พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ตรัสกับทันตแพทย์ที่ถวายการรักษาอาการปวดพระทนต์ของพระองค์ เมื่อครั้งน้ำท่วมกรุงเทพฯ พ.ศ. 2528
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงสนพระทัยในเรื่องของการจัดการทรัพยากรน้ำเป็นอย่างมาก ทรงมีสายพระเนตรกว้างไกลและเล็งเห็นว่า “น้ำ” เป็นปัจจัยที่สำคัญในการดำรงชีวิต เพราะนอกจากจะใช้อุปโภคบริโภคแล้ว ยังสามารถนำมาผลิตกระแสไฟฟ้าได้ อันจะทำให้ประชาชนสามารถดำเนินชีวิตประจำวันและประกอบอาชีพพึ่งพาตนเองได้
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมเยียนราษฎรทุกพื้นที่ทั่วประเทศ ทรงเห็นว่าประชาชนในหลายพื้นที่ต้องประสบปัญหาอุทกภัยสลับกับภัยแล้ง รวมไปถึงการไม่มีไฟฟ้าใช้ พระองค์จึงมีพระราชดำริให้ริเริ่มโครงการก่อสร้างเขื่อนและโรงไฟฟ้าขนาดเล็กทั่วประเทศ เพื่อเก็บกักน้ำและผลิตกระแสไฟฟ้าให้กับชุมชนใกล้เคียง ซึ่งจะช่วยเสริมการทำงานของเขื่อนขนาดใหญ่ที่จัดทำโดยภาครัฐด้วย เช่น โรงไฟฟ้าพลังน้ำบ้านยาง จังหวัดเชียงใหม่, โรงไฟฟ้าพลังน้ำบ้านสันติ จังหวัดยะลา, โรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนห้วยกุ่ม จังหวัดชัยภูมิ, เขื่อนพรมธารา จังหวัดชัยภูมิ รวมไปถึงเขื่อนภูมิพล จังหวัดตาก
“..ข้าพเจ้ามีความยินดีที่ได้เห็นการก่อสร้างเขื่อนภูมิพลสำเร็จเรียบร้อย พร้อมที่จะเปิดได้แล้ว ตามที่นายกรัฐมนตรีได้แถลงถึงการก่อสร้างเขื่อนนี้ และประโยชน์อันจะพึงได้รับทั้งในด้านพลังไฟฟ้า การเกษตร การคมนาคม และอื่นๆนั้น น่าปีติยิ่งนัก แสดงให้เห็นว่า เขื่อนนี้สามารถอำนวยความผาสุกสมบูรณ์ ให้บังเกิดแก่ประชาชนอย่างใหญ่หลวง นับเป็นงาน สำคัญอย่างยิ่งในโครงการทะนุบำรุงบ้านเมือง ให้มีความเจริญก้าวหน้า…”
พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เนื่องในวโรกาสเสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิดเขื่อนภูมิพล เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2507
เดิมทีเขื่อนภูมิพลมีชื่อว่าเขื่อนยันฮี ถือเป็นต้นกำเนิดเขื่อนสำหรับผลิตไฟฟ้าและเป็นเขื่อนเอนกประสงค์ขนาดใหญ่ เพื่อแก้ปัญหาเชื้อเพลิงราคาสูงและไฟฟ้าไม่พอใช้ในสมัยนั้น ต่อมาในปีพ.ศ. 2500 ได้รับพระราชทานพระปรมาภิไธยให้ใช้ชื่อว่า “ภูมิพล” นำมาซึ่งประโยชน์หลากหลายด้านตามพระราชประสงค์ของพระองค์ ทั้งในการกักเก็บน้ำเพื่อการเกษตรและเป็นแหล่งผลิตกระแสไฟฟ้าที่สำคัญของประเทศไทย โดยมีกำลังการผลิตไฟฟ้าได้ประมาณปีละ 1,062 ล้านกิโลวัตต์-ชั่วโมง ปัจจุบันเขื่อนภูมิพลยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของประเทศไทย ที่มีนักท่องเที่ยวไปเยือนราว 27 ล้านคนต่อปี
ตลอดระยะเวลา 70 ปีที่ทรงครองราชย์ พระองค์ทรงทุ่มเทพระวรกายเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ทรงเสด็จพระราชดำเนินไปทุกพื้นที่ในประเทศไทย ไม่ว่าจะอยู่ใกล้ไกลหรือทุรกันดารเพียงใด ก็ทรงเสด็จไปถึงเพื่อช่วยเหลือราษฎรของพระองค์ จนเกิดเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริโครงการส่วนพระองค์มากกว่า 4,000 โครงการ ซึ่งล้วนแล้วแต่ทำให้คนในชุมชนมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น สามารถพึ่งพาตนเองได้ อันเป็นความปรารถนาสูงสุดของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่มีพระราชประสงค์ให้พสกนิกรชาวไทยทั่วหล้าอยู่ดีกินดี จึงนับว่าเป็นความโชคดีของคนไทยที่แม้ไม่ได้อยู่ในประเทศที่ยิ่งใหญ่ที่สุด แต่อยู่ในประเทศที่มีพระมหากษัตริย์ทรงรักและห่วงใยประชาชนมากที่สุด
บทความโดย : ชัญญา โรซาร์พิทักษ์
