สส.-สว.แท็กทีม จี้รัฐบาลสางปัญหาสารพิษในแม่น้ำ ถึงเวลา นายกฯ ต้องนั่งหัวโต๊ะจัดการแล้ว หนุนฟ้องอาญา-ปปง.ยึดทรัพย์ผู้กระทำผิด ชี้ต้องเร่งหาคนรับผิดชอบสารพิษปราจีนฯ ขาดมาตรการเชิงรุกเจรจาการทูต

เมื่อวันที่ 18 พ.ย.2569 ที่รัฐสภา นางรัดเกล้า อินทวงศ์ สุวรรณคีรี และนางการดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ พร้อมด้วย นายชูชีพ เอื้อการณ์ น.ส.มณีรัฐ เขมะวงค์ สว. ร่วมกันแถลงข่าว กรณีปัญหาสารพิษในแม่น้ำ

นางรัดเกล้ากล่าวว่า ปัญหานี้เข้าขั้นวิกฤตแล้ว แต่ยังรู้สึกว่าการดำเนินการของภาครัฐ มีผลสัมฤทธิ์ที่เป็นรูปธรรมไม่มากเพียงพอ แม้รัฐบาลจะส่งเสริมเรื่องพลังงานสีเขียว พลังงานสะอาดค่อนข้างมาก แต่คนไทยรู้แล้วหรือยังว่าการเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาดมาด้วยต้นทุนของชีวิตคนไทย

เรากำลังโดนทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ ที่เป็นต้นทุนของพลังงานสะอาด เพราะในส่วนของต้นน้ำ อุปกรณ์ต่างๆของพลังงานสะอาดต้องใช้แร่แรร์เอิร์ธ ในการผลิตซึ่งเป็นแร่หายาก การผลิตเหมืองแร่ที่ไร้การกำกับดูแลที่ประเทศเมียนมา ตอนนี้สร้างผลกระทบเป็นอย่างมากให้กับคนไทย เพราะโคลนที่ใช้ในกระบวนการผลิตแร่ ถูกทิ้งลงมาในแม่น้ำ ทั้งแม่น้ำสายและแม่น้ำกก สร้างผลกระทบเป็นอย่างมาก

“ฉะนั้น ต้นทุนการผลิต ไม่ว่ามอเตอร์ยานยนต์ไฟฟ้า EV หรือกังหันลมไฟฟ้า ทั้งหมดเป็นต้นทุนมาจากสุขภาพของประชาชน ที่ใช้ชีวิตอยู่ตามลุ่มแม่น้ำภาคเหนือ ล่าสุดน้ำประปาของอ.เชียงของ จ.เชียงราย พบสารหนูสูงถึง 41 เท่า มีการห้ามดื่มน้ำ ปลาในแม่น้ำมีอาการป่วย จนคนในพื้นที่ไม่กล้าบริโภค เมื่อข่าวเหล่านี้เผยแพร่ออกไป นักท่องเที่ยวก็หวาดกลัวที่จะไปภาคเหนือของไทย”นายรัดเกล้า กล่าว

นางรัดเกล้า กล่าวต่อว่า ปลายทางของพลังงานสีเขียวที่เรากำลังจะเปลี่ยนผ่าน คืออะไร เมื่อเราใช้แบตเตอรี่รถ EV เมื่อเราใช้พลังงานเหล่านี้เสร็จ เมื่อหมดอายุก็ถูกลักลอบนำเข้ามากำจัดในประเทศไทยอีก

ขยะอิเล็กทรอนิกส์และกากอุตสาหกรรมที่ถูกลักลอบเข้ามาไม่ว่าที่ปราจีนบุรี สระแก้ว ฉะเชิงเทรา ชลบุรีและระยอง ตอนนี้สร้างผลกระทบให้กับประชาชนเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะเกษตรกรได้รับผลกระทบ ล่าสุด ปลาตายทั้งกระชัง แทบทั้งจังหวัด อย่างนี้ใครจะเป็นคนรับผิดชอบและใครจะเป็นคนเยียวยา ทั้งคนที่ลงทุนทำปลาไปแล้วและคนที่บริโภคปลาไปก่อนหน้านี้ที่มีสารปนเปื้อนอยู่ในนั้น

รัฐบาลพยายามทำ แต่มันไม่พอ ตอนนี้ถึงเวลาแล้วที่นายกฯ จะต้องใช้อำนาจตามมาตรา 9 พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติปี 2535 ครอบคลุมทั้ง 2 พื้นที่ เพราะเป็นวิกฤตที่มีความเชื่อมโยงกันและเป็นเรื่องที่เร่งด่วน กระทบกับชีวิตประชาชนมายาวนานเกินไปแล้ว และแต่ละหน่วยงานก็แยกกันทำงานนานเกินไปแล้ว

“นายกฯ ต้องนั่งหัวโต๊ะเอง เป็น Single Command บูรณาการทุกกระทรวง ท้องถิ่น เอกชน นักวิชาการ ภาคประชาสังคม บูรณาการทุกความร่วมมือเข้าด้วยกันเพราะเรื่องนี้เดือดร้อนเป็นวงกว้าง” นางรัดเกล้ากล่าว

นางรัดเกล้า กล่าวต่อว่า ขอให้นำงบกลางมาใช้แก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน ไม่ต้องรองบประจำปีของแต่ละกระทรวงมาใช้สำหรับเรื่องนี้ และตัวเลขต่างๆที่ใช้ ตัวเลขของสารมลพิษต่างๆที่มีควรมีแดชบอร์ด เปิดเผยสู่สาธารณะเพื่อให้ประชาชนได้รับรู้ข้อมูล อย่างเท่ากันและทั่วถึง

ตรงไหนที่ปนเปื้อนต้องฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ อย่าทำแค่เฉพาะตอนมีเนื้อข่าว เมื่อข่าวหันไปสนใจเรื่องอื่น แต่งานของท่านยังไม่จบ เพราะสุขภาพของประชาชนที่ถูกทำลายไปต้องได้รับการฟื้นฟูและเยียวยา ปัญหานี้ใหญ่กว่ากระทรวงใดกระทรวงหนึ่งจะทำงาน นายกฯจึงต้องให้ความสำคัญแล้วใช้มาตรา 9 จัดการเรื่องนี้ได้แล้ว

ด้านนางการดี กล่าวว่า เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ การบูรณาการและเห็นความสำคัญของสุขภาพคนไทย และเป็นความมั่นคงอีกประเภทหนึ่ง จึงขอฝากกระทรวงพาณิชย์ ควรห้ามนำเข้าเศษโลหะในลักษณะนี้ ทั้งเทกองแบบอัดหรือแบบใดก็ตาม ให้นำเข้าได้เฉพาะโลหะที่หลอมเป็นแท่งแล้ว และอนุญาตเฉพาะความต้องการของโรงงานในประเทศเท่านั้น เพราะเราไม่อยากเป็นกองขยะของโลก

ส่วนกระทรวงอุตสาหกรรม ต้องหยุดออกใบอนุญาต และทบทวนการนำเข้าของเสียอิเล็กทรอนิกส์ ทบทวนใบอนุญาตที่ออกไปแล้วทั้งหมด รวมถึงกรมศุลกากร ต้องตรวจสินค้าในประเทศต้นทางและการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ดี

“เรื่องของสารพิษ วันนี้ไม่ได้อยากให้จบแค่การเปรียบเทียบปรับด้านการเงินเท่านั้น แต่เราต้องส่งเรื่องฟ้องอาญา และควรมองในมุมกว้าง เช่นการส่งฟ้อง คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน(ปปง.) เพื่อยึดทรัพย์ด้วยซ้ำไป เพราะเรามีหลักฐานแล้วว่าบางบริษัทโดนฟ้อง ปิดบริษัทแล้วเปิดใหม่ เปลี่ยนชื่อบริษัท แต่กรรมการอาจเหมือนเดิมบ้าง รวมถึงการสอบเส้นทางการเงิน การลงทุนที่มีผลร้ายต่อภาวะสุขภาพของประชาชนและความมั่นคงของประเทศ” นางการดีกล่าว

ส่วนนายชูชีพ กล่าวว่า นโยบายที่อนุญาตให้นำกากอุตสาหกรรมจากต่างประเทศเข้ามากำจัดในไทยเป็นความผิดพลาดอย่างมหันต์ ตนลงพื้นที่ พบว่าเขาเอากากอุตสาหกรรมที่สกัดเอาของดีไปแล้ว เอาไปผสมขี้ไก่แจกชาวบ้าน ส่วนนี้ก็ลงไปสู่ไร่นา ดังนั้น ผู้บริโภคทุกคนไม่เฉพาะปราจีนบุรี มีโอกาสได้รับความเสี่ยง

นโยบายผิดพลาดต่างๆเหล่านี้ รัฐบาลปัจจุบันต้องเร่งแก้ไขน้ำท่วมที่ผ่านมาเพราะปราจีนบุรี น้ำท่วมทุกปี แต่ทุกปีปลาไม่เคยตาย ปีนี้ปลาตายยกกระชัง โดยไม่ทราบสาเหตุ

นายชูชีพ กล่าวต่อว่า ดังนั้น ทั้งกรมประมง กรมควบคุมมลพิษ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องเร่งตรวจสอบหาสาเหตุ หาผู้กระทำความผิดมาลงโทษ รวมทั้งผู้ก่อมลพิษควรต้องรับผิดชอบ ไม่ใช่ปล่อยปละละเลย กลไกของภาครัฐที่ผ่านมาทำงานล่าช้ามาก ควรจะบูรณาการ และนายกฯ ต้องลงมาเป็นประธานหัวโต๊ะสั่งการ

กรมศุลกากรปล่อยกากอุตสาหกรรมเข้ามาในประทศได้อย่างไร กรมโรงงานอนุญาตให้ตั้งโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมในพื้นที่เกษตร ในพื้นที่สีเขียวได้อย่างไร ควรจะสงวน จ.ปราจีนบุรี ที่เป็นเมืองพืชผักผลไม้ รวมทั้งเลี้ยงปลา เลี้ยงกุ้ง รายใหญ่ของประเทศเป็นแหล่งอาหารเป็นห่วงโซ่อาหารของคนทั้งประเทศ

ฉะนั้นเมื่อมีกากอุตสาหกรรมไปทิ้งจำนวนมากในหลายพื้นที่ จึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลเข้าไปจัดการให้เสร็จภายใน 2 เดือน

“หากยังปล่อยอยู่เรื่อยๆสารพิษก็จะซึมลงดิน ไปสู่พืชผลทางการเกษตร แต่ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐยังช้าเกินไปที่จะบริหารจัดการ และไม่ควรอนุญาตให้กากอุตสาหกรรมต่างประเทศเข้ามาในประเทศได้อีกแล้ว และโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรม ไม่ว่าในพื้นที่ BOI หรือนอกพื้นที่ BOI ก็ไม่ควรจะมี

เราจะปล่อยให้ประเทศของเราเป็นถังขยะของโลกเช่นนั้นหรือ หน่วยงานเรามีเยอะแต่ไม่บูรณาการร่วมกัน และหน่วยงานในท้องที่ตั้งแต่ระดับปฏิบัติการถึงระดับนโยบาย ในพื้นที่ถึงเวลาต้องทบทวน”นายชูชีพกล่าว

ขณะที่ น.ส.มณีรัตน์ กล่าวว่า 2 ปีแล้วที่เราเรียกร้องและติดตามเรื่องนี้ซึ่งปัญหามลพิษข้ามแดนในแม่น้ำกก แม่น้ำลวก แม่น้ำสาย แม่น้ำโขง เรื่องนี้กลับถูกพูดถึงอย่างจริงจัง แต่รัฐมนตรีต่างๆ กลับพึ่งลงพื้นที่ ตอนนี้ปัญหามันเกินจะใช้คำถามที่ว่า จะเยียวยาหรือจะทำอย่างไรเป็นอันดับแรก

ทุกส่วนต้องเร่งดำเนินการไปพร้อมกัน เพราะประชาชนยังไม่ได้รับการเยียวยา น้ำยังคงขาดแคลน โดยเฉพาะอำเภอแม่อาย ,แม่สาย ผลวิเคราะห์มีเยอะมากแต่ไม่เคยถูกนำมาใช้ในการแก้ปัญหา ผลผลิตทางการเกษตร ยังมีการตั้งคำถามว่าปลอดภัยจริงหรือไม่

ขาดมาตรการเชิงรุกในการเจรจาทางการทูต เรามีแค่ขอความร่วมมือแต่เราควรที่จะกำหนดเวลาหรือมีมาตรการอื่นๆ เช่น มาตรการทางเศรษฐกิจเพื่อกดดันให้ประเทศต้นทางผู้ปล่อยมลพิษต้องตระหนักถึงการจัดการว่ากิจการเหมืองแร่ต่างๆ เราจะจัดการอย่างไรให้ปลอดภัย กลับประเทศปลายน้ำด้วย

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน