รถกระบะยถากรรม
ใบตองแห้ง
อยู่มาเกือบ 3 ปี ไม่เคยมีครั้งไหนที่รัฐบาลลุงตู่ถูกชาวบ้านโวยเท่าครั้งนี้ ม.44 รัดเข็มขัด รวบรัดห้ามนั่งแค็บนั่งท้ายรถกระบะ กลายเป็นประเด็นใหญ่โต ถูกวิพากษ์วิจารณ์โดยไม่เลือกข้างเลือกสี ทั้งที่เป็นความหวังดี๊หวังดี ใช้ ม.44 “ห้ามตาย” เพราะสถิติอุบัติเหตุประเทศไทย มีคนตายอันดับ 2 ของโลก ขนาดกวดขันกันทุกเทศกาล 7 วันอันตราย นับศพทีไรมีแต่เพิ่มไม่มีลด อับอายขายขี้หน้าชาวโลก ยิ่งกว่าโดน UN ต่อว่าละเมิดสิทธิมนุษยชน
คำถามคือ อุตส่าห์หวังดีทำไมยังโดนก่น คนไทยหนอคนไทย ไม่ห่วงชีวิตตัวเองเลยหรือไง
คำตอบแบบบ้านๆ คือ คนนั่งรถกระบะไม่คิดว่าตัวเองจะตายนี่ครับ ยอมรับว่ามีความเสี่ยง แต่เขารู้สึกว่าเสี่ยงน้อยมาก กับการนั่งแค็บนั่งท้ายรถกระบะ ขับไปตลาด ไปไร่ไปนา ไปทำงานก่อสร้าง ในหมู่บ้าน ตำบล หรือแม้แต่ในกรุงเทพฯ รถติดเป็นตังเม ซิ่งได้ที่ไหน ไม่ต่างกับนั่งรถกระบะกลับบ้านสงกรานต์ปีใหม่ สระบุรีเลี้ยวขวา ขับ 60 ได้ก็บุญโข
ใช่เลย รถกระบะเทกระจาดทีตายเป็นสิบ อย่างตอนปีใหม่โดนรถตู้พุ่งชน แต่นั่นก็ความผิดรถตู้ไม่ใช่หรือ รถกระบะทั่วประเทศ 6.3 ล้านคัน แต่ละปีเกิดอุบัติเหตุเทกระจาดกี่เปอร์เซ็นต์ 0.001% ยังไม่ถึงด้วยมั้ง แต่ 99.999% ที่ขับขี่ตามปกติ ระมัดระวังพอประมาณ กลับไม่สามารถใช้งานอย่างที่เคยใช้ พาครอบครัวญาติมิตรนั่งไม่ได้ ขืนนั่งก็ต้องจ่ายค่าปรับให้ตำรวจที่ “หวังดี”
พูดอย่างนี้เหมือนตะแบง ไม่เห็นความสำคัญของชีวิตคน แต่นี่พูดแทนคนนั่งรถกระบะไง ผมก็ไม่ชอบใจ เวลาเห็นรถกระบะขับ 110-120 ปาดหน้าไป ทั้งที่มีเด็กนั่งท้าย ที่ผ่านเราห้ามรถกระบะมีคนนั่งท้ายขับเกิน 90 ถ้าลดลงอีกเหลือ 70-80 ก็น่าจะลดอุบัติเหตุ เพียงแต่ความเป็นจริงก็คือ ไม่สามารถบังคับได้ ก็เลยต้องห้ามไปเสียหมด เพื่อตัดปัญหา
คำถามน่าคิดคือ ถ้าควบคุมความเร็ว ห้ามขึ้นทางด่วน กวดขันเมาขับ (ซึ่งก็รณรงค์และจับปรับกันมาหลายปีจนเห็นผล) แล้วความเสี่ยงส่วนที่เกินกว่านั้น รัฐจะยอมให้ประชาชนรับผิดชอบตัวเองหรือไม่
ย้ำอีกที อย่างที่เคยเขียนไว้ เมาแล้วขับ ขับเร็ว ขับประมาท รัฐต้องบังคับเข้มงวดเพราะเป็นอันตรายต่อผู้อื่น แต่หมวกกัน น็อก รัดเข็มขัด นั่งท้ายกระบะ เป็นความรับผิดชอบต่อตัวเองเป็นหลัก รัฐจะบังคับหรือไม่ ก็ดูตามความเหมาะสม ตามสภาพสังคม
ยกตัวอย่าง หมวกกันน็อก เราบังคับเพราะสถิติตายพิการเยอะเหลือเกิน แต่ก็บังคับหลังรณรงค์อย่างหนัก และไม่มีผล กระทบมากนัก ขณะที่ในอเมริกา รู้ไหมบางรัฐไม่บังคับ เพียงแต่คุณต้องทำประกันชั้นหนึ่งคุ้มครองตัวเอง
พูดอย่างนี้อาจเข้าทางโฆษกไก่อู ที่บอกว่าเกิดอุบัติเหตุขึ้นมาไม่ใช่เดือดร้อนเฉพาะตัวเอง รัฐก็ต้องจ่ายเงินดูแลรักษาด้วย แหม คนนั่งรถกระบะฟังแล้วอาจบอกว่ามีอะไรขึ้นมาจ่ายเองก็ได้ (วะ)
ข้อแรกนะ อุบัติเหตุมีกองทุนคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ แต่มักจะเบิกยาก ร.พ.รำคาญจนหันไปใช้บัตรทองดีกว่า ข้อสอง สวัสดิการรักษาพยาบาลเป็นสิ่งตอบแทนประชาชนผู้เสียภาษี ซึ่งก็มีเหตุเจ็บป่วยโดยไม่สมควรเยอะไป อย่าผลักไสว่าทำให้สิ้นเปลือง
ข้อสาม รัฐไทยไม่ได้เป็นรัฐสวัสดิภาพสวัสดิการขนาดที่อ้างได้ว่าลงทุนสร้างประชากรคุณภาพ ทุกวันนี้ ชาวบ้านยังปากกัดตีนถีบ ใช้ชีวิตตามยถากรรม ไม่มีหลักประกันชีวิตทรัพย์สินหรือการทำมาหากิน ฉะนั้น ความเสี่ยงในการนั่งรถกระบะ จึงเป็นยถากรรมขั้นต่ำมาก เมื่อเทียบกับชีวิตไทยๆ
ประชาชนจึงรู้สึกว่า เขาน่าจะรับผิดชอบชีวิตตัวเองได้ ไม่ต้องให้รัฐบังคับ ไม่ต้องให้ตำรวจเขียนใบสั่งด้วยความ “หวังดี” รถกระบะไม่ใช่รถโดยสาร ที่ขึ้นนั่งก็ญาติมิตรลูกหลาน คนขับก็ต้องระวังให้ดี
ขณะที่รัฐ ซึ่งอยู่ในยุครัฐราชการเป็นใหญ่ มองว่าประชาชนรับผิดชอบตัวเองไม่ได้ เป็นเด็กไม่รู้จักโต ต้องบังคับ ต้องดูแลด้วยความปรารถนาดี ไม่ต่างอะไรกับที่มองว่าประชาชนไม่สามารถใช้สิทธิเลือกตั้ง เลือกนักการเมืองเข้ามาก็วุ่นวาย ต้องใช้ ม.44 ให้อยู่ในความสงบ ภายใต้ระบบ “รัฐทหารปกครองลูก” ทุกสัปดาห์ก็ออกทีวี อบรมสั่งสอนให้อยู่ในศีลในธรรม อย่าเอาแต่ดูหนังดูละคร
วิวาทะรถกระบะ สะท้อน 2 ทัศนะ ไม่ใช่เรื่องคนไทยมักง่าย เอาแต่ใจตัว ไม่ยอมรับกฎหมาย แต่ฝ่ายคัดค้านคิดว่าเขาควรจะรับผิดชอบชีวิตตัวเองได้ ขณะที่ฝ่ายสนับสนุนมองคล้ายๆ จน เครียด กินเหล้า” ต้องบังคับชาวบ้านร่ำไป (หน้า 6)
