหน่วย โดยทั้ง 2 แห่งเป็นรูปแบบพิเศษ เลขาธิการกกต.มีนโยบายให้ดูแลการเลือกตั้ง ทั้ง 2 แห่งให้เรียบร้อย ส่วนกลางได้เข้ามาช่วยดูแลจัดการเลือกตั้งท้องถิ่น
รองเลขาธิการ กกต. กล่าวเน้นย้ำให้ผู้ที่จะลงสมัครรับเลือกตั้งทั้งกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา ได้ตรวจสอบคุณสมบัติ และลักษณะต้องห้ามในการลงสมัคร รวม 20 ลักษณะ รวมถึงการจัดเตรียมหลักฐานที่จะยื่นสมัคร
โดยเฉพาะหลักฐานการเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาติดต่อกัน 3 ปีถึงปีที่สมัครรับเลือกตั้ง คือปี 2568 2567 และ 2566 หากไม่ได้เป็นผู้ที่ต้องเสียภาษี ก็ต้องมีหนังสือรับรองจากหน่วยงานมาประกอบการยื่นสมัคร หรือลักษณะต้องห้ามในบางอนุมาตราเช่น เช่น ไม่เป็นผู้วิกลจริต ติดยาเสพติด สามารถใช้ใบรับรองแพทย์ยืนยันได้
ส่วนการถือหุ้นสื่อ กกต.จะยึดตามแนวคำพิพากษาของศาลรัฐธรรมนูญในคดี นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ถูกร้องว่าถือหุ้นในบริษัท ไอทีวี จำกัด ซึ่งศาลจะดูว่า ในปีที่สมัครนั้น บริษัทสื่อดังกล่าวมีรายได้จากการทำสื่อหรือไม่ หรือลักษณะต้องห้ามการกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ที่กระทำโดยทุจริตตามประมวลกฎหมายอาญา เช่นลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ รับของโจร ฉ้อโกง
หากต้องคดีเหล่านี้ก็จะไม่สามารถเล่นการเมืองได้ตลอดชีวิต เช่นเดียวกับการต้องคำพิพากษา ว่าเป็นผู้ผลิตผู้ค้ายาเสพติด แต่ยกเว้นหากเป็นพืชกัญชาจะไม่เข้าลักษณะต้องห้าม รวมไปถึงการเป็นผู้อยู่ระหว่างการจำกัดสิทธิ 2 ปี เนื่องจากไม่ได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งสามารถตรวจสอบประเด็นนี้ได้ทางเว็บไซต์ของกรมการปกครอง รู้ตนเอง
หากผู้ที่รู้ตนเองว่าไม่มีสิทธิ์ลงสมัครแต่ยังคงลงสมัคร กฎหมายได้กำหนดโทษไว้รุนแรงว่าต้องระวังโทษ1-10 ปีปรับไม่เกิน 20,000-200,000 บาททั้งจำทั้งปรับ และอาจถูกศาลสั่งเพิกถอนสิทธิ 10 ปี
ว่าที่ร.ต.ภาสกร กล่าวอีกว่า ในการเลือกตั้งกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา จะมีความแตกต่างจากการเลือกตั้งสส. หลังรับสมัครแล้วปลัดกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา จะต้องใช้เวลาตรวจสอบคุณสมบัติ 7 วัน โดยส่งข้อมูลไปยังหน่วยงานต่างๆ
ระหว่างนี้ผู้สมัครจะไม่สามารถถอนตัวได้ แม้ผู้สมัครคนนั้นจะขาดคุณสมบัติในเวลาต่อมา หรือเสียชีวิต ก็จะไม่สามารถเปลี่ยนเปลี่ยนตัวผู้สมัครได้ รวมถึงหากรับสมัครไปแล้วจนถึงวันเลือกตั้ง หากผู้สมัครไปบวชถือว่าขาดคุณสมบัติทันที
ส่วนหน้าที่ของกรรมการประจำหน่วย (กปน.) ในการเลือกตั้งครั้งนี้มีทั้งหมด 9 คน ของแต่ละหน่วย แต่จะไม่มีกรรมการประจำหน่วยสำรองเหมือนการเลือกตั้งสส. หากคนไม่ครบปลัดจะต้องรีบแต่งตั้งคนทันที สิ่งสำคัญคือกกต.เน้นย้ำว่าจะต้องอำนวยความสะดวกให้กับผู้พิการและผู้สูงอายุเป็นพิเศษ และให้กปน.ขอความกรุณาจากคนที่มาใช้สิทธิ์ให้บุคคลเหล่านี้เข้าไปใช้สิทธิ์ก่อน ทั้งนี้ ผู้พิการที่ไม่สามารถลงคะแนนได้สามารถให้บุคคลอื่นเข้าใช้สิทธิ์ตามเจตนารมณ์ของตนเองได้
ส่วนบัตรเลือกตั้งขณะนี้ยังตอบไม่ได้ว่าจะใช้สีอะไร สำหรับการนับคะแนน กปน.จะมีการแบ่งทีมนับคะแนนผู้ว่าราชการกทม. หรือนายกเมืองพัทยา และทีมนับคะแนนสมาชิกสภากรุงเทพและสมาชิกสภาเมืองพัทยา ซึ่งทั้งสองส่วนจะนับพร้อมกัน ซึ่งในขณะการรวมคะแนน หากมีการรวมคะแนนผิดสามารถแก้ให้ถูกต้องแล้วเซ็นชื่อกำกับ พร้อมกับพยานบุคคลที่อยู่ในเหตุการณ์
ทั้งนี้ หากบัตรที่แจกกับผู้มาใช้สิทธิ์ตรงกัน แต่ไม่ตรงกับตัวเลขในกระดาน จะไม่สามารถที่จะสั่งให้นับคะแนนใหม่ได้ ผู้ที่จะมีอำนาจในการสั่งนับคะแนนใหม่คือกกต.ทั้ง 7 คน ดังนั้นการตรวจสอบความผิดพลาด จึงจะต้องดำเนินการตรวจสอบบัตรที่อยู่ในตะกร้า กรณีแบบนี้ไม่ได้หมายความว่าโกง เพราะมีกระบวนการในการตรวจสอบความถูกต้อง
