เช็ก 5 พฤติกรรมทำร้ายสมอง หลายคนอาจทำเป็นประจำไม่รู้ตัว ทำให้เริ่มขี้ลืม อารมณ์แปรปรวนมากขึ้น สังเกตเลย เข้าข่ายกี่ข้อ
หลายคนเริ่มสังเกตว่าความจำแย่ลง อารมณ์ไม่คงที่ หรือทำงานได้ไม่ค่อยมีสมาธิ แต่ไม่แน่ใจว่าสาเหตุเกิดจากอะไร นักโภชนาการสายสุขภาพ “ซานซาน” ระบุว่า สมองเปรียบเสมือนศูนย์บัญชาการของร่างกาย พฤติกรรมการกิน การใช้ชีวิต และการจัดการความเครียดในแต่ละวัน ล้วนส่งผลต่อสุขภาพสมองอย่างค่อยเป็นค่อยไป
โดยนักโภชนาการสายสุขภาพ ได้สรุปตัวชี้วัดด้านพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพสมอง เพื่อให้ประชาชนใช้ตรวจสอบตัวเอง และ 5 พฤติกรรมทำร้ายสมองที่พบบ่อย ซึ่งหลายคนอาจทำเป็นประจำโดยไม่รู้ตัว มีดังนี้
1. การได้รับกรดไขมันไม่สมดุล ผู้ที่รับประทานอาหารนอกบ้านบ่อย หรือไม่ค่อยกินปลา มีแนวโน้มได้รับโอเมกา 3 และโอเมกา 6 ไม่สมดุล เมื่อสะสมเป็นเวลานาน อาจส่งผลต่อสมดุลของร่างกายและสมอง
2. บริโภคแป้งขัดสีและน้ำตาลมากเกินไป การดื่มเครื่องดื่มหวาน กินขนมหวาน หรือแป้งขัดสีเป็นประจำ อาจทำให้เกิดสารก่อการอักเสบในร่างกาย เพิ่มภาระการอักเสบ และยกระดับความเสี่ยงด้านสุขภาพโดยรวม
3. สูบบุหรี่และได้รับควันบุหรี่ ไม่ว่าจะเป็นการสูบบุหรี่เอง หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีควันบุหรี่มือสองหรือมือสาม ล้วนทำให้ร่างกายเกิดอนุมูลอิสระจำนวนมาก ส่งผลกระทบต่อสมองและสุขภาพโดยรวม
4. รับประทานของทอดและปิ้งย่างมากเกินไป อาหารที่ผ่านการทอดหรือย่างด้วยความร้อนสูง ทำให้น้ำมันเสื่อมคุณภาพ เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะกระตุ้นการอักเสบ และอาจเร่งกระบวนการเสื่อมของร่างกาย
5. อดนอนเป็นประจำ การนอนหลับไม่เพียงพอ ไม่เพียงทำให้วันถัดไปอ่อนล้า แต่ยังรบกวนกระบวนการซ่อมแซมและกำจัดของเสียของสมองในช่วงกลางคืน หากสะสมในระยะยาวจะส่งผลชัดเจนยิ่งขึ้น
ในทางกลับกัน นักโภชนาการสายสุขภาพยังแนะนำ 5 พฤติกรรมบำรุงสมอง ที่สามารถค่อย ๆ สร้างได้จากชีวิตประจำวัน
- รับประทานผักและผลไม้ให้หลากหลาย ผักผลไม้หลากสีและหลายชนิดอุดมไปด้วยสารพฤกษเคมี ช่วยต้านอนุมูลอิสระ และมีส่วนช่วยดูแลทั้งร่างกายและสมอง
- เลือกใช้น้ำมันที่ดีและกินปลาเป็นประจำ เลือกใช้น้ำมันพืชที่เหมาะกับการปรุงอาหาร และจัดเมนูปลาอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 – 3 ครั้ง เพื่อช่วยปรับสมดุลกรดไขมัน
- รักษาตารางชีวิตให้สม่ำเสมอ เข้านอนและตื่นนอนให้เป็นเวลา พร้อมนอนหลับให้เพียงพอ เพื่อให้สมองมีเวลาฟื้นฟูอย่างสม่ำเสมอ
- ดูแลสุขภาพลำไส้ จุลินทรีย์ในลำไส้มีความเกี่ยวข้องกับสมองอย่างใกล้ชิด การได้รับใยอาหารเพียงพอ ร่วมกับอาหารหมักดองในปริมาณเหมาะสม ช่วยส่งเสริมการทำงานของลำไส้
- เรียนรู้การผ่อนคลายความเครียด หลีกเลี่ยงการสะสมความเครียดเป็นเวลานาน ช่วยลดความเสี่ยงของอาการนอนไม่หลับ ความอ่อนเพลียเรื้อรัง และความผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติ
นักโภชนาการสายสุขภาพย้ำว่า การดูแลสมองไม่ใช่การเร่งผลในระยะสั้น แต่เป็นผลลัพธ์จากการสะสมพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน การเริ่มปรับจากเรื่องเล็ก ๆ ทั้ง 10 ข้อนี้ จะช่วยเสริมสุขภาพจิต สมาธิ และคุณภาพชีวิตโดยรวมในระยะยาวได้อย่างมีนัยสำคัญ
