ปชน. ซัดรัฐบาล แก้สารพิษแม่นํ้าไม่คืบหน้า ชี้ ต้องกล้าคุย เมียนมา-จีน สางที่ต้นตอ ไม่ใช่แค่ตรวจน้ำ ลั่นพลาดไปแล้ว ไม่ทำแผนที่เสี่ยง หวั่นข้าวปนเปื้อนออกสู่ตลาด จี้จัดงบกลาง ทำสถานีบำบัดประปาหมู่บ้านเชียงราย

เมื่อเวลา 08.45 น. วันที่ 18 พ.ย.2569 ที่รัฐสภา นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน (ปชน.) ในฐานะประธานคณะอนุกรรมาธิการ (กมธ.) พิจารณาศึกษามลพิษทางน้ำข้ามแดน สภาผู้แทนราษฎร กล่าวถึงการประชุม กมธ.วันนี้ ว่า จะประชุม 2 ส่วน ส่วนที่ 1 คือการแก้วิกฤตเฉพาะหน้าสำหรับน้ำประปา โดยเชิญการประปาส่วนภูมิภาคจังหวัดเชียงราย และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย(ปภ.) กรมควบคุมมลพิษ เข้ามาหารือ

ส่วนที่ 2 การแก้ปัญหาที่ต้นตอ ได้เชิญกระทรวงการต่างประเทศ และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อติดตามการเจรจาระหว่างประเทศ เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกฯและรมว.ต่างประเทศ ได้ไปเยือนเมียนมา และเจรจาหารือร่วมกับ พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ประธานาธิบดีเมียนมา

และการพูดคุยนอกรอบกับจีน ช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งเรายังไม่เห็นเอ็มโอยูกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กับศูนย์วิจัยของจีน ดังนั้น อยากทราบว่าทั้ง 2 ส่วนนี้มีความคืบหน้าอย่างไรบ้าง

เมื่อถามถึงท่าทีของรัฐบาล เพิ่งมาเร่งแก้ปัญหาในช่วงนี้ ทั้งที่สะสมมานานแล้ว นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า การทำงานของรัฐบาลไม่มีอะไรคืบหน้าเลย ซึ่งจากการลงพื้นที่ของรัฐมนตรีหลายคน ก็พูดถึงการทำฝายดักตะกอน การเปลี่ยนแหล่งน้ำประปา แต่หากจำกันได้ เมื่อปีที่แล้วเราก็คุยกันเรื่องนี้ จึงมองว่า เรื่องนี้ไม่มีความคืบหน้าเลย

เมื่อถามว่าการหารือระหว่างไทยกับเมียนมา ในวันที่ 25-26 พ.ย.นี้ จะแก้ปัญหาได้หรือไม่ นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า การประชุมดังกล่าว มีเพราะเคยเซ็นทีโออาร์ไว้ แต่อยากให้ลองคิดดูว่าหากไม่เกิดปัญหาหนักแบบนี้ การประชุมจะเกิดขึ้นหรือไม่ เพราะเซ็นความร่วมมือกันตั้งแต่เดือนส.ค. แต่เพิ่งประชุมครั้งแรกปลายเดือนนี้

การประชุมร่วมกัน ไม่ได้พูดถึงการแก้ปัญหาที่ต้นตอด้วยซ้ำ มีเพียงการตรวจน้ำที่แยกกันตรวจ แล้วเอาผลมาแชร์กัน หากคุยกันแค่นี้ ไม่มีทางแก้ปัญหาได้

นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า หากเราไม่กล้าพูดถึงเหมืองแร่ และประเทศที่สามคือจีน เพราะมีความชัดเจนว่าแร่แรร์เอิร์ธ ส่วนใหญ่ส่งไปที่จีน รวมถึงแร่พลวงที่ส่งผ่านไทยไปยังจีน ซึ่งการประชุมดังกล่าวพูดกันถึงแค่เรื่องจุดที่จะตรวจน้ำเท่านั้น ซึ่งไม่ได้มีประโยชน์ต่อการแก้ปัญหาให้คนไทย

เมื่อถามถึงกรณีเหมืองแร่ส่วนใหญ่เป็นของชนกลุ่มน้อย คิดว่าเมียนมาจะแก้ปัญหาได้หรือไม่ นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า ที่ผ่านมาเราพูดถึงการแก้ปัญหาโดยหลักการ แต่ที่ยังไม่พูดถึง คือการแก้ด้านความมั่นคง ซึ่งสำคัญมาก อาจจะอ้างว่าเหมือนอยู่ในพื้นที่ของชนกลุ่มน้อย รัฐบาลเมียนมาไม่สามารถเข้าไปบริหารจัดการได้

แต่อย่าลืมว่าเหมืองมีหลายจุด และไม่ได้อยู่ในพื้นที่ของว้าทั้งหมด ยังมีพื้นที่ของชนกลุ่มน้อยอื่นๆ ที่รัฐบาลเมียนมาเข้าไปจัดการได้ ส่วนนี้ฝ่ายความมั่นคง ต้องเข้าไปพูดคุยกับกลุ่มชาติพันธุ์เหล่านั้นได้แล้ว เราต้องทำควบคู่ทั้งสองทาง

เมื่อถามว่าอยากฝากอะไรถึงรัฐบาล นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า สิ่งที่ต้องทำอย่างเร่งด่วน นอกจากการกำหนดจุดตรวจน้ำ เราควรตรวจร่วมกันเพื่อความโปร่งใส และต้องเข้าไปในพื้นที่เหมือง ที่รัฐบาลเมียนมาเข้าไปจัดการได้ และตรวจน้ำในบริเวณนั้นเพื่อให้เกิดความชัดเจน ว่าความเข้มข้นของสารปนเปื้อนในน้ำ จากเหมืองมาจนถึงประเทศไทย มีความเข้มข้นแตกต่างกันอย่างไร

แม้เหมืองบางส่วนไม่สามารถเข้าไปจัดการได้ แต่ยังจัดการการขนส่งแร่ ก่อนเข้าสู่ด่านพรมแดนประเทศไทย สิ่งที่สำคัญคือ ประเทศไทยต้องออกกฎหมายควบคุมแร่ และการนำเข้าส่งออกแร่ จัดการห่วงโซ่การผลิตในประเทศ รวมถึงทางเมียนมา ต้องสนับสนุนออกกฏหมายในประเทศตัวเองด้วย

เมื่อถามว่าขณะนี้ประชาชนกังวลว่าน้ำที่ปนเปื้อนอาจจะนำไปใช้ในการเกษตร นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า เรื่องนี้น่ากังวลมาก เราสะท้อนไปตั้งแต่เดือนมิ.ย. 68 ว่าน้ำเหล่านี้ถูกนำไปใช้ในการเกษตร รวมกว่า 120,000 ไร่ และผลการตรวจพบว่า มีพืชผลการเกษตรปนเปื้อนสารพิษ ทั้งสารหนูและสารตะกั่วเยอะมาก โดยเฉพาะข้าว

“สิ่งที่รัฐบาลพลาดไปแล้ว คือการไม่ได้ทำแผนที่เสี่ยง ก่อนที่ข้าวจะออกสู่ตลาด แต่ในฤดูกาลปัจจุบัน รัฐบาลต้องเร่งดำเนินการ และตรวจสอบข้าว ที่เพาะปลูกในพื้นที่เหล่านี้ หากพบว่ามีสารปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐาน รัฐบาลต้องเยียวยาให้กับเกษตรกรในส่วนนี้ และไม่ให้ข้าวออกสู่ตลาด” นายภัทรพงษ์ กล่าว

เมื่อถามถึงการออกประกาศควบคุมนำเข้าแร่ ที่จะประกาศใช้ในเดือน.ค.70 ถือว่าช้าไปหรือไม่ นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า ช้าไปมาก ตนได้หารือกับกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ ตั้งแต่ปีที่แล้ว ซึ่งทางกรมฯ มีความเห็นไม่ตรงกัน จึงยังไม่มีการเดินหน้าในส่วนนี้ แต่เมื่อรู้มาเป็นปีแล้ว ก็ควรเร่งดำเนินการให้เร็วที่สุด

ยํ้าว่าการออกกฏหมายควบคุมแร่เพียงอย่างเดียว ไม่ได้แก้ปัญหาได้ทั้งหมด เพราะแร่ที่ผ่านไทย มีแค่พลวงและดีบุก แต่ยังมีแร่อื่นที่ส่งตรงไปยังประเทศจีน แต่การจะแก้ปัญหาทั้งหมด คือการแก้ระดับประเทศ รัฐบาลไทยต้องกล้าคุยกับเมียนมาและจีน หยิบเป็นวาระแห่งชาติ ไม่ใช่แค่อาเซียน

ส่วนที่การประปาส่วนภูมิภาค ยืนยันว่ายังรับมือได้ นายภัทรพงษ์ กล่าวว่า การประปาส่วนภูมิภาค ยังจัดการเรื่องความขุ่นของน้ำได้ แต่สิ่งที่น่ากังวลคือ ประปาหมู่บ้าน เพราะปัจจุบัน จังหวัดเชียงรายใช้ประปาหมู่บ้านถึง 85% โดยเฉพาะน้ำบาดาลบ่อตื้น หรือน้ำผิวดิน ดังนั้น รัฐบาลต้องเร่งจัดสรรงบกลาง ให้จังหวัดเชียงรายนำไปสร้างสถานีบำบัดน้ำประปาหมู่บ้าน เป็นอันดับแรก

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน