เช็กด่วน! 5 นิสัย หลังตื่นนอน ทำไตเสื่อมเร็วไม่รู้ตัว แนะวิธีดูแลไตให้แข็งแรง

หมอเจด เตือน 5 นิสัยหลังตื่นนอน ทำไตเสื่อมเร็วไม่รู้ตัว แนะ วิธีดูแลไตหลังตื่นให้แข็งแรง ใครเป็นเบาหวาน ความดัน ทำงานหนักเป็นประจำ ยิ่งควรปรับพฤติกรรม

นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊ก “หมอเจด” ให้ความรู้เกี่ยวกับ 5 นิสัยหลังตื่น ทำไตเสื่อมเร็วโดยไม่รู้ตัว!! โดยระบุข้อความว่า หลายคนดูแลไตดีทั้งวัน แต่พลาด “ช่วงหลังตื่น” ซึ่งเป็นเวลาที่ไตบอบบางที่สุดครับ

เพราะทั้งคืนร่างกายขาดน้ำ เลือดหนืดขึ้น ระบบกรองยังทำงานช้ากว่าปกติ ถ้าทำพฤติกรรมผิด ๆ ตั้งแต่วินาทีแรกหลังลืมตา ไตจะรับภาระหนักแบบไม่รู้ตัวทุกวัน จนค่อย ๆ เสื่อมเร็วขึ้นแบบเงียบ ๆ กว่าจะรู้ตัวก็มักมีอาการแล้ว วันนี้ผมเลยรวบรวม 5 นิสัยเช้า ๆ ที่ควรหยุดทำทันที เพื่อให้ไตอยู่กับเราไปอีกนานครับ

1.ตื่นมาปุ๊บยังไม่ดื่มน้ำ = ไตทำงานหนักตั้งแต่วินาทีแรก หลังตื่นร่างกายจะอยู่ในภาวะ “ขาดน้ำเบา ๆ” เพราะไม่ได้รับน้ำทั้งคืน ถ้าไม่รีบดื่มน้ำ ไตต้องรีดน้ำกลับให้ร่างกาย → ทำให้ปัสสาวะข้น เลือดหนืด และเพิ่มภาระการกรองทันที หรือถ้าน้ำในเลือดน้อย → เลือดไหลผ่านไตช้าลง → ไตทำงานหนักกว่าปกติ ใครที่มีไตอ่อนแรงหรือความดันสูงจะยิ่งเสื่อมไวขึ้นครับ

2.กลั้นปัสสาวะหลังตื่น = ของเสียค้างในไตนานเกิน หลังนอนทั้งคืน ของเสียสะสมในกระเพาะปัสสาวะพร้อมถูกขับออก แต่ถ้าตื่นมาแล้วยังกลั้นอยู่ จะทำให้เชื้อโรคและของเสียค้างนานกว่าที่ควร ความดันในกระเพาะปัสสาวะสูงขึ้น → ดันย้อนกลับไปถึงท่อไตได้ ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ–ไตอักเสบ และทำให้ไตเสื่อมเร็วขึ้นครับ

3.ตื่นแล้วดื่มกาแฟเลย = ไตต้องรีดน้ำเพิ่มโดยไม่จำเป็น กาแฟช่วยตื่นจริงครับ แต่ก็ขับปัสสาวะด้วย ถ้าเลือดยังหนืดจากการนอน แล้วเติมคาเฟอีนเข้าไปทันที → ร่างกายจะเสียของเหลวเพิ่มแบบไม่จำเป็น คาเฟอีนกระตุ้นให้ขับโซเดียม+น้ำออกทางไต → ไตต้องทำงานหนักทั้งที่ยังไม่พร้อม ดื่มได้ครับ แต่ให้ “ดื่มน้ำก่อนเสมอ”

4.ตื่นแล้วซัดเค็มทันที = ความดันพุ่ง ไตรับแรงกระแทกตรง ๆ มื้อเช้าแบบเค็มจัด เช่น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป หมูปิ้ง ข้าวเหนียว จะทำให้โซเดียมพุ่งเร็วมาก โดยเฉพาะในช่วงที่ร่างกายกำลังปรับตัวหลังตื่น โซเดียมสูง → ความดันดีด → หลอดเลือดไตหดตัว → เลือดไปเลี้ยงไตน้อยลง ไตต้องทำงานหนักชดเชยตั้งแต่เช้าเลยครับ

5.ตื่นแล้วไม่ขยับเลย = เลือดไหลช้า ของเสียค้างนาน บางคนตื่นมาแล้วนอนเลื่อนมือถือ 20–40 นาที ทำนาน ๆ เลือดนิ่ง ไตกรองของเสียช้ากว่าปกติ

นั่นเป็นเพราะว่ากล้ามเนื้อไม่ขยับ → เลือดไม่ถูกปั๊มกลับสู่หัวใจดี → การไหลเวียนช้า → ไตกรองได้ช้าลง เพียงลุกเดิน ยืดตัว หรือหมุนข้อไหล่–สะโพก 3–5 นาที ก็ช่วยได้มากครับ

ดูแลไตหลังตื่นให้แข็งแรง ทำตามนี้ง่ายที่สุด

• ดื่มน้ำ 300–500 มล. ทันทีหลังตื่น
• เข้าห้องน้ำก่อนจับมือถือ
• ขยับเบา ๆ ให้เลือดไหล 3–5 นาที
• มื้อเช้าเลี่ยงเค็มจัด
• ถ้าจะดื่มกาแฟ ให้ดื่มหลังน้ำเปล่าเสมอ

การเริ่มต้นเช้าที่ถูกต้อง คือของขวัญชิ้นใหญ่สำหรับไตครับ แค่ดื่มน้ำก่อนกาแฟ ลดเค็ม ขยับตัวให้เลือดเดินดี ไตก็ไม่ต้องแบกรับภาระหนักตั้งแต่เช้า ทำให้กรองของเสียได้ลื่นขึ้นทั้งวัน และเสื่อมช้าลงอย่างเห็นได้ชัด ใครที่มีเบาหวาน ความดัน หรือทำงานหนักเป็นประจำ ยิ่งควรปรับพฤติกรรมตอนเช้า เพราะมันช่วยยืดอายุไตได้จริงแบบง่ายที่สุดครับ