กกต. แจงแนวปฏิบัติหาเสียง 180 วันอันตราย เผยผู้ดำรงตำแหน่งการเมือง-ส.ส.-ว่าที่ผู้สมัคร ร่วมงานประเพณีได้ แต่ห้ามให้เงิน ผู้สมัครงดแจกของผู้ประสบภัยทุกกรณี
เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 27 ก.ย. 2565 ที่สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ร่วมประชุมกับ ผู้อำนวยการสำนักงาน กกต.ประจำจังหวัดทั่วประเทศ ผ่านระบบซูม เพื่อชี้แจงให้ กกต.จังหวัด แต่ละจังหวัด ได้รับทราบแนวทางปฏิบัติ และชี้แจงพรรคการเมือง ให้เป็นแนวทางเดียวกันเกี่ยวกับเกณฑ์การหาเสียงช่วง 180 วันก่อนสภาครบวาระ
เลขาธิการกกต. กล่าวว่า กกต.จังหวัด จะมีหน้าที่เพิ่มขึ้นอย่างแรก คือ 1.รู้กฎหมายให้คำปรึกษาแก่ผู้สมัครรับเลือกตั้งและผู้ประสงค์จะสมัคร พรรคการเมือง 2.การวินิจฉัยข้อเท็จจริงว่าป้ายแบบไหนจึงจะถูกต้อง ซึ่งการใช้ดุลพินิจจะต่างกัน เนื่องจากข้อความในป้ายแตกต่างกัน จึงทำให้วินิจฉัยแตกต่างกันได้ นี่คือสิ่งที่จะเกิดขึ้น ทางสำนักงานกกต. จึงจำเป็นต้องชี้แจงรายละเอียดเพื่อเป็นแนวทางให้กกต.จังหวัด ได้พิจารณาให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน
ขอชี้แจงเป็นกลุ่มใหญ่ 3 กลุ่ม โดย กลุ่มที่ 1 พรรคการเมืองและผู้สมัคร 1.ผู้สมัครรับเลือกตั้ง และพรรค สามารถไปร่วมงานประเพณีต่างๆ เช่น งานแต่งงาน งานบวช งานศพและมอบพวงหรีดดอกไม้สดได้ แต่ต้องไม่ให้เงิน ทรัพย์สินต่างๆ ยกเว้นกรณีฝ่ายเจ้าภาพได้จัดเตรียมสิ่งของตามพิธีการไว้ให้มอบในงานด้วย เช่น ผ้าบังสุกุล ปัจจัย เป็นต้น ซึ่งไม่ใช่เงินของพรรค หรือผู้สมัคร หรือการระบุชื่อไว้เป็นประธานในงานกฐิน โดยผู้สมัครหรือพรรคไม่ได้มอบเงินหรือทรัพย์สินของตนเอง สามารถทำได้ แต่เจ้าภาพ จะประกาศชื่อ หมายเลขสมัคร ของผู้สมัครหรือพรรคการเมืองในลักษณะที่ช่วยหาเสียงเลือกตั้งไม่ได้
2.ผู้สมัครที่มีความจำเป็นต้องจัดพิธีงานต่างๆ ในช่วง 180 วัน สามารถจัดงานได้เท่าที่จำเป็น เช่น งานศพ งานบวช งานแต่งงาน แต่ให้หลีกเลี่ยงการจัดการงานใหญ่ มีผู้เข้าร่วมมาก เพราะอาจถูกร้องคัดค้านว่า เป็นการจัดเลี้ยง จัดมหรสพ ซึ่งเข้าข่ายผิดกฎหมายเลือกตั้งได้
3.หัวหน้าพรรค ผู้บริหารพรรค ส.ส. ลงพื้นที่ช่วยเหลือผู้สมัครหาเสียงเลือกตั้งได้ แต่ห้ามไม่ให้จัดหรือนำคนไปช่วยหาเสียง โดยได้รับค่าตอบแทน หรือสิ่งตอบแทน เช่น การจ้างให้เข้าร่วมรับฟัง โดยไม่ได้เป็นผู้ช่วยหาเสียงเลือกตั้ง
4.ผู้สมัครและพรรค เข้าไปหาเสียงในโรงเรียน หรือสถานที่ราชการได้ แต่ต้องขออนุญาตเจ้าของสถานที่ก่อนดำเนินการหาเสียง
5.ผู้สมัคร และพรรค ไม่สามารถมอบของช่วยเหลือแก่ประชาชนในสถานการณ์ต่างๆ เช่น มอบสิ่งของช่วยเหลืออุทกภัย วาตภัย อัคคีภัย และโรคระบาด หรือในเหตุที่เกิดขึ้นลักษณะเดียวกัน
6.ผู้สมัครและพรรค ติดประกาศแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง โดยมีวิธีการ ขนาด จำนวนและสถานที่ติด ตามที่กำหนดในการเลือกตั้งครั้งล่าสุด สำหรับแผ่นป้ายที่ติดไว้ก่อนแล้ว จะต้องแก้ไขให้มีขนาดและติดในสถานที่ตามที่กำหนดไว้
7.การหาเสียงเลือกตั้ง ผู้สมัครและพรรค ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามพ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้งส.ส. 2561 และระเบียบกกต.ว่าด้วยวิธีการหาเสียงและลักษณะต้องห้ามในการเสียงเลือกตั้งส.ส. 2561 และที่แก้ไขเพิ่มเติม 3 ฉบับ อย่างเคร่งครัด
กลุ่มที่ 2 ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง คือ รัฐบาล นายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี หรือข้าราชการการเมืองอื่น ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการการเมือง
1.ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ปฏิบัติหน้าที่ได้ตามปกติในตำแหน่งนั้น เช่น การออกรายการวิทยุโทรทัศน์ เป็นประธานเปิดงานในพิธีต่างๆ การตรวจงานในพื้นที่ การพบปะประชาชนในพื้นที่ หรือการลงพื้นที่ช่วยเหลือประชาชน แต่ห้ามไม่ให้กระทำการใดๆ ที่อาศัยตำแหน่งหน้าที่ หาเสียงในแก่ตนเองหรือผู้อื่น หรือพรรค
2.ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ไปร่วมประเพณีต่างๆ เช่น งานบวช งานแต่งงาน งานศพ วางพวงหรีดดอกไม้ได้ แต่ต้องไม่ให้เงิน ทรัพย์สินใดๆ กรณีเจ้าภาพได้จัดเตรียมสิ่งของตามพิธีการไว้ให้มอบในงาน เช่น ผ้าบังสุกุล หรือระบุชื่อไว้เป็นประธานในงานกฐิน โดยผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองไม่ได้มอบเงินหรือทรัพย์สินของตนเอง สามารถทำได้ ทั้งนี้ เจ้าภาพจะประกาศชื่อ ในลักษณะช่วยเหลือผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือพรรคนั้นเพื่อหาเสียงไม่ได้
3.ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง สามารถหาเสียงเลือกตั้งนอกเวลาราชการให้แก่ตนเอง หรือผู้สมัครอื่น หรือพรรคได้ แต่ต้องไม่ใช้ตำแหน่งหน้าที่โดยมิชอบกระทำการใดๆ เพื่อเป็นคุณหรือโทษแก่พรรค ผู้สมัครใด ส่วน ส.ส. และกรรมาธิการ (กมธ.) มีวิธีปฏิบัติเช่นเดียวกับข้าราชการการเมือง โดยทำหน้าที่ของตนเองได้ ไปรับฟังความเห็นในพื้นที่ พบประชาชน ก็เป็นการหาเสียงอย่างหนึ่ง ซึ่งไม่ขัดกฎหมายแต่อย่างใด
กลุ่มที่ 3 หน่วยงานของรัฐ 1.ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ได้ตามปกติ เช่น การจัดประชุมสัมมนา การจัดกิจกรรมประกวด แข่งขันต่างๆ การจัดงานเทศกาลตามประเพณี และต้องปฏิบัติในเป็นไปตามมติครม. ลงวันที่ 1 ก.พ.2562 ที่ให้ข้าราชการ พนักงาน เจ้าหน้าที่ และลูกจ้างในสังกัดราชการส่วนกลาง และภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และหน่วยงานอื่นของรัฐ ให้ความร่วมมือสนับสนุนการดำเนินการเลือกตั้งส.ส.
2.ให้ข้าราชการ พนักงาน ทุกระดับทั้งในส่วนกลาง ภูมิภาคและท้องถิ่น วางตัวเป็นกลางทางการเมือง
3.นับแต่มีพ.ร.ฎ.ให้มีการเลือกตั้งส.ส. จนถึงวันเลือกตั้ง การแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการ พนักงานให้กระทำเท่าที่จำเป็นเพื่อไม่ให้กระทบกับการเลือกตั้ง
4.ให้ราชการส่วนกลาง ภูมิภาค และท้องถิ่นให้การสนับสนุนสถานที่ เพื่อให้เป็นสถานที่จัดการเลือกตั้ง รวมถึงสนับสนุนเป็นสถานที่ติดประกาศ และแผ่นป้ายหาเสียงเลือกตั้ง 5.ให้มีการสนธิกำลังระหว่างทหาร ตำรวจ พลเรือน และอาสาสมัคร ด้านความปลอดภัยเพื่อการคุ้มครองประชาชนและเจ้าหน้าที่เพื่อให้ได้รับความปลอดภัย ซึ่งหลักสำคัญคือข้าราชการต้องวางตัวเป็นกลางทางการเมือง
นายแสวง กล่าวอีกว่า การทำเอกสารของหน่วยงานของรัฐ เอกสารเผยแพร่ผลงานของรัฐมนตรี ปฏิทินปีใหม่ที่มีรูปและผลงานของรัฐมนตรี ให้จัดทำเผยแพร่ในนามของหน่วยงานนั้นเท่านั้น และต้องระมัดระวังไม่ให้ลักษณะเข้าข่ายหาเสียงให้กับบุคคลหนึ่งบุคคลใด หรือพรรคการเมือง
ส่วนการจัดทำป้ายต้อนรับการลงตรวจพื้นที่ของรัฐมนตรี กมธ.ต่างๆที่มาปฏิบัติงานตามหน้าที่ ให้พึงระมัดระวังไม่ให้เข้าข่ายจัดทำป้ายหาเสียงเลือกตั้ง ส่วนการจัดทำป้ายต้อนรับหรือป้ายขอบคุณของพรรคการเมือง หรือ ส.ส.ไม่สามารถทำได้ เนื่องจากอาจเป็นป้ายหาเสียง และเป็นการขัดมติ ครม.ในเรื่องการวางตัวเป็นกลางทางการเมือง
ส่วนการปิดประกาศและแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ให้จัดทำประกาศโดยกำหนดให้จัดทำเป็นแนวตั้งขนาดไม่เกิน 30X42 ซม. หรือขนาด A3 ส่วนการจัดทำแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งให้จัดทำได้โดยมีขนาดไม่เกิน 130X245 ซม. โดยการจัดทำประกาศและแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งให้ระบุชื่อ-สกุล ที่อยู่ของผู้ว่าจ้าง ผู้ผลิต จำนวน และวันเดือนปีที่ผลิตไว้บริเวณที่ชัดเจนของแผ่นป้ายและประกาศเกี่ยวกับการเลือกตั้งด้วย ส่วนจำนวนและสถานที่ปิดประกาศ หรือติดแผ่นป้ายเป็นไปตามประกาศที่ กกต.กำหนดเรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการจัดทำสถานที่ปิดประกาศเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ส.ส.ปี 2561
แต่กรณีที่ยังไม่มีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้ง การปิดประกาศหรือติดแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง โดยวิธีการจัดทำ ขนาด จำนวน และสถานที่ ให้ถือปฏิบัติตามระเบียบกกต. และผอ.กกต.จังหวัดกำหนดในการเลือกตั้งครั้งล่าสุด
ส่วนการติดป้ายที่ทำการพรรค สาขาพรรค ตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด หรือศูนย์อำนวยการการเลือกตั้ง สามารถติดได้สถานที่ละ 1 แผ่น ขนาดไม่เกิน 400X750 ซม. ซึ่งการดำเนินการเกี่ยวกับประกาศและแผ่นป้ายดังกล่าว ผู้สมัครและพรรค ต้องเก็บเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องไว้ประกอบการยื่นบัญชีรายรับและรายจ่ายในการเลือกตั้งด้วย
ทั้งนี้ เรื่องป้ายหรือประกาศจะมีข้อยกเว้นอยู่คือ แผ่นพับ ใบปลิว เอกสารขนาดเล็ก หรือสติกเกอร์ รวมทั้งจอแอลอีดีที่ติดอยู่ตามรถ สามารถทำได้โดยไม่ต้องเป็นไปตามขนาดหรือจำนวนที่ระเบียบ กกต.กำหนด แต่ให้นำมาเป็นค่าใช้จ่ายในการหาเสียงครั้งต่อไปด้วย
นายแสวง กล่าวอีกว่า การยกตัวอย่างในการทำงานสำหรับกลุ่มต่างๆ รวมทั้งป้ายหาเสียง น่าจะครบถ้วน และเป็นตัวอย่าง เพื่อเป็นแนวทางให้แก่พรรค และสำนักงานกกต.จังหวัด ในการชี้แจงให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน ส่วนที่มีลักษณะซับซ้อน หรือไม่แน่ใจ ให้ ผอ.กกต.จังหวัด สอบถามมาที่กกต.ส่วนกลาง ที่สำนักกฎหมาย สำนักกิจการพรรคการเมือง สำนักบริหารการสนับสนุนโดยรัฐได้
