วันที่ 22 พ.ค. ที่สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส ผู้ว่าสตง. เปิดเผยภายหลังการเข้าพบ พล.ร.อ.ณะ อารีนิจ ผู้บัญชาการทหารเรือ เพื่อแจ้งผลการตรวจสอบโครงการจัดซื้อเรือดำน้ำ จากประเทศจีน ว่า ผลการตรวจสอบเบื้องต้นในกระบวนการที่มาก่อนการเข้าสู่ข้อตกลง ซึ่งมี 3 เรื่องหลักได้แก่ เรื่องของขั้นตอนการเสนอของบประมาณ ถือว่าดำเนินการถูกต้องมีการผ่านวิธีการจัดทำงบประมาณถูกต้อง มีการเสนอขออนุมัติงบจากสำนักงบประมาณ และนำเรื่องเข้าสู่การพิจารณาของสภา ซึ่งงบดังกล่าวได้รับการอนุมัติไปแล้ว เมื่อ 25 ต.ค. 2560 ตามที่ ครม.เห็นชอบให้จัดทำงบประมาณแบบผูกผัน
เบื้องต้น สตง. ได้ตรวจสอบโครงการซื้อเรือดำน้ำระยะที่ 1 จำนวน 1 ลำ วงเงิน 1.35 หมื่นล้านบาท มีการตั้งงบแบบผูกผันข้ามปีของกองทัพเรือ โดยในปี 2560 ตั้งบไว้ 700 ล้านบาท ปี 2561 ตั้งงบไว้ 1,100 ล้านบาท ปี 2562 ตั้งงบไว้ 3,575 ล้านบาทและในปี 2563-2566 ตั้งบไว้ 8,125 ล้านบาท สำหรับเรื่องข้อตกลงแบบ จีทูจี จากการตรวจสอบเบื้องต้นว่า ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ เพราะไม่ใช่ลักษณะของสนธิสัญญา แต่เป็นสัญญาในเชิงพาณิชย์ ซึ่งข้อตกลงจะเน้นเรื่องขอข้อแลกเปลี่ยนยุโธปกรณ์ เช่น กรณีที่มีการทดสอบแล้วจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนยุโธปกรณ์ ไม่เกี่ยวกับข้อตกลงทางการค้า เพราะอาจทำให้มีปัญหาเรื่องการกีดกันทางการค้าตามมาได้
นอกจากนี้ ยังตรวจไม่พบว่ามีคนกลางในการเจรจา เพราะเป็นการเจรจาระหว่างกองทัพเรือ กับบริษัทผู้ต่อเรือ ซึ่งได้รับมอบหมายจากรัฐบาลจีน ที่ต้องผ่านการตรวจสอบจาก สตง. ของจีนด้วยเช่นกัน ซึ่งในการลงนามข้อตกลงในสัญญาก็ทำกันในเรือนรับรองของรัฐบาลจีนมีการแถลงข่าวและประกาศเรื่องข้อตกลงดังกล่าวอย่างแพร่หลาย
ขณะที่เรื่องความเหมาะสมของโครงการ เชื่อว่า ครม. เมื่อวันที่ 18 เม.ย. 2560 ได้พิจารณาถึงความเหมาะสมของโครงการดังกล่าวอย่างรอบครอบแล้ว เนื่องจากที่ผ่านมา กองทัพเรือ เคยเสนอโครงการในลักษณะดังกล่าวมาแล้วหลายครั้ง ตั้งแต่ปี 2537 วงเงิน 1.7 หมื่นล้านบาท ก็ไม่ได้รับการอนุมัติ ต่อมาในปี 2553 ก็ไม่ได้รับอนุมัติ และมาล่าสุดในปี 2554 มีการเสนอเรื่องซื้อเรือดำน้ำจากประเทศเยอรมัน ซึ่ง สตง. ได้แสดงความเห็นไปว่าไม่เหมาะสม เพราะต้องมีการซ่อมบำรุงใหม่ โดยต้องใช้อะไหล่จากเรือถึง 2 ลำเข้ามาช่วย อีกทั้งยังเป็นเรือขนาดเล็ก ทั้งนี้ในปี 2559 ได้มีการเสนอขอซื้อเรือดำน้ำเข้ามาอีก โดยได้ทำหนังสือเชิญชวนไปถึง 6 ประเทศ และมีการทำขั้นตอนการเสนอขอกันเงินงบประมาณ จน ครม. ได้เห็นชอบโครงการดังกล่าว
สำหรับการตรวจสอบของ สตง. หลังจากนี้จะติดตามเรื่องขั้นตอนที่เกิดขึ้นหลังการเซ็นสัญญา ได้แก่ เซ็นสัญญามาได้อย่างไร การจ่ายเงินงวด การส่งคนไปอบรม และการตรวจรับงานในแต่ละงวดต่อไป
