อัยการธนกฤต ยกประเด็นคำร้องผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่ศาลรัฐธรรมนูญน่าจะวินิจฉัย และเหตุตามกฎหมายที่จะใช้สั่งยุติการเลือกนายกฯ ชี้ศาลสั่งยุติได้ไม่เกิน 60 วัน
เมื่อวันที่ 25 ก.ค.2566 นายธนกฤต วรธนัชชากุล อัยการจังหวัดประจำสำนักงานอัยการสูงสุด และอาจารย์ผู้บรรยายวิชากฎหมายวิธีพิจารณาความและกฎหมายพยานหลักฐาน จากมหาวิทยาลัยชั้นนำหลายแห่ง ให้ความเห็นทางกฎหมาย ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวว่า ประเด็นในการวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ และเหตุตามกฎหมายในการสั่งยุติการเลือกนายกรัฐมนตรี
ตามที่ผู้ตรวจการแผ่นดิน ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ ให้วินิจฉัย โดยผู้ตรวจฯ เห็นว่า การกระทำของรัฐสภาที่ลงมติวินิจฉัยว่า การเสนอชื่อบุคคลให้รัฐสภาเห็นชอบเพื่อแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี ถือเป็นญัตติ ซึ่งต้องปฏิบัติตามข้อบังคับการประชุมรัฐสภา พ.ศ. 2563 ข้อ 41 นั้น เป็นการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ และเป็นการละเมิดสิทธิเสรีภาพของผู้ร้องเรียนซึ่งเป็นสมาชิกรัฐสภาและประชาชน และขอให้ศาลรัฐธรรมนูญ มีคำสั่งยุติการเลือกนายกฯ ไว้ก่อนจนกว่าจะมีคำวินิจฉัยในเรื่องนี้
ตามคำร้องของผู้ตรวจฯ น่าจะมีประเด็นต่างๆ ที่ศาลรัฐธรรมนูญต้องพิจารณาและวินิจฉัย ดังนี้
1.การกระทำของรัฐสภาในการลงมติดังกล่าว ต้องไม่ใช่กรณีที่ต้องห้ามใช้สิทธิยื่นคำร้องตามพ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2561 มาตรา 47
2.คำร้องของผู้ตรวจฯ เป็นสาระอันควรได้รับการวินิจฉัยหรือไม่ ตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 46 วรรคสาม
3.ผู้ร้องเรียนเป็นผู้ถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพตามที่รัฐธรรมนูญให้ความคุ้มครองหรือไม่
4.การกระทำของรัฐสภาในการลงมติดังกล่าว เป็นการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ และละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพของผู้ร้องเรียนที่รัฐธรรมนูญคุ้มครอง หรือไม่
5.มีเหตุที่จะต้องกำหนดมาตรการชั่วคราวก่อนมีคำวินิจฉัย ด้วยการมีคำสั่งให้รัฐสภายุติการเลือกนายกฯไว้ก่อน จนกว่าศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัย หรือไม่
ในการพิจารณาว่ามีเหตุที่จะต้องกำหนดมาตรการชั่วคราวดังกล่าวก่อนมีคำวินิจฉัยหรือไม่ ตาม พ.ร.ป. ว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 71 กำหนดให้ศาลรัฐธรรมนูญต้องพิจารณาดังนี้
1.มีเหตุที่จะต้องป้องกันความเสียหายที่จะเกิดขึ้นอย่างร้ายแรงที่ยากแก่การแก้ไขเยียวยาในภายหลัง หรือเพื่อป้องกันความรุนแรงอันใกล้จะถึง หรือไม่ และ 2.คําร้องของผู้ตรวจฯ มีเหตุอันมีน้ำหนักที่ศาลรัฐธรรมนูญจะวินิจฉัยให้เป็นไปตามคําร้อง หรือไม่
นอกจากนี้ มีข้อสังเกตว่า หากศาลรัฐธรรมนูญสั่งกำหนดมาตรการชั่วคราว มาตรการนี้จะมีผลใช้บังคับได้เพียงไม่เกิน 60 วัน นับจากวันที่ศาลกำหนดมาตรการชั่วคราวเท่านั้น