แพทย์ชี้ 8 สัญญาณ ไทรอยด์เป็นพิษ มือสั่น-หัวใจเต้นเร็ว-น้ำหนักลดแต่กินไม่หยุด อันตรายถึงขั้นช็อกได้
ต่อมไทรอยด์มีหน้าที่ควบคุมระบบเผาผลาญพลังงานและอุณหภูมิของร่างกาย แพทย์ระบุว่าเมื่อไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากเกินไป ร่างกายจะมีการเผาผลาญที่เร็วผิดปกติ และอาจเกิดอาการ เช่น
- ใจสั่น
- มือสั่น
- ขี้ร้อน
- เหงื่อออกมาก
- น้ำหนักลดแม้กินเยอะ
- รอบเดือนผิดปกติ
- คอพอก
- ดวงตายื่น
ซึ่งเป็นอาการของ ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ (Hyperthyroidism) หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจรุนแรงจนเกิด “ไทรอยด์สตอร์ม (Thyroid storm)” ส่งผลให้ไข้สูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ และอาจช็อกได้ ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิซึม โรงพยาบาล Taipei City Hospital Renai Branch อธิบายว่า สาเหตุของไทรอยด์เป็นพิษมีหลายอย่าง ที่พบบ่อยที่สุดคือ โรคเกรฟส์ (Graves’ disease) ซึ่งเป็นโรคภูมิคุ้มกันผิดปกติ ร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันเข้าทำลายต่อมไทรอยด์ ทำให้ผลิตฮอร์โมนมากเกินไป สาเหตุอื่น ได้แก่
- ไทรอยด์ก้อนหรือเนื้องอกที่ทำงานมากผิดปกติ
- ต่อมไทรอยด์อักเสบที่ปล่อยฮอร์โมนออกมาชั่วคราว
- การได้รับไอโอดีนมากเกิน
- ใช้ยาที่มีส่วนผสมของไอโอดีน
แนวทางการรักษา เป้าหมายหลัก คือ ควบคุมระดับฮอร์โมนให้กลับสู่สมดุล และลดผลกระทบต่อร่างกาย การรักษาเริ่มต้นมักใช้ยาเพื่อลดการสร้างฮอร์โมน โดยอาจให้ยาควบคุมอาการหัวใจสั่นร่วมด้วย ระหว่างรักษาต้องตรวจเลือดประเมินระดับฮอร์โมนและการทำงานของตับอย่างสม่ำเสมอเพื่อปรับขนาดยาให้เหมาะสม
หากการใช้ยาไม่ได้ผล หรือมีการกลับมาเป็นซ้ำ แพทย์อาจแนะนำ การรักษาด้วยไอโอดีนกัมมันตรังสี (Radioactive iodine therapy) โดยไอโอดีนจะถูกต่อมไทรอยด์ดูดซึมและทำลายเซลล์ที่ทำงานผิดปกติ ทำให้ระดับฮอร์โมนกลับเป็นปกติ
ในกรณีที่ต่อมไทรอยด์โตมาก สงสัยเนื้องอก หรือไม่เหมาะกับไอโอดีนกัมมันตรังสี อาจต้องผ่าตัดเอาต่อมไทรอยด์บางส่วนหรือทั้งหมดออกจากนั้นต้องติดตามผลและอาจต้องกินฮอร์โมนทดแทน
คำแนะนำด้านการดูแลตัวเอง ผู้ป่วยไทรอยด์เป็นพิษควรใส่ใจเรื่องอาหารและการใช้ชีวิต ได้แก่
- จำกัดการบริโภคไอโอดีน ไม่กินมากเกินไป เช่น สาหร่ายทะเล คอมบุ วากาเมะ
- หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มกระตุ้นหัวใจ เช่น กาแฟ ชาเข้ม เครื่องดื่มชูกำลัง เพื่อลดอาการใจสั่น
- รับประทานอาหารให้เพียงพอ โดยเฉพาะ โปรตีนและพลังงาน เพราะร่างกายเผาผลาญเร็วและน้ำหนักลดง่าย
- นอนหลับให้เพียงพอ รักษาความเครียดให้น้อยที่สุด
- ติดตามอาการและตรวจเลือดอย่างสม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง
