สปสช. เผยผลสำรวจความรู้ความเข้าใจรับรู้สิทธิ หน้าที่ และความคิดเห็นต่อระบบบัตรทอง ได้คะแนนความพึงพอใจภาพรวม 8 เต็ม 10 ประชาชนรู้จักสิทธิบัตรทองร้อยละ 93.3 รู้ สปสช. เป็นหน่วยงานรับผิดชอบร้อยละ 86 รู้ว่าต้องใช้บัตรประชาชนยืนยันตัวตนร้อยละ 84.5 ขณะที่เจ็บป่วยฉุกเฉินวิกฤต มีสิทธิทุกที่เป็นนโยบายที่รับรู้มากที่สุดร้อยละ 72.8 ส่วนนโยบายผู้ป่วยโรคมะเร็งไปรับบริการที่ไหนก็ได้ รับรู้สิทธิน้อยที่สุดเพียง 32.8
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เปิดเผย ผลการประเมินผลแบบสำรวจความคิดเห็น โครงการสร้างความรู้ความเข้าใจการรับรู้สิทธิ หน้าที่ และความคิดเห็นต่อ “ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า” ในงานมหกรรมสุขภาพ Thailand Healthcare 2024 ในระหว่างวันที่ 27 – 30 มิถุนายน 2567 ที่ผ่านมา ณ สามย่านมิตรทาวน์ กรุงเทพมหานคร โดยมีผู้ตอบแบบสอบถามจำนวน 400 คน แบ่งเป็นชายร้อยละ 23.3 หญิงร้อยละ 75.3 ช่วงอายุ 61 ปีขึ้นไปร้อยละ 69.3 รองลงมาคือ อายุ 46-60 ปี ร้อยละ 25.3 ในจำนวนนี้เป็นผู้ใช้สิทธิบัตรทอง ร้อยละ 76.5 ประกันสังคมร้อยละ 12 สิทธิข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ/องค์กรของรัฐ/องค์กรปกครองท้องถิ่น ร้อยละ 4.8 และไม่ระบุสิทธิอีกร้อยละ 6.8 โดยคะแนนความพึงพอใจในภาพรวมต่อการดำเนินงานระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติอยู่ที่ 8 คะแนน จาก 10 คะแนน
ทั้งนี้ เมื่อสอบถามถึงการรับรู้และความรู้ความเข้าใจต่อระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามร้อยละ 93.3 รู้จักระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือ “สิทธิบัตรทอง” หรือ “สิทธิ 30 บาท” โดยมีเพียงร้อยละ 5 ที่ไม่รู้จัก, ทราบว่า สปสช. เป็นหน่วยงานรับผิดชอบเรื่องสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติร้อยละ 86, ทราบว่าตนเองมีสิทธิบัตรทองร้อยละ 81.5, ทราบว่าสามารถติดต่อสายด่วน สปสช. 1330 ในการตรวจสอบสิทธิ สิทธิประโยชน์ การร้องเรียน/ร้องทุกข์ ร้อยละ 72.3 ไม่ทราบว่าต้องติดต่อที่ใด ร้อยละ 13.3 และมีอีกจำนวนหนึ่งที่เข้าใจว่าต้องติดต่อที่สายด่วน 1669 ของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) ร้อยละ 7.5 และ สายด่วน 1300 ของศูนย์ช่วยเหลือสังคม กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ร้อยละ 2.5
นอกจากนี้ เมื่อสอบถามถึงช่องทางการรับข้อมูลประชาสัมพันธ์สิทธิบัตรทองฯ ผ่านช่องทางต่างๆ พบว่า โทรศัพท์ สายด่วน สปสช. 1330 มีผู้ที่รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูล ร้อยละ 54.3 รู้จักแต่ไม่ได้รับบริการ/ไม่ได้รับข้อมูลร้อยละ 22 และไม่รู้จักร้อยละ 10.5, เว็บไซต์ สปสช. www.nhso.go.th มีผู้ที่รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูลร้อยละ 31.3 รู้จักแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 21.3 และไม่รู้จักร้อยละ 21.3, เฟซบุ๊ก สปสช. มีผู้รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูลร้อยละ 24.3 รู้จักแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 23.3 และไม่รู้จัก ร้อยละ 24.8,
ไลน์ สปสช. (Line Official Account “สปสช.”) มีผู้รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูลร้อยละ 44 รู้จักแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูลร้อยละ 15.3 และไม่รู้จักร้อยละ 19.5, TIKTOK สปสช. มีผู้รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูลร้อยละ 10.8 รู้จักแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 20.8 และไม่รู้จักร้อยละ 36.3, Twitter สปสช. มีผู้รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูล ร้อยละ 7 รู้จักแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 17 และไม่รู้จัก ร้อยละ 40.3, Youtube สปสช. มีผู้รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูลร้อยละ 12.5 รู้จักแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 18.5 และไม่รู้จัก ร้อยละ 34.3
แอปพลิเคชัน สปสช. (App สปสช.) มีผู้รู้จักและใช้บริการ/ได้รับข้อมูล ร้อยละ 23.5 รู้จักแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 15.5 และไม่รู้จักร้อยละ 27.3, โทรทัศน์ มีผู้เคยเห็นการประชาสัมพันธ์และได้รับข้อมูล ร้อยละ 27.8 เคยเห็นการประชาสัมพันธ์แต่ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 18.5 และ ไม่เคยเห็นผ่านตา ร้อยละ 23.5, วิทยุ มีผู้พบเห็นสื่อประชาสัมพันธ์และได้รับข้อมูลร้อยละ 18.3 เคยรับรู้สื่อประชาสัมพันธ์แต่ไม่ได้รับข้อมูลร้อยละ 18.8 และไม่เคยได้ยินการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อวิทยุ ร้อยละ 28.3 และคู่มือ/หนังสือ/แผ่นพับ/โปสเตอร์/สื่อสิ่งพิมพ์ มีผู้ที่เคยพบเห็นและใช้บริการ/ได้รับข้อมูล ร้อยละ 30.3 เคยพบเห็นแต่ไม่ได้ใช้บริการ/ไม่ได้รับข้อมูล ร้อยละ 16.3 และไม่เคยพบเห็นการประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางนี้ ร้อยละ 20.3
ขณะเดียวกัน เมื่อสอบถามถึงสิทธิและหน้าที่ของผู้มีสิทธิบัตรทอง/30บาท ในหัวข้อต่างๆ พบว่า ความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนสถานพยาบาลประจำได้ 4 ครั้ง/ปี มีผู้ทราบข้อมูลนี้ร้อยละ 48.5 และไม่ทราบ ร้อยละ 35.5, การย้ายสถานพยาบาล/หน่วยบริการประจำแล้วได้สิทธิทันที มีผู้ทราบข้อมูลนี้ร้อยละ 47.8 ไม่ทราบร้อยละ 30.3, เรื่องต้องแสดงบัตรประจำตัวประชาชนทุกครั้ง เพื่อยืนยันการใช้สิทธิบัตรทองรับบริการ มีผู้ทราบข้อมูล ร้อยละ 84.5 และไม่ทราบร้อยละ 7, กรณีเจ็บป่วยฉุกเฉินหรืออุบัติเหตุ ไปรักษาที่ใดก็ได้ที่ใกล้ที่สุด (ทั้งที่เข้าร่วมและไม่เข้าร่วมในระบบบัตรทอง) มีผู้ทราบข้อมูลร้อยละ 72.8 ไม่ทราบ 14.8%
ส่วนการรับรู้สิทธิรับบริการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคได้ เช่น ฉีดวัคซีนในเด็ก ฝากครรภ์คุมกำเนิดตรวจเบาหวาน/ความดันโลหิต ตรวจมะเร็งปากมดลูก วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลสำหรับ 7 กลุ่มเสี่ยง มีผู้ทราบข้อมูล ร้อยละ 69.8 ไม่ทราบร้อยละ 18.5, กรณีมีความจำเป็น สามารถเข้ารับบริการในหน่วยบริการของบัตรทองแม้ไม่ใช่สถานพยาบาลตามสิทธิ เช่น เจ็บป่วยระหว่างเดินทาง เจ็บป่วยขณะที่อยู่ไกลจากสถานพยาบาลตามสิทธิ มีผู้ทราบข้อมูล ร้อยละ 67 ไม่ทราบร้อยละ 20.3, ประเด็นเรื่องมีสิทธิรักษาแบบผู้ป่วยในได้โดยไม่ต้องกลับไปรับใบส่งตัว กรณีมีความจำเป็นที่จะต้องเข้ารับบริการที่สถานพยาบาลไม่ใช่สถานพยาบาลตามสิทธิ มีผู้ทราบข้อมูล ร้อยละ 52.5 ไม่ทราบ ร้อยละ 24.8
ประเด็นเรื่องสิทธิบัตรทองมีสิทธิรักษาโรคที่ต้องผ่าตัดและโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูงได้ เช่น การรักษาโรคมะเร็งด้วยการฉายแสง/ทำคีโมหรือยาเคมีบำบัด ผ่าตัดสมอง ผ่าตัดหัวใจ และรักษาโรคไตวาย มีผู้ทราบข้อมูล ร้อยละ 53.5 ไม่ทราบร้อยละ 30, กรณีผู้ป่วยโรคมะเร็งไปรับบริการที่ไหนก็ได้ มีผู้รับทราบข้อมูล ร้อยละ 32.8 ไม่ทราบร้อยละ 39.3, กรณีผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง ช่วยตัวเองไม่ได้ มีสิทธิได้รับการดูแลด้านสุขภาพที่บ้าน มีผู้รับทราบข้อมูล ร้อยละ 50 และไม่ทราบ ร้อยละ 35.3, กรณีผู้สูงอายุ ผู้พิการมีภาวะกลั้นปัสสาวะ/อุจจาระไม่ได้ มีสิทธิรับผ้าอ้อมผู้ใหญ่/แผ่นรองซับ มีผู้ทราบสิทธินี้ ร้อยละ 50.3 ไม่ทราบ ร้อยละ 36.5
การรับรู้เรื่องสิทธิรับบริการแพทย์แผนไทย เช่น ยาสมุนไพร นวด อบ ประคบสมุนไพรเพื่อการรักษา มีผู้ทราบสิทธินี้ร้อยละ 41 ไม่ทราบร้อยละ 41.3, กรณีมีสิทธิรักษาโรคติดเชื้อโควิด 19 มีผู้รับทราบ ร้อยละ 68.8 ไม่ทราบ ร้อยละ 18.8, กรณีได้รับความเสียหายจากการรักษา สามารถยื่นคำร้องขอรับเงินช่วยเหลือเบื้องต้นได้ มีผู้ทราบข้อมูลนี้ร้อยละ 49.8 ไม่ทราบร้อยละ 38, กรณีได้รับความไม่สะดวก หรือไม่ได้รับบริการตามสิทธิ หรือถูกเรียกเก็บเงินโดยไม่มีสิทธิเรียกเก็บหรือต้องจ่ายเพิ่มเติม สามารถยื่นเรื่องร้องเรียนได้ มีผู้รับทราบข้อมูลนี้ร้อยละ 57.8 ไม่ทราบ ร้อยละ 31.5 และเรื่องการมีสิทธิรับบริการทางไกล พบหมอผ่าน Video call, โทรศัพท์ (Telehealth/Telemedicine) มีผู้รับทราบข้อมูล ร้อยละ 57 และไม่ทราบ ร้อยละ 31.8
