ครม. ไฟเขียวกฎหมายแรงงาน 4 ฉบับ ยกระดับสวัสดิการคุ้มครองคนทำงานบนเรือ–รับงานไปทำที่บ้าน พร้อมให้สิทธิเท่าเทียมคู่สมรสพนักงานรัฐวิสาหกิจ มีผลย้อนหลังตั้งแต่กม.สมรสเท่าเทียมประกาศใช้
วันที่ 18 ส.ค. 2569 นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรี(ครม.) มีมติเห็นชอบร่างกฎหมาย 2 ฉบับและหลักเกณฑ์ด้านแรงงาน รวม 4 ฉบับตามที่กระทรวงแรงงานเสนอ เพื่ออุดช่องว่างทางกฎหมายและขยายสิทธิความคุ้มครองให้ครอบคลุมแรงงานหลากหลายกลุ่ม ทั้งกลุ่มคนประจำเรือ ผู้รับงานไปทำที่บ้าน และกลุ่มลูกจ้างรัฐวิสาหกิจกลุ่มสมรสเท่าเทียม
การปรับปรุงกฎหมายครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาระบบสวัสดิการและมาตรฐานแรงงานให้ทันต่อสภาพสังคมและรูปแบบการจ้างงานยุคใหม่ โดยแบ่งสาระสำคัญออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่
1.ยกระดับระบบสวัสดิการ คนประจำเรือ ผ่านการแก้ไขร่างพระราชบัญญัติ(พ.ร.บ.) แรงงานทางทะเล (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. โดยมีสาระสำคัญคือการกำหนดให้นายจ้างต้องนำคนประจำเรือเข้าสู่ระบบประกันสังคมและเงินทดแทนโดยตรง เพื่อให้ได้รับสิทธิประโยชน์ 7 กรณีตามระบบประกันสังคมและได้รับการคุ้มครองจากกองทุนเงินทดแทน และสิทธิประโยชน์ต่างๆ หากประสบอุบัติเหตุจากการทำงาน เช่นเดียวกับแรงงานทางบก
นอกจากนี้ ยังกำหนดชัดเจนว่าห้ามเจ้าของเรือให้คนประจำเรืออายุต่ำกว่า 18 ปีทำงานระหว่าง 22.00 – 06.00 น. เพื่อคุ้มครองสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของเด็กและเยาวชน เว้นแต่เป็นการฝึกอบรมหรือการปฏิบัติหน้าที่ที่จำเป็นตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 ขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO)
2.ขยายความคุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน ผ่านการแก้ไขร่างพ.ร.บ.คุ้มครองผู้รับงานไปทำที่บ้าน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ให้ครอบคลุมรูปแบบการทำงานที่เปลี่ยนแปลงไปในยุคดิจิทัล เช่น การรับงานผ่านระบบออนไลน์ รวมทั้งขยายประเภทที่ได้รับความคุ้มครอง ทั้งงานอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม เกษตรกรรม และบริการ
นอกจากกำหนดเกณฑ์อายุขั้นต่ำในการทำงานที่ 15 ปีและห้ามผู้ว่าจ้างใช้แรงงานเด็กต่ำกว่า 18 ปีหรือหญิงมีครรภ์ในงานเสี่ยงอันตราย ในกรณีจ้างเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับตั้งแต่ 400,000 – 800,000 บาท
นอกจากนี้ ยังวางเกณฑ์อัตราค่าตอบแทนที่เป็นธรรม รวมทั้งเพิ่มโทษหากนายจ้างเบี้ยวเงินหรือคืนหลักประกันล่าช้าต้องจ่ายดอกเบี้ยปรับร้อยละ 15 ต่อปี
3.รับรองสิทธิคู่สมรสลูกจ้างรัฐวิสาหกิจตามหลักสมรสเท่าเทียม ผ่านร่างประกาศคณะกรรมการแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ เพื่อปรับสิทธิประโยชน์ของลูกจ้างรัฐวิสาหกิจให้สอดคล้องกับกฎหมายสมรสเท่าเทียม ทำให้คู่สมรสตามกฎหมายทุกเพศได้รับสิทธิค่ารักษาพยาบาล เงินทดแทน และค่าทำศพอย่างเท่าเทียม โดยคาดว่าจะมีผู้ได้รับประโยชน์จากสิทธิค่ารักษาพยาบาลกว่า 12,000 คน
“เป้าหมายของเราคือ การปิดทุกช่องว่างทางกฎหมายและยกระดับสวัสดิการของแรงงานทุกกลุ่ม ทั้งการรับรองสิทธิที่เท่าเทียมและการคุ้มครองกลุ่มเปราะบาง ทั้งเยาวชน ผู้รับงานอิสระ และคู่สมรสทุกเพศ ซึ่งเป็นก้าวสำคัญของสังคมไทยที่เคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์” นายจุลพันธ์กล่าว
ด้านพ.ต.ท.วรรณพงษ์ คชรักษ์ ปลัดกระทรวงแรงงาน กล่าวว่า ในส่วนของกฎหมายแรงงานทางทะเล เรื่องคนประจำเรือที่ได้มอบสิทธิประโยชน์เพิ่มเติมให้เข้าสู่ระบบประกันสังคมและได้รับสิทธิต่าง ๆ ตามที่กฎหมายกำหนดนั้น จะไม่เกี่ยวกับเรือประมง แต่จะเป็นเรือขนส่ง ซึ่งเป็นประโยชน์กับคนประจำเรืออย่างมาก
ส่วนเรื่องการรับงานไปทำที่บ้าน จะมี 3 ประเด็นใหญ่ โดยจะครอบคลุมและเป็นไปตามมาตรฐานสากล เช่น กำหนดอายุขั้นต่ำให้ต้องมีอายุ 15 ปีขึ้นไป ต้องไม่ทำงานที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และได้รับค่าตอบแทนที่เป็นธรรมจากผู้ประกอบการ ขณะที่หลักประกัน จะมีกฎหมายรองรับ เพื่อไม่ให้ผู้ที่รับงานไปทำที่บ้านถูกเอารัดเอาเปรียบ
สุดท้าย เรื่องการแก้ไขประกาศคณะกรรมการแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ กรณีนี้จะครอบคลุมและสอดคล้องกับคำว่า “คู่สมรส” ในปัจจุบันตามกฎหมายสมรสเท่าเทียม โดยจะมีผลย้อนหลังไปถึงวันที่กฎหมายมีผลบังคับใช้ เพื่อให้สิทธิต่างๆ เป็นไปตามเกณฑ์ของรัฐวิสาหกิจนั้นๆ
