ศิริกัญญา ย้อนขอกรวดน้ำกลับให้นายกฯ ซัดเป็นการลงนามที่แปลกประหลาด จี้ รัฐบาล เปิดไส้ในดีล ART ไทย-สหรัฐฯ ให้มั่นใจไทยได้ประโยชน์จริง หวังเจราจาสุดท้าย ไม่เกิน 19% หลังอำนาจต่อรอง ‘ทรัมป์’ลดลง
เมื่อเวลา 10.30 น. วันที่ 18 พ.ย.2569 ที่รัฐสภา น.ส.ศิริกัญญา ตันสกุล สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกา และราชอาณาจักรไทย หรือ ข้อตกลง ART (Agreement on Reciprocal Trade) ว่า
ต้องยอมรับว่าเป็นการลงนามที่แปลกประหลาดจากทุกครั้งที่ผ่านมา ซึ่งไม่ใช่เฉพาะของไทย แต่ยังรวมถึงของสหรัฐฯด้วย ปกติแล้วหลังลงนามข้อตกลง จะต้องเปิดเผยรายละเอียดที่เป็นสาระสำคัญ รวมถึงเว็บไซต์ของทำเนียบขาวด้วย
การลงนามข้อตกลงที่ผ่านมากับประเทศอื่นๆ เช่น สหรัฐฯกับมามาเลเซีย สหรัฐฯกับบังกลาเทศ ก็จะระบุรายละเอียด และสาระสำคัญ แต่กรณีของไทย กลับไม่มีรายละเอียดอะไรปรากฏเลย ทางเว็บไซต์ของสหรัฐฯ หรือของไทยก็เปิดเผยรายละเอียดน้อยมาก
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวต่อว่า หากเรายึดตามกรอบข้อตกลงที่นายอนุทิน เคยเซ็นไว้เมื่อเดือนพ.ย.ปีที่แล้ว จะเห็นได้ว่ามีรายละเอียดเยอะ เช่น จะลดภาษีนำเข้าให้เหลือ 0% ใน 99 รายการ ขณะที่สหรัฐฯ จะยื่นอัตราภาษีนำเข้าอยู่ที่ 19%
และยังพูดถึงมาตรการกีดกันทางการค้า ที่ไม่ใช่เรื่องของภาษี ไม่ว่ายานยนต์ อุตสาหกรรมยา อุตสาหกรรมดิจิทัล หรือโทรคมนาคม ซึ่งมีการลงรายละเอียดไปจนถึงตัวเลขเม็ดเงินว่า เราจะซื้อของจากสหรัฐฯเพิ่มขึ้น มีอะไรบ้าง หรือกากข้าวโพด เม็ดถั่วเหลืองเลี้ยงสัตว์ แต่ครั้งนี้กลับไม่มีการพูดถึงรายละเอียดจากฝั่งไทย
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวอีกว่า ส่วนฝั่งสหรัฐฯ นายทรัมป์ได้มีการเปิดเผยว่า ประเทศไทยจะยกเลิกภาษีทั้งหมด แต่ภายหลังรัฐบาลไทยก็ออกมายืนยันว่า ไม่เป็นความจริง จึงไม่รู้ว่า สิ่งที่นายทรัมป์ แถลงภายหลังการลงนามมีอะไรที่น่าเชื่อถือได้บ้าง
เราจึงอยากทราบรายละเอียดเพิ่มเติมว่า กรอบการเจรจาเมื่อเดือนพ.ย.ปีที่แล้ว ยังอยู่ภายใต้กฎหมายรัฐบัญญัติอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ หรือ IEEPA ของสหรัฐฯ ที่นายทรัมป์อ้าง เพื่อใช้เก็บอัตราภาษี ที่สูงกับหลายประเทศทั่วโลก ตอนนั้นยังมีผลอยู่ แต่ตอนนี้ไม่มีแล้ว เพราะอำนาจต่อรองของสหรัฐฯ ลดลงเป็นอย่างมาก เพราะกฎหมายที่มีอยู่ในมือเหลืออยู่ไม่กี่มาตรา ในกฎหมายอื่นๆ เช่น มาตรา 301
เราจึงอยากทราบว่า กรอบการเจรจาเมื่อเดือนพ.ย. มีการหยิบอะไรเข้า หรือออกบ้าง ภาษีสุดท้ายที่สหรัฐฯ จะจัดเก็บกับไทยจะเป็นเรตอะไร วันนี้ก็ยังไม่ทราบ เพราะในนั้นจะมีรายละเอียดเพิ่มเติมเยอะมาก
นอกจากนี้ ยังมีหลายอุตสาหกรรมที่ไม่มีการพูดถึง โดยเฉพาะการนำเข้าเนื้อหมูที่ประชาชนให้ความสนใจว่า จะใช้ระเบียบข้อบังคับใดในการนำเข้า ซึ่งไม่มีการพูดถึง มีแต่การพูดถึงเพียงเรื่องสัตว์ปีก
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวด้วยว่า ตนก็ไม่เข้าใจ ถ้ามีการเซ็นว่า ห้ามเปิดเผยความลับหรือสัญญาการรักษาความลับ (NDA) ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ แต่เหตุใดนายทรัมป์ เปิดเผยได้ ซึ่งเป็นรายละเอียดที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง แต่ทางการไทยกลับกระมิดกระเมี้ยนที่จะไม่เปิดเผยอะไร ซึ่งต่างจากกรณีนายพิชัย ชุณหวชิร อดีตรองนายกฯและอดีตรมว.คลัง ในฐานะหัวหน้าคณะพูดคุย เคยไปลงนามมาแล้ว แม้จะไม่บรรลุข้อตกลง แต่ก็เปิดเผยรายละเอียดมาตลอด
แต่รอบนี้กลับเงียบงันเหลือเกิน ทำให้เกิดข้อกังวลว่า ได้เตรียมความพร้อมอะไรไว้ล่วงหน้าหรือไม่ เพราะก่อนหน้านี้สภาฯ เคยตั้งคณะกรรมาธิการ แต่พบว่า หลายหน่วยงานที่มาชี้แจง กลับไม่ได้รับข้อมูลด้วยซ้ำ รัฐบาลจึงควรเริ่มเปิดเผยรายละเอียดบางส่วนได้แล้ว เพื่อให้ประชาชนมั่นใจว่า การเจรจาครั้งนี้ ไทยได้ประโยชน์สูงสุดจริงๆ เพื่อนำไปสู่การค้าการลงทุนที่ดีขึ้น และมูลค่าเพิ่มขึ้น
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวต่อว่า กรณีนี้มีคนที่เสียประโยชน์ ซึ่งต้องมีมาตรการที่จะมารองรับ และเยียวยาอย่างสมเหตุสมผล และได้สัดส่วนอย่างไรบ้าง อย่าลืมว่า ข้อตกลงลักษณะนี้ เมื่อผ่านความเห็นชอบจากครม. ก็บังคับใช้ได้เลย ไม่จำเป็นต้องทำประชาพิจารณ์ หรือให้สภาฯอนุมัติก่อน ตนจึงมีความกังวลแทนประชาชนว่าที่ไปเจรจาจะมีผลกระทบอะไรเกิดขึ้น
เมื่อถามว่าหากไทยมีการยกเลิกภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ทั้งหมด ตามที่นายทรัมป์กล่าวอ้าง ไทยจะได้รับผลกระทบอะไรบ้าง น.ส.ศิริกัญญา กล่าวว่า จะมีสินค้าบางประเภทที่เราเคยใช้กำแพงภาษีในการกีดกันการนำเข้า ท้ายที่สุดผลประโยชน์หรือข้อได้เปรียบที่เราเคยมีจะเสียไป ซึ่งต้องมีทางหนีทีไล่ มีวิธีแก้ และมีวิธีการ หรือมาตรการเยียวยาอย่างอื่นมารองรับ ต้องลงรายละเอียดแบบรายสินค้า โดยเฉพาะภาคการเกษตร
สหรัฐฯ มีความได้เปรียบในการผลิตหลายๆ อย่าง และมาตรการรองรับก็ค่อนข้างมีข้อจำกัด เราอาจจะไปเข้ามาตรการกีดกันที่ไม่ใช่ภาษี ซึ่งอาจจะโดนบล็อกไม่ให้ทำในภายหลัง จึงต้องลงรายละเอียด
เมื่อถามว่านายกฯ ยืนยันว่าการลงนามครั้งนี้ ไทยได้ประโยชน์ น.ส.ศิริกัญญา กล่าวว่า เราจะทราบได้อย่างไร ถ้าทางการของไทยยังไม่ออกมาเปิดเผยสาระสำคัญ ซึ่งปกติจะต้องมีการเปิดสาระสำคัญ หลังลงนามข้อตกลง
จึงขอย้ำว่ารัฐบาลต้องเร่งออกมาเปิดเผยสาระสำคัญ เพราะสถานการณ์ของไทยในตอนนี้ ไม่เหมือนปีที่แล้ว เนื่องจากศาลสูงของสหรัฐฯ ไม่ได้ให้อำนาจประธานาธิบดีแบบล้นเกิน เหมือนที่ผ่านมาอีกต่อไป อำนาจต่อรองของไทยจึงเพิ่มขึ้น เราจึงอยากเห็นการเปลี่ยนแปลง จากข้อตกลงเดิมที่เคยเซ็นไว้เมื่อเดือนพ.ย. ที่อยากเห็นรายละเอียดว่า มีการหยิบอะไรออกหรือเข้าเพื่อพิจารณาว่า เราได้ต่อรองเพื่อให้มีข้อได้เปรียบกับสหรัฐฯ
เมื่อถามถึงกรณีนายกฯ ขอกรวดน้ำให้คนที่ออกมาวิจารณ์ในเรื่องข้อตกลงนี้ น.ส.ศิริกัญญา กล่าวว่า ตนก็ไม่ได้ขออะไรมากมาย นอกจากการเปิดเผยข้อมูล ซึ่งยังไม่มีการป้ายสี หรือให้ร้ายว่า การไปเจรจาอย่างนี้ได้อย่างไร ยังไม่เคยพูดแบบนั้น
ดังนั้น จะกรวดน้ำให้กับกระบวนการทำงานตามปกติของประเทศที่มีการตรวจสอบและถ่วงดุลจากสภาฯ ตนคิดว่าก็ต้องกรวดน้ำกลับ แต่ไม่ได้ให้กับนายกฯ แต่กรวดน้ำให้กับประเทศที่มีนายกฯ ที่ตกลงแล้วเข้าใจด้วยหรือไม่ว่า การบริหารประเทศเขาทำกันอย่างไรและรัฐบาลมีหน้าที่อย่างไรที่จะต้องเปิดเผยข้อมูล ข้อเท็จจริงให้ประชาชนได้รับรู้ว่า รับทราบ อยากได้สัดส่วน และมีหลายวิธีมาก ที่จะเปิดเผยข้อมูล โดยไม่ผิด NDA หรือข้อตกลงรักษาความลับ
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวต่อว่า ไม่เช่นนั้นเราคงจะผิดตั้งแต่ในสมัยนายพิชัย เป็นรมว.คลัง ที่รับผิดชอบเรื่องการเจรจาภาษีฯ หรือจะเป็นแหล่งข่าว หรืออะไรก็ได้เพื่อให้ประชาชนเกิดความสบายใจ คลายกังวลได้บ้าง ก็จะเกิดประโยชน์มาก ๆ
ต้องอย่าลืมว่า ฝั่งรัฐบาลก็ไม่ได้มีทุนทางการเมือง ในเรื่องของความไว้เนื้อเชื่อใจจากประชาชนมากขนาดนั้น ที่อยากทำอะไรก็ได้โดยไม่เปิดเผยข้อมูลให้กับประชาชน ดังนั้น รีบทำให้โปร่งใส อย่างไรก็ตาม นายกฯ ควรทำประชาพิจารณ์ต่อไป ทำกระบวนการให้ถูกต้อง เปิดเผยมาตรการให้ประชาชนเพื่อคลายกังวล แทนที่จะมานั่งถกเถียง บนฐานที่ไม่มีข้อมูลอะไรเปิดเผยแทน
เมื่อถามว่าเป็นเพราะนายกฯและนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกฯและรมว.พาณิชย์ อยู่ระหว่างการเจรจาหรือไม่ จึงไม่มีโอกาสได้เปิดเผยข้อมูล น.ส.ศิริกัญญา กล่าวว่า เห็นว่าออกมาให้ข่าวกันเต็มที่ ในช่วงเช้าวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นนายอนุทิน นางศุภจี และนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกฯและรมว.ต่างประเทศ ที่ออกมาทยอยเปิดว่า มีอะไรบ้าง
แต่เรายังไม่เห็นสาระสำคัญในรายละเอียดเท่าที่ควร โดยเฉพาะนัยยะสำคัญในเรื่องการค้าการลงทุนจริงๆ ยังไม่มีการพูดถึงเลย คิดว่าเขาคงไม่คิดจะเปิด แต่เมื่อเรากดดัน ก็คงจะทยอยเปิดเผยสาระสำคัญ ที่ประชาชนควรรู้ควรทราบให้รู้กัน ซึ่งต้องทำหน้าที่กันต่อไป
เมื่อถามว่ามองว่าข้อตกลงนี้จะทำให้ภาคการเกษตรของเราเสียเปรียบ น.ส.ศิริกัญญา กล่าวว่า มองยากมาก เพราะจากที่เปิดเผยมา เรายังไม่ได้เห็นอะไรเลย ตนกังวลอย่างเดียวคือ เท่าที่เปิดเผยมาในช่วงก่อนหน้านี้ ก็ดูเหมือนว่า ยังคงเหมือนข้อตกลงเดิมคือการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ น่าจะยังไม่มีการเปลี่ยนแปลง
ตรงนี้เราก็รับทราบมาระยะหนึ่งแล้ว เราก็ยังไม่เห็นมาตรการที่จะเยียวยาผลกระทบที่จะเกิดขึ้น เพราะการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่ม หนีไม่พ้นราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในประเทศ จะต้องลดลง ไม่ว่าจะนำเข้านอก หรือในฤดูกาล
ดังนั้น จะต้องมีมาตรการเข้ามาปกป้อง เยียวยาผลกระทบที่จะเกิดขึ้น ถ้าราคาข้าวโพดเนื้อสัตว์ตกต่ำขึ้นมาจริงๆ จะมีการชดเชยอะไร จะมีการตรึงราคา ให้เกษตรกรชาวไร่ข้าวโพดอย่างไร เป็นเรื่องที่เราต้องติดตามทวงถาม เพราะเรื่องนี้ผ่านมาเป็นปีแล้ว แต่เราก็ยังไม่เห็นความชัดเจนตรงนี้เท่าไหร่
เมื่อถามว่าการเจรจากำแพงภาษี เราควรได้น้อยกว่า 19% หรือไม่ น.ส.ศิริกัญญา กล่าวว่า อย่างที่ยืนยันเมื่อวันที่เราได้ 19% มันคือวันที่ประธานาธิบดียังถือกฎหมาย IEEPA ที่ใช้ต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ เหมือนจะมีอำนาจเต็ม ณ วันนั้น ทำให้ขึ้นกำแพงภาษีได้ถึง 19%
แต่ ณ วันนี้อำนาจต่อรองตรงนั้นไม่เหลือแล้ว และข่าวดี น.ส.ศุภจีก็ออกมาเปิดเผยว่า จากที่เราได้ถูกสอบสวนในเรื่องมีการค้าที่ไม่เป็นธรรม ตามมาตรา 301 ในกรณีใช้แรงงานบังคับ จากเดิมที่ถูกเก็บภาษี 12.5% ลงมาเหลือ 10% แล้ว ดังนั้น คาดหวังเป็นอย่างยิ่งว่า อัตราภาษีสุดท้ายจะต้องไม่ต่ำกว่า 19% อย่างแน่นอน
อย่างไรก็ตาม ยังมีในส่วนของอีกคดีที่ยังมีการสอบสวนกันอยู่ ในเรื่องการใช้กำลังการผลิตล้นเกิน ที่การสอบสวนเสร็จสิ้น ซึ่งน่าจะเสร็จภายในปีนี้ ก็ยังไม่รู้ว่า จะโดนเก็บเพิ่มอีกเท่าใดจึงกลายเป็นว่าตกลงแล้วเราได้อะไรจากการเจรจาในรอบนี้
“ยกตัวอย่าง เช่น มาเลเซียและอินโดนีเซีย ที่เซ็นข้อตกลงไปแล้ว พอสถานะอำนาจการต่อรองเปลี่ยน จนวันนี้ที่มาเลเซียที่ได้เซ็นกับสหรัฐฯ ไปตั้งแต่เดือนต.ค.ปีที่แล้ว จนถึงวันนี้ข้อตกลงการค้า ยังไม่มีผลบังคับใช้ เรียกได้ว่าเป็นการสร้างอำนาจต่อรองภายในประเทศ ที่ต้องดีลการค้ากับสหรัฐฯ ในช่วงเวลานี้” น.ส.ศิริกัญญา กล่าว