ในยุคที่การค้าออนไลน์เฟื่องฟู ทั้ง “พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์” และผู้ที่ทำ “ธุรกิจเครือข่าย (ขายตรง)” ต่างก็สร้างรายได้และอาชีพอย่างกว้างขวาง แต่หลายคนอาจยังไม่ทราบว่า ธุรกิจเหล่านี้มีกฎหมายเฉพาะที่กำกับดูแลอย่างใกล้ชิด
สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ได้ออกมาย้ำเตือนถึงข้อกำหนดทางกฎหมายที่ผู้ประกอบการทั้งสองกลุ่มจำเป็นต้องปฏิบัติตาม โดย นายจิติภัทร์ บุญสม ผู้อำนวยการกองคุ้มครองผู้บริโภค ๔ สคบ. ได้ให้ข้อมูลสำคัญเพื่อไขข้อข้องใจว่าธุรกิจประเภทใดบ้างที่เข้าข่าย และต้องดำเนินการ ดังนี้
- 1. พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ (ธุรกิจตลาดแบบตรง)
- ใครบ้างที่ต้องจด?: ผู้ที่ขายของออนไลน์ (เช่น ผ่าน Facebook, IG, เว็บไซต์ ของผู้ขายของออนไลน์เอง) ที่มีระบบสั่งซื้อ ชำระเงิน และจัดส่งสินค้าภายหลัง และมีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี
- ข้อควรระวัง: การจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า) นั้น ไม่เพียงพอ ต้องมาจดทะเบียน “ธุรกิจตลาดแบบตรง” กับ สคบ. ด้วย
- โทษหากฝ่าฝืน: จำคุกไม่เกิน 1 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท และปรับรายวันอีกวันละ 10,000 บาท
- 2. ธุรกิจเครือข่าย (ขายตรง)
- ต้องจดทะเบียน: ธุรกิจขายตรงที่ถูกกฎหมายต้องจดทะเบียนกับ สคบ.
- ข้อสังเกต “ขายตรง” (ถูกกฎหมาย): เน้นการ “ขายสินค้า”, ค่าสมัครสมเหตุสมผล, รายได้มาจากการขายของตนเองและรายได้มาจากทีมงานขายของตนเอง
- ข้อสังเกต “แชร์ลูกโซ่” (ผิดกฎหมาย): เน้นการ “ลงทุน” และ “แนะนำคน”, อ้างผลตอบแทนสูง, บังคับซื้อของกักตุน, รายได้หลักมาจากการชวนคนใหม่
สำหรับการจดทะเบียน (สำหรับทั้ง 2 กลุ่ม)
- ช่องทาง: ยื่นจดทะเบียนออนไลน์ผ่านระบบ “OCPB Direct” (เว็บไซต์ สคบ.) ได้ 24 ชม.
- ค่าใช้จ่าย: ไม่มีค่าธรรมเนียมทะเบียน
- หลักประกัน: ต้องวางหลังเอกสารผ่านการตรวจสอบ
- บุคคลธรรมดา: 5,000 บาท
- นิติบุคคล (บริษัท/ห้างหุ้นส่วน): 25,000 บาท
