ทวี ชี้ สหรัฐฯ ไม่ได้ห้ามวีซ่าเจ้าหน้าที่ไทย แค่เข้มงวด ปมส่ง 40 อุยกูร์กลับจีน เผย ตม.ร่วมบินจีนพิสูจน์ตัวจริงหรือไม่ ยันจำได้ทุกคน เหตุรู้จักกันนาน 10 ปี
เมื่อเวลา 09.15 น. วันที่ 18 มี.ค. 2568 ที่ทำเนียบรัฐบาล พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รมว.ยุติธรรม ให้สัมภาษณ์ก่อนร่วมคณะไปเยือนมณฑลซินเจียง ประเทศจีน พร้อมนายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และรมว.กลาโหม เพื่อติดตามความคืบหน้าและความเป็นอยู่ของชาวอุยกูร์ 40 คนที่ส่งกลับไปจีน โดยยืนยันว่า การพิจารณาส่งชาวอุยกูร์กลับไปยังประเทศจีน เนื่องจากได้รับเรื่องร้องเรียนจากหลายภาคส่วน โดยเฉพาะสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (ตม.) ว่าในรอบ 10 กว่าปี ประเทศไทยน่าจะทำผิดเรื่องการทรมานและการกระทำที่โหดร้าย ตามกฎหมายป้องกันการทรมานและการอุ้มหาย ซึ่งรัฐบาลไทยต้องแก้ไขปัญหา ถือเป็นปัจจัยหนึ่งในการตัดสินใจส่งกลับประเทศจีน
แต่ในกฎหมายการส่งกลับ หากเชื่อว่าจะส่งไปทรมานหรือโดนกระทำที่โหดร้ายหรือทำให้สูญหาย ประเทศไทยก็จะมีความผิด จะเห็นได้ว่าอยู่ในประเทศไทยรัฐบาลก็เสี่ยงที่จะกระทำความผิด แต่เมื่อส่งกลับประเทศจีนก็ได้รับการรับรองจากรัฐบาลจีน ซึ่งเป็นจดหมายทางการทูต และเพื่อให้เกิดความมั่นใจ รัฐบาลจีนเชิญชวนให้รัฐบาลไทยไปตรวจสอบได้ว่า ที่ส่งกลับมาไม่ได้อยู่ในสภาพที่ทรมาน
เมื่อถามว่าการตัดสินใจส่งกลับจีน เป็นเพราะไทยถูกบีบจากหลายภาคส่วนใช่หรือไม่ พ.ต.อ. ทวี กล่าวว่า เราคำนึงจากหลักมนุษยธรรมและความเป็นมนุษย์ อีกทั้งเรามีขีดจำกัดในเรื่องข้อกฎหมาย เพราะหากจะปล่อยเขา เราก็ทำผิดกฎหมายของไทย
ซึ่งทางคณะกรรมการพิจารณาเรื่องนี้แล้วว่า การส่งกลับไปเขาจะไม่ได้รับการทรมานหรือถูกฆาตกรรม อีกทั้งประเทศไทยเราก็มีอำนาจอธิปไตย และเราคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อสังคม หากปล่อยสภาพเช่นนี้ไปเขาก็จะถูกทรมานไปเรื่อยๆ
เมื่อถามถึงการตั้งข้อสังเกตจะรู้ได้อย่างไรว่า ชาวอุยกูร์ที่จีนนำมาให้ตรวจสอบเป็นตัวจริงกับ 40 คนที่เราส่งกลับล่าสุด พ.ต.อ.ทวี กล่าวว่า เรามีเจ้าหน้าที่ ตม.ไปด้วย ซึ่งดูแลชาวอุยกูร์และอยู่ด้วยกันมาตลอด 10 ปี และเขารู้จักกันเป็นอย่างดี
เมื่อถามว่าจะพบชาวอุยกูร์กลุ่มแรกที่เคยส่งไปในปี 2557 ด้วยหรือไม่ พ.ต.อ.ทวี กล่าวว่า ทางการจีนมีการเชิญชวนเข้ามาประมาณ 10 คน และทาง ตม.ยืนยันว่า เขาจำได้ทั้งหมด ทั้งกลุ่มแรกและกลุ่มสองที่เพิ่งส่งกลับไป
เมื่อถามว่าการเดินทางไปจีนและนำข้อมูลมายืนยันว่าชาวอุยกูร์ปลอดภัยดีจะทำให้ชาติตะวันตกเข้าใจเรามากยิ่งขึ้นหรือไม่ พ.ต.อ.ทวี กล่าวว่า ประเทศไทยได้รับการยอมรับ และเข้าเป็นอนุสัญญาการอุ้มหาย ซึ่งเป็นไม่กี่ประเทศที่สหประชาชาติยอมรับ
โดยสหประชาชาติก็เคยระบุว่า คนที่อยู่ในห้องกักขังเข้าข่ายทรมาน จึงอยากให้เข้าใจการตัดสินใจของรัฐบาลไทย เราไม่ได้ให้น้ำหนักไปยังประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่คำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของชาวอุยกูร์
เมื่อถามว่าหลักฐานที่ว่าชาวอุยกูร์ยังมีชีวิตอยู่ จะทำให้สหรัฐฯ ชะลอการจำกัดวีซ่าเจ้าหน้าที่ไทยหรือไม่ พ.ต.อ.ทวี กล่าวว่า ประเด็นนี้อาจอยู่นอกเหนือการเดินทางไปจีน แต่กระทรวงการต่างประเทศต้องทำความเข้าใจ ซึ่งเราเคารพในทุกมุมมองของแต่ละประเทศ
ทั้งนี้ ดูจากถ้อยแถลงของสถานทูตสหรัฐประจำประเทศไทย จะเข้มงวดกับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการส่งกลับชาวอุยกูร์ ทั้ง 40 คน ไม่ได้เป็นการห้ามวีซ่า อีกทั้งรัฐบาลไทยถูกตำหนิมาโดยตลอดที่ปล่อยให้ชาวอุยกูร์ 40 คนอยู่ในสภาพทรมาน