โอกาสเปลี่ยนอนาคตเมือง เบื้องหลัง “อุดรธานี” จากจังหวัดหนึ่ง สู่เวทีพืชสวนโลก

ทุกครั้งที่ประเทศไทยประกาศตัวเป็นเจ้าภาพงานระดับโลก ภาพจำที่สปอตไลท์ส่องถึงมักเป็นช่วงเวลาแห่งความสำเร็จ เสียงปรบมือถล่มทลาย พิธีลงนามอันทรงเกียรติ ภาพผู้แทนประเทศบนเวทีข่าว และประโยคสำคัญว่า “ประเทศไทยได้รับเลือกแล้ว”

แต่ก่อนจะถึงวันนั้น ยังมีการทำงานที่เกิดขึ้นเงียบ ๆ เบื้องหลังมหากาพย์การศึกษา เพื่อดูศักยภาพเมือง การวางโรดแมป การวางกลยุทธ์ การรวบรวมพันธมิตร ตลอดจนการทำ “Bid Book” เล่มใหญ่เพื่อยื่นข้อเสนอและพาเมืองหนึ่งไปพิสูจน์ตัวเองอย่างเข้มข้นต่อสายตาคณะกรรมการระดับโลก

คำถามสำคัญจึงอาจมิใช่เพียงว่า “เมืองหนึ่งต้องทำอย่างไรจึงจะได้สิทธิ์จัดงานระดับโลก?”

แต่คือ “เมืองหนึ่งจะใช้โอกาสนั้น พลิกโฉมอนาคตของตัวเองได้อย่างไร?”

คนเห็น “วันชนะ” แต่เบื้องหลังคือการสร้างเมือง

สำหรับคนทั่วไป การได้เป็นเจ้าภาพงานระดับโลกอาจดูเหมือนข่าวดีที่เกิดขึ้นในวันเดียว แต่ในโลกของการประมูลสิทธิ์จัดงานระดับนานาชาติ “วันประกาศผล” เป็นเพียงเส้นชัยของบทแรกเท่านั้น เพราะงานระดับโลกที่ดีจึงวัดกันมากกว่าคำว่า “จัดได้” แต่วัดกันที่ “ศักยภาพในการส่งมอบผลลัพธ์ (Legacy) หลังงานจบลง”

อุดรธานี : จากเมืองผ่าน สู่มหกรรมระดับโลก

กรณีของ “อุดรธานี” คือภาพสะท้อนของยุทธศาสตร์นี้อย่างชัดเจน งานมหกรรมพืชสวนโลก Udon Thani International Horticultural Expo 2026 ได้รับการรับรองจากสมาคม พืชสวนระหว่างประเทศ หรือ AIPH ประเภท Category B โดยมีกำหนดจัดระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 – 14 มีนาคม 2570 ณ พื้นที่ชุ่มน้ำหนองแด ตำบลกุดสระ อำเภอเมืองอุดรธานี บนพื้นที่ 1,650,000 ตารางเมตร หรือ 1,030 ไร่ งานจัดขึ้นภายใต้ธีม “Diversity of Life: Connecting People, Water and Plants for Sustainable Living” โดยคาดว่าจะมีผู้เข้าชม 3.6 ล้านคน และมีส่วนร่วมจากประมาณ 20 ประเทศ

การได้สิทธิ์เป็นเจ้าภาพยังสะท้อนให้เห็นว่า เมืองเจ้าภาพเกิดจากการประสานทั้งเมือง ทั้งจังหวัด รัฐบาลกลาง ภาคท้องถิ่น ภาคเอกชน ชุมชน และพันธมิตรระดับนานาชาติ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นร่วมกันว่าเมืองนี้สามารถรองรับงานระดับโลก และส่งต่อคุณค่าหลังจบงานได้จริง

เมืองเริ่มเปลี่ยนตั้งแต่วันที่ตัดสินใจลงแข่งขัน

หัวใจสำคัญของการเสนอตัวเป็นเจ้าภาพงานระดับโลก คือเมืองเริ่มเปลี่ยนตั้งแต่วันที่ตัดสินใจลงแข่งขัน ทันทีที่ “อุดรธานี” ประกาศว่าจะเสนอตัวเป็นเจ้าภาพ เมืองนั้นต้องสำรวจตัวเองใหม่ทั้งหมด ต้องรู้ว่าจุดแข็งอยู่ตรงไหน

รัฐบาลไทย และ สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน) หรือ ทีเส็บ รวมถึงภาคท้องถิ่น คาดการณ์ว่ามหกรรมพืชสวนโลกอุดรธานี 2026 จะมีผู้เข้าชมกว่า 3.6 ล้านคน ก่อให้เกิดรายได้หมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจกว่า 32,000 ล้านบาท สร้างผลิตภัณฑ์มวลรวม (GDP) กว่า 20,000 ล้านบาท กระตุ้นการจ้างงานในพื้นที่ได้มากถึง 81,000 อัตรา และสร้างรายได้ภาษีประมาณ 7,700 ล้านบาท เม็ดเงินเหล่านี้จะไหลตรงไปสู่โรงแรม ร้านอาหาร การขนส่ง วิสาหกิจชุมชน เกษตรกร และภาคบริการในพื้นที่โดยตรง

นี่คือเหตุผลที่คำว่า “เจ้าภาพ” มีความหมายมากกว่าการเปิดเมืองต้อนรับผู้เข้าชม เพราะหากออกแบบอย่างถูกต้อง งานระดับโลกสามารถกลายเป็นกลไกที่ทำให้เมืองยกระดับตัวเอง ตั้งแต่ก่อนงานเริ่ม และส่งต่อผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจและสังคมหลังงานจบ

เมื่อเสียงปรบมือจบลง เมืองจะเหลืออะไร?

หลายคนอาจมองว่าพืชสวนโลกเป็นเพียงมหกรรมไม้ดอกระดับนานาชาติ แต่สำหรับเมืองเจ้าภาพแล้ว นี่คือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่

เมื่อเสียงปรบมือในวันเปิดงานสิ้นสุดลง สิ่งที่ต้องคงอยู่คู่เมืองตลอดไป คือ โครงสร้างพื้นฐานที่สมบูรณ์ เครือข่ายธุรกิจที่กว้างไกล ศักยภาพของบุคลากร ภาพลักษณ์ใหม่ที่ทั่วโลกยอมรับ ตลอดจนเม็ดเงินการลงทุนใหม่ ๆ ระบบการบริการที่มีมาตรฐาน และโอกาสครั้งใหม่ที่ติดอยู่กับเมืองไปอีกยาวนาน สอดคล้องกับแนวทางสำคัญของรัฐบาลไทยในการสร้าง “มรดกเชิงยุทธศาสตร์หลังจบงาน” (Expo Legacy) ด้วยการพลิกโฉมและพัฒนาพื้นที่ชุ่มน้ำหนองแดให้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อม พื้นที่สร้างสรรค์สาธารณะ และสถานที่จัดกิจกรรมของจังหวัดอุดรธานี เพื่อส่งต่อประโยชน์เชิงพื้นที่ให้แก่ประชาชนและชุมชนโดยรอบอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

ท้ายที่สุด “เวทีระดับโลก” จึงไม่ได้เป็นเพียงแค่เส้นชัยของการจัดงาน แต่คือจุดเริ่มต้นของการสร้างอนาคตใหม่ให้เมือง