“มีชัย” ปรับร่างกฎหมายกสม. รื้อโครงสร้างองค์กร เชื่อไม่กี่ปีรัฐละเมิดสิทธิน้อยลง

วันที่ 25 ม.ค. ที่รัฐสภา คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) จัดสัมมนาเรื่อง การรับฟังความคิดเห็นร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณธกรรมการสิทธิมนุษยชน (กสม.) นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรธ. กล่าวเปิดประชุมตอนหนึ่ง ว่า กฎหมายลูกฉบับนี้ต้องทำให้สอดคล้องกับหลักการปารีส แม้ว่าเราจะมีกสม.มานาน 10 กว่าปีแล้ว แต่มักพบว่าการทำงานมีปัญหาโดยตลอด ทั้งปัญหาภายในและภายนอก กรธ. ตระหนักถึงปัญหาที่เกิดขึ้น จึงกำหนดภารกิจของกสม.ให้ชัดเจนขึ้น ที่ผ่านมาปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เราถูกมองในแง่ลบจากนานาชาติก็คือ ที่มาของคณะกรรมการกสม. ที่ถูกกล่าวถึงว่ายังไม่หลากหลายพอ

รวมทั้งคณะกรรมการสรรหายังขาดความหลายหลาย ทั้งความเชื่อมโยง และอาชีพ ซึ่งกรธ.ได้ปรับให้ชัดเจน บังคับให้มาจากหลากหลายด้านให้ครบถ้วน ส่วนการจัดทำรายงานเผยแพร่ ที่ผ่านมา กสม. ทำไม่ทัน อาจจะเพราะการไม่ลงรอยกันภายใน หรือการขาดผู้เชี่ยวชาญ ดังนั้นเราจึงได้หาช่องทางให้หาผู้เชี่ยวชาญมาช่วยจัดทำรายงานได้ แต่เนื้อหาต้องมาจากทั้งคณะ เพราะที่ผ่านมามักจะแบ่งเป็นคนละสาขา ต่างคนต่างทำ เวลาเขียนรายงานจะมีปัญหา องค์กรอิสระอื่นๆก็เหมือนกัน เราพยายามสร้างกลไกว่า การทำงานต้องทำเป็นทีม ร่วมกันหาหนทางแก้ไขปัญหา

นายมีชัย กล่าวอีกว่า ในกฎหมายลูกเราได้กำหนดให้ กสม.ต้องทำแผนรายงานล่วงหน้า แล้วต้องทำให้ได้ตามนั้น หากทำไม่ได้ตามแผน ต้องพ้นจากตำแหน่งทั้งคณะ เพื่อป้องกันไม่ให้ใครมาลดเกรดเราอีก เพราะเราทำงานล่าช้า รวมทั้งกสม.มีหน้าที่รายงานความจริงในประเทศ ไม่ใช่ในฐานะโฆษกของรัฐบาล ประเพณีวัฒนธรรมของแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน ดังนั้น กสม.ก็ต้องไปชี้แจงข้อเท็จจริงให้กับนานาชาติรับรู้ นอกจากนี้ กรธ.กำลังคิดว่าจะทำอย่างไรกับการละเมิดสิทธิ อาจให้ทำเป็นระบบจัดเคสขึ้นมา แล้ววิเคราะห์ว่าปัญหาต้นตอเกิดจากอะไร และให้ร่วมมือกับผู้ตรวจการแผ่นดิน เชื่อว่า ไม่กี่ปี การละเมิดสิทธิ และถูกกระทำจากเจ้าหน้าที่รัฐ จะลดลงอย่างมาก

แต่ปัจจุบัน กสม. ดูจะดีใจกับการจัดการปัญหาเป็นรายบุคคล และดีใจกับจำนวนที่จัดการได้ แต่ตนคิดว่าหากกสม. ถอดรากถอนโคนปัญหาทั้งระบบเพียง 2-3 เรื่อง จะดีกว่า รวมทั้งเราพยายามสร้างกลไกให้สำนักงาน เอื้อต่อการทำงานของคณะกรรมการ พยายามทำให้เป็นเนื้อเดียวกัน และให้สำนักงานเป็นเครื่องมือของ คณะกรรมการ โดยมี 3 หลักการ คือ 1. การแสวงหา 2. การวิเคราะห์ โดยอาจให้ผู้เชี่ยวชาญมาช่วยทำ และ 3. การหาทางแก้ไข ไม่ให้เกิดอีกในอนาคต ทั้งนี้การทำงานของคณะกรรมการที่มาจากสองน้ำ คือ ราชการและเอ็นจีโอ ซึ่งทำงานกันคนละแบบ ดังนั้นต้องมานั่งจับเข่าคุยกันว่าจะหาทางทำงานร่วมกันอย่างไร