“สุชาติ” เผยผลตรวจสารหนูแม่น้ำกก–สาย–รวก แนวโน้มลดลง! สั่ง ทส. เร่งเฝ้าระวังตะกอนดิน เดินหน้าเจรจาเมียนมา–ยกระดับมาตรการแก้ปัญหาข้ามแดน

วันนี้ (21 พฤศจิกายน 2569) นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยภายหลังเข้าร่วมประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) ซึ่งมีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธาน

เพื่อติดตามสถานการณ์และแนวทางแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำภาคเหนือตอนบน โดยระบุว่า ผลการติดตามตรวจวัดคุณภาพน้ำในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง พบแนวโน้มค่าสารหนูในน้ำลดลง โดยเฉพาะบริเวณบ้านหัวฝาย แม่น้ำสาย ซึ่งผลตรวจวัดด้วยชุดตรวจสารหนูภาคสนาม (Test Kit) ล่าสุดในเดือนพฤศจิกายน 2569 พบค่าสารหนูประมาณ 0.017 มิลลิกรัมต่อลิตร ลดลงจากครั้งก่อนที่ตรวจพบ 0.284 มิลลิกรัมต่อลิตร

อย่างไรก็ตาม กระทรวงฯ ยังคงให้ความสำคัญกับการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะการตรวจสอบสารหนูในตะกอนดิน ซึ่งเป็นอีกประเด็นสำคัญในการติดตามและประเมินความเสี่ยงต่อระบบนิเวศและแหล่งน้ำในระยะยาว ทั้งนี้ กรมควบคุมมลพิษได้ติดตามตรวจวัดคุณภาพน้ำและตะกอนดินอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 ครอบคลุมจุดตรวจวัด 22 จุด เพื่อให้มีข้อมูลประกอบการวางมาตรการแก้ไขปัญหาอย่างต่อเนื่อง

นายสุชาติกล่าวว่า ตามข้อสั่งการของนายกรัฐมนตรี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้เร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาใน 2 แนวทางหลัก คือ การประสานความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นทาง และการบูรณาการหน่วยงานภายในประเทศเพื่อควบคุม เฝ้าระวัง และลดผลกระทบต่อประชาชน

โดยในส่วนของความร่วมมือกับประเทศเมียนมา ได้จัดตั้งคณะทำงานร่วมไทย–เมียนมา ด้านการจัดการคุณภาพน้ำ (JWG) โดยมีปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นประธานฝ่ายไทย เตรียมประชุมร่วมกันระหว่างวันที่ 25–26 พฤศจิกายน 2569 ณ กรุงเทพมหานคร พร้อมหารือแนวทางติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำฝั่งละ 4 จุด รวม 8 จุด เพื่อให้ทั้งสองประเทศสามารถตรวจวัดและเปรียบเทียบข้อมูลคุณภาพน้ำได้อย่างสอดคล้องกัน นำไปสู่การแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพ

ขณะเดียวกัน รัฐบาลยังได้หารือกับผู้นำจีนเกี่ยวกับปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดนที่อาจเกี่ยวข้องกับกิจกรรมเหมืองแร่ในประเทศเมียนมา โดยฝ่ายจีนแสดงความพร้อมให้ความร่วมมือด้านวิชาการและเทคนิคในการตรวจสอบและแก้ไขปัญหา รวมถึงเตรียมผลักดันประเด็นดังกล่าวผ่านกรอบความร่วมมือแม่โขง–ล้านช้าง เพื่อให้เกิดความร่วมมือในระดับภูมิภาคอย่างเป็นรูปธรรม

สำหรับมาตรการภายในประเทศ กระทรวงฯ เร่งผลักดันการประกาศเขตควบคุมมลพิษบริเวณพื้นที่ริมแม่น้ำกกในฝั่งประเทศไทย ระยะทางกว่า 150 กิโลเมตร โดยเตรียมเสนอคณะกรรมการควบคุมมลพิษพิจารณาในวันที่ 27 พฤศจิกายนนี้ ก่อนเสนอคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติให้ความเห็นชอบ และดำเนินการประกาศในราชกิจจานุเบกษาตามมาตรา 59 พร้อมมอบหมายให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่และเชียงรายกำกับดูแลการจัดทำแผนบริหารจัดการพื้นที่แบบบูรณาการ เพื่อให้ทุกหน่วยงานดำเนินงานและสั่งการไปในทิศทางเดียวกัน

นอกจากนี้ ยังได้เร่งเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ โดยมอบหมายให้กรมควบคุมมลพิษจัดตั้งห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย พร้อมพัฒนาจุดตรวจวัดประมาณ 20 จุด ครอบคลุมแม่น้ำกกและแม่น้ำสาขา เพื่อให้สามารถติดตามสถานการณ์ได้รวดเร็วและต่อเนื่อง ลดระยะเวลาการรอผลวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำที่เดิมต้องส่งตรวจในกรุงเทพมหานคร ซึ่งใช้เวลาประมาณ 20 วันถึง 1 เดือน

ส่วนการเตรียมความพร้อมด้านแหล่งน้ำ ได้มอบหมายให้กรมทรัพยากรน้ำเร่งสำรวจและจัดหาแหล่งน้ำดิบเพิ่มเติม รองรับผลกระทบจากปัญหามลพิษข้ามพรมแดน โดยเฉพาะในช่วงปีงบประมาณ 2570–2571 พร้อมประสานกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ติดตามผลกระทบต่อภาคการเกษตร ทั้งสัตว์น้ำ คุณภาพดิน พืชผลทางการเกษตร และนาข้าว เพื่อประเมินสถานการณ์และกำหนดมาตรการช่วยเหลือที่เหมาะสม

ขณะเดียวกัน กระทรวงฯ ได้ดำเนินการจัดหาแหล่งน้ำและระบบประปาชุมชนเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนแล้ว และอยู่ระหว่างดำเนินการเพิ่มเติมอีก 14 แห่ง ครอบคลุมประชาชนประมาณ 20,000 คน เพื่อให้ประชาชนมีน้ำสะอาดสำหรับอุปโภคบริโภค ลดความเสี่ยงและความวิตกกังวลจากสถานการณ์สารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ

นายสุชาติกล่าวเพิ่มเติมว่า นายกรัฐมนตรีได้มอบหมายให้ นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นหัวหน้าทีมบูรณาการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำภาคเหนือตอนบน โดยประสานทุกกระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งด้านวิชาการ การตรวจสอบสารปนเปื้อน การดูแลสุขภาพประชาชน การกำกับกิจกรรมเหมืองแร่ ตลอดจนการตรวจสอบการนำเข้า–ส่งออกสารเคมี และเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมขยะอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อม

“กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจะทำงานร่วมกับทุกหน่วยงานอย่างใกล้ชิด ทั้งการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำและตะกอนดิน การควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษ การประสานความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน และการจัดหาแหล่งน้ำสะอาดให้ประชาชน โดยจะเร่งรวมศูนย์ข้อมูลและการสั่งการ เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง ชัดเจน และเป็นไปในทิศทางเดียวกัน เป้าหมายสำคัญคือป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนและรักษาระบบนิเวศให้เกิดความปลอดภัยอย่างยั่งยืน” นายสุชาติกล่าว

ติดตามข่าวสด

ข่าวเด่นประจำวัน