คริส แฉระบบอากง ปูดรายชื่อบริษัทรับงาน กทม.หลายเขต ตั้งข้อสงสัยโครงการต่ำกว่า 5 แสนบาทถูกซอยหลบประมูล เตรียมหอบหลักฐานยื่น ป.ป.ช.สัปดาห์หน้า ลั่นหากพบเลี่ยงประมูลจริงอาจเข้าข่ายคดีอาญา มีสิทธิ์ทั้งติดคุกและหลุดเก้าอี้
เมื่อวันที่ 24 มิ.ย.2569 ที่รัฐสภา นายคริส โปตระนันทน์ สส.บัญชีรายชื่อ และประธานพรรคเศรษฐกิจ แถลงความคืบหน้าการตรวจสอบ ระบบอากง หรือเครือข่ายการทุจริตในกรุงเทพฯ ว่า หลังจากพรรคเศรษฐกิจเปิดประเด็นดังกล่าวเมื่อวันที่ 6 มิ.ย.ที่ผ่านมา ซึ่งครอบคลุมทั้งการแต่งตั้งโยกย้ายที่ไม่เป็นธรรม การซื้อขายตำแหน่ง และการทุจริตในสำนักงานเขตต่าง ๆ พรรคไม่ได้หยุดติดตาม แต่ได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่องในหลายช่องทาง
นายคริส กล่าวว่า พรรคยังมอบให้ พล.ต.ท.ชาญเทพ เสสะเวช เวช ผู้สมัครผู้ว่าฯกทม. พรรคเศรษฐกิจ เข้าแจ้งความดำเนินคดีกรณีสำนักงานเขตหลายแห่งนำทรัพย์สินของกรุงเทพฯ ไปใช้โดยมิชอบ และยังยื่นเรื่องต่อสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ( ป.ป.ช.) เพื่อขอให้ตรวจสอบการแต่งตั้งที่ไม่เป็นธรรมและการทุจริตในสำนักงานเขตของกรุงเทพฯ
นอกจากนี้ วันที่ 19 มิ.ย.ที่ผ่านมา พรรคยังยื่นหนังสือต่อกระทรวงแรงงาน กรณีการอนุญาตให้แรงงานต่างด้าวจาก ลาว เมียนมา และกัมพูชา เข้ามาประกอบอาชีพค้าขายในพื้นที่กรุงเทพฯ
นายคริส กล่าวว่า สังคมเริ่มให้ความสนใจกับปัญหาทุจริตในกรุงเทพฯมากขึ้น หลายพรรคออกมาพูดถึงปัญหาดังกล่าว ถือเป็นสัญญาณที่ดีต่อการปฏิรูปกรุงเทพฯ ขอยกกรณีพรรคประชาธิปัตย์เปิดเผยข้อมูลเมื่อวันที่ 17 มิ.ย.ว่า งบประมาณของกรุงเทพฯกว่า 92% หรือกว่า 43,000 ล้านบาท เป็นการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ผ่านกระบวนการประมูล เนื่องจากเป็นโครงการที่มีวงเงินต่ำกว่า 500,000 บาท จึงใช้วิธีจัดซื้อจัดจ้างเฉพาะเจาะจงได้
แม้ตัวเลขดังกล่าวจะถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ แต่ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดว่าโครงการเหล่านั้นคือโครงการใด เกี่ยวข้องกับใคร และมีบริษัทใดเข้ามาได้รับประโยชน์จากระบบดังกล่าวบ้าง ปัญหาสำคัญอยู่ที่โครงสร้างการบริหารของกรุงเทพฯ ซึ่งใช้กฎหมายที่มีอายุเกือบ 40 ปี ทำให้อำนาจกระจุกตัวอยู่ที่ผู้ว่าฯ กทม.มากเกินไป ขณะที่กลไกการตรวจสอบกลับมีไม่เพียงพอ
พรรคเศรษฐกิจจึงเสนอญัตติศึกษาการปฏิรูประบบบริหารกรุงเทพฯ ทั้งระบบ ครอบคลุมการทบทวนอำนาจหน้าที่ของผู้ว่าฯกทม. การแก้ปัญหาความซ้ำซ้อนกับหน่วยงานอื่น ที่สำคัญคือการสร้างกลไกป้องกันและปราบปรามการทุจริตในกรุงเทพฯอย่างเป็นรูปธรรม
ข้อเสนอสำคัญของพรรคคือ การจัดตั้งองค์กรอิสระด้านการต่อต้านคอร์รัปชันประจำกรุงเทพฯ ทำหน้าที่ตรวจสอบการทุจริตโดยเฉพาะไม่ขึ้นตรงต่อผู้ว่าฯกทม.หรือปลัดกทม. มีวาระดำรงตำแหน่ง 6 ปี และคัดเลือกจากคณะกรรมการที่ประกอบด้วยตัวแทนจากศาลฎีกา ศาลปกครอง ป.ป.ช. สภากรุงเทพฯ และผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อให้เป็นองค์กรกลางที่ตรวจสอบการใช้งบประมาณได้อย่างอิสระ
นายคริส กล่าวต่อว่า กรุงเทพฯมีงบประมาณรวมปีละ 100,000 ล้านบาท และได้รับการสนับสนุนจากงบประมาณแผ่นดินมากกว่า 36,000 ล้านบาท จึงไม่ใช่เรื่องของคนกรุงเทพฯเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับภาษีของประชาชนทั้งประเทศ จึงจำเป็นต้องมีการตรวจสอบอย่างเข้มข้น
นายคริส กล่าวถึงระบบอากง ว่า ในขั้นตอนการพิจารณางบประมาณของกรุงเทพฯ จะมีการประสานงานระหว่างฝ่ายบริหารกับ สก. เพื่อให้ความเห็นชอบร่างงบประมาณ จากนั้นจะมีกระบวนการปรับลดงบประมาณบางส่วน และนำงบที่ถูกตัดลดไปจัดสรรใหม่ในลักษณะที่เอื้อต่อกลุ่มบุคคลบางกลุ่ม
งบประมาณที่ถูกจัดสรรลงพื้นที่ของ สก. แต่ละเขต อาจถูกนำไปแบ่งเป็นโครงการย่อยจำนวนมากให้มีวงเงินต่ำกว่า 500,000 บาท เพื่อหลีกเลี่ยงการประมูล และเปิดช่องให้ใช้วิธีคัดเลือกผู้รับจ้างหรือผู้ขายสินค้าแบบเฉพาะเจาะจง ซึ่งอาจนำไปสู่การเรียกรับผลประโยชน์ตอบแทนหรือเงินทอนจากผู้รับเหมาและผู้ประกอบการที่ได้รับงาน
นายคริส ยังเปิดเผยข้อมูลรายชื่อโครงการและรายชื่อบริษัทเอกชนที่ได้รับงานในหลายพื้นที่ของกรุงเทพฯว่า พบความผิดปกติในหลายเขต อาทิ เขตบางนา พระโขนง บางแค บางซื่อ จตุจักร ราชเทวี ลาดพร้าว ยานนาวา ทวีวัฒนา ตลิ่งชัน และพระนคร
ดังนั้น ขอเรียกร้องให้อดีตผู้ว่าฯกทม. บุคคลที่พรรคเรียกว่าอากง ตลอดจน สก.ในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง ออกมาชี้แจงต่อสาธารณชนถึงความสัมพันธ์กับบริษัทที่ได้รับงานดังกล่าว
รวมทั้งชี้แจงกระบวนการจัดสรรงบประมาณและการดำเนินโครงการต่างๆ ว่าเป็นไปอย่างโปร่งใสหรือไม่ โดยเขตที่พบหลายแห่งเป็นพื้นที่ที่มี สก.สังกัดพรรคการเมือง รวมถึงพรรคฝ่ายสีส้ม ยืนยันว่าการตรวจสอบครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเป้าไปที่บุคคลหรือพรรคใดเป็นการเฉพาะ แต่ต้องการให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องออกมาชี้แจงข้อเท็จจริงต่อประชาชน
“ข้อมูลและเอกสารทั้งหมดที่พรรคเศรษฐกิจรวบรวมได้จากการตรวจสอบครั้งนี้ จะถูกนำไปยื่นต่อป.ป.ช.ภายในสัปดาห์หน้า เพื่อให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงและดำเนินการตามกฎหมายต่อไป ผมย้ำอีกครั้งว่าไม่ใช่เรื่องถูกกฎหมายหรือวิธีการจัดจ้างแบบที่นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ พูด ถ้าท่านจัดจ้างแบบซอยย่อยเป็นความผิดอาญา ติดคุก แล้วเดี๋ยวไปนั่งคุยกันว่าที่ท่านพูดว่าทำถูกทุกอย่าง ถูกจริงไหม จะมีคนหลุดจากเก้าอี้มั้ย” นายคริส กล่าว
