เมื่อวันที่ 10 เม.ย. ที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน พล.อ.วิทวัส รชตะนันทน์ ผู้ตรวจการแผ่นดิน ปฏิบัติหน้าที่แทนประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน เป็นประธานในงานวันสถาปนาสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินครบรอบ 17 ปี โดยตั้งแต่ช่วงเช้าพล.อ. วิทวัส รชตะนันทน์ และนายบูรณ์ ฐาปนดุลย์ ผู้ตรวจการแผ่นดิน พร้อมด้วยผู้บริหารและเจ้าหน้าที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ได้สักการะพระพรหม สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ แจ้งวัฒนะ
พล.อ.วิทวัส กล่าวว่า ช่วงนี้เป็นช่วงสำคัญของจุดเปลี่ยนผ่านรัฐธรรมนูญเก่าและรัฐธรรมนูญใหม่ การทำหน้าที่ของผู้ตรวจการแผ่นดินจะมีการเปลี่ยนแปลง หมดหน้าที่ตรวจสอบเรื่องจริยธรรมโดยไปเป็นอำนาจของ ป.ป.ช. แต่จะมีหน้าที่มากขึ้นในการรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชน เพื่อแก้ปัญหาความเดือดร้อน โดยมีหน้าที่เร่งด่วนที่ต้องเร่งทำ 2 เรื่อง คือการยกร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยผู้ตรวจการแผ่นดิน และปรับโครงสร้างการทำงานให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญใหม่ที่จะยึดประชาชนเป็นสำคัญ และหากคำวินิจฉัยของผู้ตรวจการแผ่นดินไม่ตรงกับความเห็นของคณะรัฐมนตรี (ครม.) ก็จะมีการหาทางออกโดย กฎหมายลูกจะเสนอให้ตั้งคณะกรรมการร่วม 2 ฝ่าย เพื่อนำไปสู่การแสดงข้อเท็จจริง เพื่อให้ได้ข้อยุติของคำวินิจฉัย ทั้งนี้ผลงานในอดีตที่ภูมิใจ คือ การสร้างเสริม การตรวจสอบจริยธรรม เพราะจริยธรรม สามารถที่จะแก้ปัญหาความขัดแย้งต่าง ๆในสังคมได้ ถ้าประชาชนมีจริยธรรม
พล.อ.วิทวัส กล่าวต่อว่า ส่วนกรณีที่ผู้ตรวจการแผ่นดิน ยื่นเรื่องให้ตั้งกรรมการสอบจริยธรรม นายธีรวัฒน์ ธีรโรจน์วิทย์ กกต. ยืนยันว่า แม้รัฐธรรมนูญใหม่ ผู้ตรวจการแผ่นดินจะไม่ได้ดูเรื่องจริยธรรมแล้ว แต่ไม่ถือว่าเรื่องดังกล่าวตกไป เพราะเมื่อสอบเสร็จจะต้องส่งเรื่องไปยังคณะกรรมการป.ป.ช. ที่ดูแลเรื่องดังกล่าวตามรัฐธรรมนูญใหม่ อย่างไรก็ตาม การดำเนินการของกกต. ที่ล่าช้า ทางผู้ตรวจการแผ่นดินคงไม่ต้องไปติดตามเรื่องแต่ป.ป.ช. คงรู้หน้าที่ของตนเอง ในการที่จะติดตามเรื่องดังกล่าว ส่วนการแต่งตั้ง ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ซึ่งตามรัฐธรรมนูญปี 2560 ยังไม่พบข้อจำกัดเรื่องการแต่งตั้งประธาน ในกรณีที่ผู้ตรวจการแผ่นดินในขณะนี้เหลืออยู่เพียง 2 คน ซึ่งตนจะใช้โอกาสในช่วงที่องค์กรอิสระอื่นๆ โดยเฉพาะศาลรัฐธรรมนูญ ที่จะมีตุลาการศาลรัฐธรรมนูญหมดวาระในเดือนพฤษภาคมหารือกับประธานรัฐสภา แต่ยังไม่มีการกำหนดวันที่แน่นอน
ด้านนายรักษเกชา แฉ่ฉาย เลขาธิการสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน กล่าวว่า นับตั้งแต่ก่อตั้งสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน เมื่อปี 2543 จนกระทั่งถึงปัจจุบัน ได้ดำเนินการรับเรื่องร้องเรียน จำนวน 41,156 เรื่อง โดยดำเนินการแล้วเสร็จจำนวน 38,341 เรื่อง คิดเป็นร้อยละ 93.16 สำหรับเรื่องร้องเรียนที่เข้ามาในรอบปีงบประมาณ 2560 (ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2559 – ปัจจุบัน) มีเรื่องร้องเรียนรับไว้ดำเนินการทั้งสิ้น จำนวน 1,247 เรื่อง สถิติเรื่องร้องเรียน 17 ปี ที่ผ่านมา พบว่า สำนักงานตำรวจแห่งชาติและเทศบาลถูกร้องเรียนมากที่สุด เนื่องจากเป็นหน่วยงานที่ใกล้ชิดประชาชน ปัญหาการกระทบกระทั่งและไม่เข้าใจ
ในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่จึงเกิดขึ้นบ่อยครั้ง
จากนั้นพระพรหมมังคลาจารย์ (ธงชัย ธมมธโช) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร บรรยายธรรมตอนหนึ่งว่า สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินจะต้องปฏิบัติธรรมโดยการทำหน้าที่ที่เป็นธรรม มีสติ รู้ดี รู้ชั่วตลอดเวลา ซึ่งการเป็นมนุษย์ที่ประเสริฐที่สุด ต้องมีศีล สมาธิ สติปัญญา โดยภารกิจของผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นภารกิจที่ยิ่งใหญ่ ถือเป็นการปฏิบัติธรรมที่ไม่จำเป็นต้องอยู่ในป่าอยู่ในถ้ำ แต่ทำที่สำนักงานได้ถือเป็นการปฏิบัติธรรม เพราะการทำงานที่แน่วแน่ทำที่ไหนก็ทำได้ การทำงานเราไม่ควรยึดความหลง ความโลภเข้ามา เพราะฉะนั้นการที่มีศีล สมาธิ ปัญญาอยู่แล้ว ถือเป็นภารกิจการทำงานของทุกคน การเป็นมนุษย์ที่ประเสริฐคือใจเป็นใหญ่ ทุกสิ่งทุกอย่างจะสำเร็จอยู่ที่ใจกระทำ ดี ไม่ดีมาจากใจทั้งสิ้น
ถ้าเราฝึกใจให้ดีการพูดการกระทำก็จะออกมาดีด้วย ทั้งนี้เจ้าหน้าที่ของสำนักงานฯคือผู้ที่ต้องปฏิบัติตามอริยสัจสี่ ประกอบด้วย ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ถ้าหากเรายังเหนื่อยหน่ายเท่ากับใจเรายังไม่เป็นสุข วันนี้ท่านกำลังอยู่ในภารกิจที่ยิ่งใหญ่ ถือเป็นการทำกุศลให้ตัวเองและถือเป็นการปฏิบัติธรรมไปด้วย สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินต้องหาสาเหตุของทุกข์ให้เจอจากผู้ที่มาร้องเรียน เมื่อเจอแล้วเราก็ต้องสืบสวนสอบสวนเพื่อให้เจอความชัดเจน หากไม่ชัดเจนเราจะเป็นผู้ปฏิบัติธรรมที่เป็นธรรมได้อย่างไร ดังนั้นท่านจะต้องมีจิตใจที่เป็นอริยบุคคล ไม่ใช้ความโกรธ ความโลภ ความหลง ต้องหาด้วยความเป็นธรรม ไม่มีอคติ จึงเป็นหลักสำคัญของคุณธรรมแผ่นดินเพราะต้องเป็นเสาหลัก เจ้าหน้าที่ต้องปลื้มใจ ภูมิใจ ที่มีความสุขไม่เป็นทุกข์ เพราะเราได้ปฏิบัติธรรม
