เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ที่สามย่านมิตรทาวน์ฮอลล์ ชั้น 5 เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ เครือมติชน ผนึกกำลังพันธมิตรสุขภาพทั้งภาครัฐ-เอกชน จัดมหกรรมสุขภาพ Thailand Healthcare 2023 “เกษียณสโมสร” งานแฟร์สุขภาพอันดับ 1 ของประเทศ ตั้งแต่วันที่ 29 มิถุนายน – 2 กรกฎาคมนี้
บรรยากาศเวลา 13.00 น. อ.ดร.พญ.นัตวรรณ อุทุมพฤกษ์พร แพทย์เฉพาะทางด้านโสตประสาทวิทยา ศูนย์การได้ยิน การสื่อสารและการทรงตัว โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ขึ้นกล่าวบรรยายช่วง Health Talk ในหัวข้อ ปัญหาการได้ยินกับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อม
อ.ดร.พญ.นัตวรรณ กล่าวว่า อายุเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดปัญหาการได้ยินมากที่สุด หลังจากวัยเกษียณ อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป พบว่าเพื่อนๆ เกือบครึ่งหนึ่งมักมีปัญหาการได้ยิน ซึ่งเราไม่ได้มีปัญหาการได้ยินอยู่คนเดียวแน่นอน เพราะมันเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามอายุ ดังคำพูดที่ว่า ‘เวลาเราอายุเพิ่มมากขึ้น ทุกอย่างหย่อนยานลง ยกเว้นหูอย่างเดียวที่ตึงขึ้น’
“มันเป็นสิ่งที่เกิดความเสี่ยงตามวัย แต่สำหรับบางท่านที่ทำงานในที่ที่มีเสียงดังเยอะ ก็จะทำให้หูเสื่อมก่อนวัยได้เช่นกัน และยังมีงานวิจัยออกมาว่า การที่เรามีปัญหาหูไม่ค่อยได้ยิน เป็นความเสี่ยงสูงสุดที่ป้องกันได้ของภาวะสมองเสื่อม”
ในบรรดาคนไข้ที่เป็นสมองเสื่อม พบว่า 2 ใน 5 คน สามารถป้องกันได้ ซึ่งความเสี่ยงที่ป้องกันได้นี้ คือ ปัญหาการได้ยิน เนื่องจากปัญหาการได้ยินเพิ่มความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดสมองเสื่อมถึง 2 เท่า แต่เมื่อเป็นความเสี่ยงสูงสุดที่ป้องกันได้ หมายความว่า หากเรารู้ว่าตัวเองมีปัญหาการได้ยิน เริ่มหลงๆ ลืมๆ ใครพูดอะไรก็ไม่ค่อยรู้เรื่อง ให้รีบไปพบแพทย์ และรับการรักษาอย่างทันท่วงที โดยการกระตุ้นการได้ยิน กระตุ้นสมองขึ้นมา ความเสี่ยงสมองเสื่อมพวกนี้จะหายไป
“เมื่อการได้ยินลดลง จะทำให้การกระตุ้นสมองของเราลดลง ส่งผลให้สมองเสื่อมถอยจากการขาดการกระตุ้น และหลายๆ ครั้งเมื่อเราไม่ได้ยิน คุยกับใครไม่รู้เรื่อง ทำให้เราไม่อยากออกไปเจอผู้คน แยกตัวออกจากสังคม บางคนมีภาวะซึมเศร้าตามมา ทั้งหมดยิ่งทำให้สมองเสื่อมถอยและฝ่อเร็วขึ้นอีก โดยรวมปัญหาการได้ยินจึงเพิ่มความเสี่ยงสมองเสื่อมถึง 2 เท่า
“เพราะฉะนั้น เมื่ออายุ 50 ปีขึ้นไป ทุกคนควรเช็กระดับการได้ยิน เพราะหากพบว่าหูเริ่มมีปัญหา จะได้รีบกระตุ้นการได้ยิน เพื่อป้องกันภาวะสมองเสื่อมตอนอายุ 60-70 ปี”
เมื่อพิธีกรถามว่า มีเคสไหนที่ผู้สูงอายุมองข้ามไป จนทำให้เกิดปัญหาที่บานปลายขึ้นหรือไม่?
อ.ดร.พญ.นัตวรรณ เล่าว่า ปัญหาการได้ยินควรรีบดูแลรักษากันตั้งแต่เนิ่นๆ บางเคสพาผู้สูงอายุมาเจอหมอตอนที่มีภาวะสมองเสื่อม ภาวะซึมเศร้า แยกตัวจากสังคมแล้ว พอเดินเข้ามาหน้ามุ่ย ไม่พูดคุยกับใคร นั่งเหม่อ เพราะไม่ได้ยินมานาน สมองขาดการกระตุ้นมาเป็นเวลา 5-10 ปี
“การกระตุ้นมันต้องใช้เวลา เพราะสมองส่วนที่ฝ่อไปแล้ว ไม่ใช่ว่าพอหูเริ่มกลับมาได้ยิน แล้วสมองจะกลับมาทำงานได้ฉับไวเหมือนเดิม เคสเหล่านี้ถึงแม้ว่าจะได้รับการขยายเสียงที่ดังขึ้นแล้ว เวลาที่จะคุยหรือสื่อสาร ก็อาจจะต้องพูดโดยจังหวะที่ช้าลง เพราะสมองเขาเริ่มฝ่อ การแปลผลไม่ได้ฉับไว พวกนี้คือในกรณีที่เขามาตอนที่ค่อนข้างช้าแล้ว ลูกหลานก็ต้องเข้าใจด้วย”
เมื่อถามว่า ความสามารถในการได้ยินของผู้ชายกับผู้หญิงใครจะเสื่อมก่อนกัน?
อ.ดร.พญ.นัตวรรณ บอกว่า เรื่องนี้จะมีปัจจัยอื่นเข้ามาร่วมด้วย เช่น หากผู้ชายสูบหรี่ ดื่มเหล้าด้วย จะส่งผลให้เส้นเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง-เลี้ยงหู ฝ่อเร็ว ทำให้มีความเสี่ยงหูตึงในกลุ่มผู้ชายมากกว่า นอกจากนี้ผู้ชายยังมีพฤติกรรมไปเจอเสียงดังจากเหตุการณ์ต่างๆ มากกว่า ผู้หญิงกับผู้ชายจึงมีปัจจัยเสี่ยงจากสิ่งที่เจอไม่เท่ากัน
สำหรับใครที่สงสัยว่าเราเป็น 1 ในคนที่มีปัญหาการได้ยินหรือไม่ อ.ดร.พญ.นัตวรรณ บอกว่าสามารถแวะเข้ามาร่วมกิจกรรมที่ บูธ F16 ศูนย์การได้ยิน การสื่อสารและการทรงตัว โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ภายในงาน Thailand Healthcare 2023 “เกษียณสโมสร” โดยเปิดให้ตรวจวัดระดับการได้ยินของตัวเองผ่านนิทรรศการ ‘ซุ้มโดมบ้านนก’ ที่นกแต่ละกรงจะปล่อยเสียงแต่ละความถี่ เพื่อเช็กว่าหูของเราได้ยินทุกย่านความถี่หรือไม่ หรือย่านความถี่ไหนที่เริ่มมีปัญหา ซึ่งเป็นความถี่เดียวกันกับที่ตรวจระดับการได้ยินในตู้เก็บเสียงที่โรงพยาบาล
สำหรับคนที่อยู่ทางบ้านก็สามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน EarTest by Eartone ตรวจการได้ยินเบื้องต้น บ่งชี้โรคสมองเสื่อมด้วยตนเองง่าย ๆ ผ่านมือถือ หรือ Tablet ฟรี! โดยเป็นแอปพลิเคชันที่ร่วมพัฒนาโดยเอียร์โทนจากห้องปฏิบัติการของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับมหาวิทยาลัยแห่งกรุงลอนดอน University College London ภายใต้การสนับสนุนของสมาคมวิศวกรรมแห่งประเทศอังกฤษ Royal Academy of Engineering , สวทช. และ บพข.
ทั้งหมดนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของความพิเศษในงาน Thailand Healthcare 2023 ซึ่งภายในงานวันสุดท้ายยังมีกิจกรรมอื่นๆ ที่น่าสนใจอีกมากมาย พบกันวันที่ 2 ก.ค. 66 ตั้งแต่เวลา 10.00 – 20.00 น. ที่สามย่านมิตรทาวน์ฮอลล์ ชั้น 5 สามย่านมิตรทาวน์ เดินทางสะดวกด้วยรถไฟฟ้า MRT สถานีสามย่าน ทางออกที่ 2 กิจกรรมดีๆ แบบนี้ บอกได้คำเดียวเลยว่า ห้ามพลาด!
