ถังดับเพลิงมีกี่ชนิด ใช้งานต่างกันอย่างไร ต้องใช้แบบไหนถึงจะเหมาะสม เรามีคำตอบ

ถังดับเพลิงมือถือทุกรูปแบบ มักนิยมติดตั้งภายในอาคารทุกที่ เพื่อป้องกันการเกิดอัคคีภัยที่ไม่คาดฝัน และพร้อมเป็นอุปกรณ์ที่ถูกใช้สำหรับบุคคลภายในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงการเกิดเพลิงไหม้สูง ในการดับเพลิงเพื่อเอาตัวรอด จึงเป็นสิ่งของที่มีความจำเป็นบังคับติดไว้ทุกที่ ตามกฏหมายที่กำหนดเอาไว้

ประเภทถังดับเพลิงมีกี่ประเภท? โดยทั่วไปแล้วถังดับเพลิงมีกี่ชนิด? บทความนี้จะมาให้ความรู้การใช้ถังดับเพลิงชนิดต่างๆ ตั้งแต่การอธิบายคุณสมบัติ ถังบรรจุแต่ละสี การดูฉลาก รวมไปถึงวิธีการใช้งานถังดับเพลิงง่ายๆ ได้ในที่นี่

ทำความรู้จักกับประเภทของเพลิงไหม้แต่ละ class

ประเภทของเพลิงไหม้ สามารถแบ่งหมวดหมู่ทั้งหมดออกเป็น 5 ระดับ ได้แก่

1.เพลิงไหม้ประเภท A

เพลิงไหม้ ระดับ A มีจุดชนวนมาจากวัสดุทั่วไปที่ติดไฟได้ง่าย เป็นสิ่งปลูกสร้างและสิ่งของจำพวก ไม้ ผ้า พลาสติก กระดาษ หรือขยะ ที่สามารถพบเห็นในตึกอาคารต่างๆ เช่น ห้างสรรพสินค้า ที่พักอาศัย ตึกพาณิชย์ คอนโดมิเนียม ฯลฯ โดยเพลิงไหม้ ระดับ A สามารถดับเพลิงด้วยการใช้น้ำเปล่า

2.เพลิงไหม้ประเภท B

เพลิงไหม้ ระดับ B มีจุดชนวนมาจากของเหลวและก๊าซที่มีคุณสมบัติเกิดไวไฟสูง ชนิดของเหลวที่มีส่วนผสมสารเคมีที่ทำให้เกิดการเผาไหม้ จึงเป็นน้ำมันตระกูลน้ำมันก๊าซ น้ำมันเบนซิน น้ำมันดิบ ในปั๊มน้ำมัน หรือตามโรงงานอุตสาหกรรมที่เป็นสถานที่ผลิตเชื้อเพลิง น้ำมันหล่อลื่น หรืองโรงงานผลิตสีโดยเฉพาะ โดยเพลิงไหม้ ระดับ B สามารถดับเพลิงด้วยการตัดก๊าซออกซิเจน (O2) ให้โมเลกุลแยกจากอากาศออกไปทั้งหมด

3.เพลิงไหม้ประเภท C

เพลิงไหม้ ระดับ C มีจุดชนวนมาจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ยังบรรจุกระแสไฟฟ้าไหลเวียนต่อเนื่องเวลานาน ทำให้ตัวเครื่องเกิดภาวะความร้อนในตัวสูง จนทำให้ตัวเครื่องเกิดการชำรุด ไฟฟ้าลัดวงจรนำไปสู่เหตุเพลิงไหม้ได้ โดยเพลิงไหม้ ระดับ C สามารถดับเพลิงด้วยการตัดวงจรไฟฟ้าก่อนดับเพลิงไหม้ทุกครั้ง

4.เพลิงไหม้ประเภท D

เพลิงไหม้ ระดับ D มีจุดชนวนมาจากวัสดุตระกูลโลหะที่มีความไวไฟสูง เป็นสิ่งปลูกสร้างและสิ่งของจำพวก ไทเทเนียม (Titanium) , อะลูมิเนียม (Aluminum) , โพแทสเซียม (Potassium) และแมกนีเซียม (Magnesium) ที่สามารถพบเห็นในห้องปฏิบัติการอย่าง ห้องทดลอง หรือโรงงาน โดยเพลิงไหม้ ระดับ D ไม่สามารถดับเพลิงด้วยการใช้น้ำเปล่าได้ แต่ขจัดเพลิงไหม้ด้วยการใช้ประเภทถังดับเพลิง เป็นผงเคมีชนิดผงกราไฟต์ หรือ หรือเป็นชนิดโซเดียมคลอไรด์

5.เพลิงไหม้ประเภท K

เพลิงไหม้ ระดับ K มีจุดชนวนมาจากน้ำมันที่ใช้ประกอบการทำอาหาร เช่น น้ำมันจากพืช และไขมันสัตว์ เป็นสิ่งของที่สามารถพบเห็นในห้องครัวที่ พื้นที่อาศัย อาคาร โรงแรม ห้างสรรพสิ่งค้าตามร้านอาหารต่างๆ

ถังดับเพลิงมีกี่ชนิด? แต่ละประเภทใช้ต่างกันอย่างไร

ถังดับเพลิงมีกี่ประเภท แล้วแต่ละแบบมีการขจัดเพลิงระดับไหนบ้าง จึงมีสเปคถังดับเพลิงต่างๆ เป็น 7 ชนิด ดังนี้

ถังดับเพลิงชนิดco2

ถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide Extinguishers : Co2) มีส่วนประกอบบรรจุเป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อยู่ในถังสีแดง คุณสมบัติถังดับเพลิงนี้ เมื่อฉีดออกมาจะเป็นก๊าซที่มีสถานะไอเย็นคล้ายคลึงเหมือนน้ำแข็งแห้ง บริเวณส่วนปากหัวฉีด มีความกว้างมากกว่าถังดับเพลิงชนิดอื่นๆ ทั้งหมด เป็นถังดับเพลิงที่ใช้ดับไฟฟ้า (Class C) และเป็นถังดับเพลิงดับน้ำมัน (Class B) ตามโรงงานอุตสาหกรรมน้ำมัน อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ถังดับเพลิงชนิดเคมีแห้ง

ถังดับเพลิงชนิดเคมีแห้ง (Dry Chemical) มีส่วนประกอบบรรจุเป็นผงเคมีแห้งกับก๊าซไนโตรเจนอยู่ในถังสีแดง คุณสมบัติถังดับเพลิงนี้ เมื่อฉีดออกมาจะเป็นฝุ่นผงเคมีกระจัดกระจายตามบริเวณที่เกิดการเพลิงไหม้ ด้วยการระงับปฏิกิริยาเคมีที่เกิดการจุดชนวนได้ เป็นถังดับเพลิงที่สามารถดับเพลิงเคมี , ดับไฟฟ้า , ดับในครัว และดับวัสดุการเกิดเพลิงไหม้ได้ทุกระดับ

ถังดับเพลิงชนิดโฟม

ถังดับเพลิงชนิดโฟม (Foam Extinguishers) มีส่วนประกอบบรรจุเป็นน้ำผสมโฟมเข้มข้นชนิด AR AFFF ส่วนผสมของสารออกซิเจนในตัวเครื่องอยู่ในถังสีแดง หรือเป็นถังสแตนเลสสีเงิน บริเวณส่วนของหัวฉีดยาวกว่าหัวฉีดถังดับเพลิงประเภทอื่นๆ คุณสมบัติถังดับเพลิงนี้ เมื่อฉีดออกมาจะเป็นฟองโฟมที่ปกคลุมเชื้อเพลิงที่ลุกไหม้ จะเกิดโอกาสการเกิดเพลิงไหม้ต่อได้สูง เป็นถังดับเพลิงที่ใช้ดับสิ่งของทั่วไปตามอาคาร (Class A) และเป็นถังดับเพลิงที่ใช้ในโรงงาน (Class B) แต่ไม่สามารถเป็นถังดับเพลิงดับไฟฟ้าได้ (Class C) เนื่องจากโฟมเป็นตัวนำไฟฟ้าที่ก่อให้เกิดการเพลิงไหม้ได้

ถังดับเพลิงชนิดน้ำ

ถังดับเพลิงชนิดน้ำ (Water Extinguishers) มีส่วนประกอบบรรจุเป็นน้ำเปล่าและก๊าซผสมอยู่ในถังสีเงิน หรือ สีฟ้า ชนิดของเครื่องดับเพลิงนี้ สามารถดับเหตุเพลิงไหม้จากเชื้อเพลิงธรรมดา (Class A) จึงมักเป็นถังดับเพลิงในอาคารโดยส่วนใหญ่

ถังดับเพลิงสูตรน้ำ

ถังดับเพลิงสูตรน้ำ (Low Pressure Water Mist) มีส่วนประกอบบรรจุเป็นน้ำบริสุทธิ์สูง รวมไปถึงน้ำยาชนิด PurePlus อยู่ในถังสีน้ำเงิน สารในถังดับเพลิงช่วยดึงความร้อนออกจากเชื้อเพลิงได้เร็วกว่าการใช้น้ำปกติ ลดอุณหภูมิจากความร้อนบนสิ่งของที่ถูกแผดเผาได้อย่างรวดเร็ว ไม่เป็นสื่อกลางในการนำไฟฟ้า ลดโอกาสการเกิดเพลิงไหม้ซ้ำ สามารถดับเหตุจากเพลิงไหม้ระดับ A B C และ K มักใช้เป็นถังดับเพลิงในโรงงาน ถังดับเพลิงไฟฟ้า จึงนิยมติดตั้งภายในพื้นที่อาคาร

ถังดับเพลิงชนิดน้ำยาเหลวระเหย

ถังดับเพลิงชนิดน้ำยาเหลวระเหย (Clean Agent) มีส่วนประกอบบรรจุเป็นสารฮาโลตรอน (Halotron : HFC-236fa) ในถังสีเขียว สารในถังดับเพลิงไม่นำไฟฟ้า ไม่ทำลายชั้นบรรยกาศ จึงเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสูง

ถังดับเพลิงชนิดเคมีเหลว

ถังดับเพลิงชนิดเคมีเหลว (Wet Chemical) มีส่วนประกอบบรรจุเป็นสารดับเพลิงโปแตสเซี่ยมอะซิเตต (Potassium Acetate) ในถังสีขาว หรือสีเงิน ถังน้ำดับเพลิงนี้สามารถดับเพลิงไหม้จากการทำอาหาร เช่น น้ำมันพีช สัตว์ต่างๆ จึงนิยมเป็นถังดับเพลิงในครัวโดยส่วนใหญ่

สีของถังดับเพลิง บอกประเภทของถังดับเพลิงได้หรือไม่

ถังดับเพลิงแต่ละประเภท จะถูกบรรจุในถังสีแต่ละเฉด เพื่อบอกการใช้งานในการดับเพลิงระดับต่างๆ โดยสีของถังดับเพลิงน้ำทั้งหมด ปัจจุบันมี 6 สี ได้แก่

• ถังดับเพลิงสีแดง คือ ถังสูตรผงเคมีแห้ง และ คาร์บอนไดออกไซด์ นิยมติดตั้งภายในอาคาร บ้านพัก และโรงงานอุตสาหกรรม
• ถังดับเพลิงสีเขียว คือ ถังสูตรน้ำยาเหลวระเหย นิยมติดตั้งภายในอาคาร ห้องอุปกรณ์ และห้องเก็บเครื่องใช้ไฟฟ้า
• ถังดับเพลิงสีน้ำเงินหรือสีฟ้า คือ ถังสูตรน้ำ นิยมติดตั้งภายในอาคาร และอาคารสำนัก
• ถังดับเพลิงสีเงิน คือ ถังสูตรโฟม นิยมติดตั้งภายในโรงงานอุตสาหกรรม ปั๊มน้ำมัน
• ถังดับเพลิงสีขาว คือ ถังสูตรเคมีเหลว นิยมติดตั้งในร้านอาหาร โรงอาหาร และห้องครัว

เลือกถังดับเพลิงอย่างไรจึงจะดี

การเลือกใช้ถังดับเพลิงแต่ละชนิด เช่น สัญลักษณ์ 2A-2B , 4A-10B ควรดูปัจจัยประสิทธิของการดับเพลิงด้วยตัวอักษรกับตัวเลขดังนี้

• อักษร A B C D K คือ ระดับการดับเพลิงไหม้แต่ละประเภท
• หมายเลข 1 , 2 , 3 , 4 . . . คือ ความสามารถในการดับไฟเชื้อเพลิงแต่ละระดับ

วิธีใช้งานถังดับเพลิงที่ถูกต้อง

การใช้งานเครื่องดับเพลิงชนิดต่างๆ มีทั้งหมด 4 วิธี ได้แก่

1. เข้าดับเพลิงจากทางเหนือลม โดยให้ไฟอยู่ทางทิศใต้ลม เว้นระยะถังดับเพลิงห่างจากเพลิงไหม้ 2 – 3 เมตร จากนั้นดึงสลักออกจากถังดับเพลิง หากดึงไม่ออก ใช้มือในการบิดช่วยสลักออกมา
2. ปลดสายฉีดของถังดับเพลิงออก แล้วยกหัวฉีดชี้ไปที่ฐานของไฟ หรือฐานของเพลิงไหม้ หันมุมหัวฉีดอยู่ที่ 45 องศา
3. กดคันบีบของถังดับเพลิง ให้สารเคมีที่บรรจุภายในถังพุ่งออกมา
4. บังคับส่ายปลายหัวฉีดเคลื่อนที่ไปมาตรงจุดชนวนเพลิงไหม้ หลีกเลี่ยงการฉีดบริเวณเปลวเพลิง

สรุป

ชนิดถังดับเพลิงแต่ละประเภทที่กล่าวไปข้างต้น จะทำให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจคุณสมบัติ ระดับการใช้งานถังดับเพลิงแต่ละชนิดได้มากขึ้น แต่หากใครต้องการคำปรึกษาผลิตภัณฑ์ถังดับเพลิง สามารถติดต่อ ซื้อถังดับเพลิงของ บริษัท ซานโต ไฟร์ โปรดักท์ จำกัด ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์การใช้ถังดับเพลิงแบบอาชีพ นอกจากนี้เรายังมีบริการ รับติดตั้งระบบ fire alarm , ประตูหนีไฟ และให้คำปรึกษาอุปกรณ์ดับเพลิงทุกประเภทได้อย่างครบวงจร ฟรีไม่คิดค่าใช้จ่ายเพิ่ม สามารถติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เบอร์โทร 02-245-9560 หรือ 02-248-3087