แพทย์เตือน 3 กลุ่มเสี่ยง ได้รับผลกระทบหนัก นอนแบบเปิดไฟ หัวใจทำงานทั้งคืน แนะควรหลีกเลี่ยง
เมื่อพูดถึงการดูแลหัวใจ หลายคนมักนึกถึงการลดอาหารมัน เค็ม และการออกกำลังกายเป็นอันดับแรก แต่ในชีวิตประจำวันยังมี “ภัยเงียบ” ที่มักถูกมองข้าม นั่นคือ แสงสว่าง
นพ.ฟู่ อวี้เสียง แพทย์เฉพาะทางอายุรกรรมผู้สูงอายุ เปิดเผยว่า เคยพบผู้สูงอายุรายหนึ่งที่ควบคุมระดับคอเลสเตอรอลได้ดี รับประทานยาตรงเวลา แต่ภาวะหัวใจกับแย่ลงเรื่อย ๆ เมื่อตรวจสอบพฤติกรรมการใช้ชีวิตจึงพบสาเหตุว่า นอนหลับในสภาพแวดล้อมที่สว่างเกินไป
นพ.ฟู่ อวี้เสียง เล่าผ่านเพจส่วนตัวว่า มีครอบครัวหนึ่งสงสัยว่าทำไมผู้สูงอายุในบ้านรับประทานยาสม่ำเสมอ แต่อาการหัวใจกลับทรุดลง เมื่อซักถามรายละเอียดการใช้ชีวิตจึงพบว่า ผู้สูงอายุเปิดไฟหัวเตียงทิ้งไว้ทั้งคืน เปิดโทรทัศน์ค้างไว้ และยังมีแสงจากไฟถนนส่องเข้ามาทางหน้าต่าง แม้ครอบครัวจะคิดว่าเป็นเรื่องของความปลอดภัยหรือความกลัวความมืด แต่ในมุมมองของแพทย์ถือเป็นพฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยงอย่างยิ่ง
นอนสว่างเกินไป หัวใจไม่ได้พัก แพทย์เปรียบหลอดเลือดเหมือนถูกแรงดันสูงฉีดซ้ำ ๆ
นพ.ฟู่ อธิบายว่า เหตุผลที่แสงสว่างส่งผลเสียต่อหัวใจ เป็นเพราะแสงรบกวน “นาฬิกาชีวภาพ” ของร่างกาย โดยอ้างอิงงานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน วารสารสมาคมแพทย์อเมริกัน (JAMA) เมื่อปลายปีที่ผ่านมา ซึ่งระบุว่า การสัมผัสแสงระหว่างการนอนหลับเป็นเวลานาน
ทำให้ร่างกายไม่สามารถเข้าสู่โหมดซ่อมแซมตามธรรมชาติในเวลากลางคืนได้ ปกติในช่วงหลับ อัตราการเต้นของหัวใจควรช้าลง และความดันโลหิตควรลดลง แต่เมื่อมีแสงกระตุ้นอย่างต่อเนื่อง สมองจะเข้าใจผิดว่ายังไม่ถึงเวลากลางคืน ทำให้ระบบประสาทซิมพาเทติกยังคงทำงานอยู่ตลอดเวลา
“ผมมักอธิบายให้คนไข้ฟังว่า นี่คือภาวะที่หัวใจไม่ได้เลิกงาน” นพ.ฟู่กล่าว พร้อมเสริมว่า ผลกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพียงหนึ่งหรือสองวัน แต่เป็นการสะสมในระยะยาว ส่งผลให้การควบคุมอัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตในวันถัดไปแย่ลง
เปรียบเสมือนท่อน้ำที่ถูกแรงดันสูงฉีดซ้ำ ๆ จนผนังด้านในเสื่อมสภาพ สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หรือโรคเบาหวาน จะได้รับผลกระทบเร็วกว่าคนทั่วไป นอกจากนี้ แสงในเวลากลางคืนยังรบกวนการหลั่ง เมลาโทนิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่มีบทบาทในการปกป้องหลอดเลือดและต้านการอักเสบ
คำแนะนำเพื่อลดผลกระทบจากแสงขณะนอนหลับ
นพ.ฟู่ แนะนำว่า ไม่จำเป็นต้องนอนในความมืดสนิท แต่ควรลดระดับแสงลง ให้ห้องนอนมีบรรยากาศที่ “เป็นกลางคืนอย่างแท้จริง” โดยสามารถทำได้ดังนี้
- เปลี่ยนมาใช้ไฟกลางคืนที่มีความสว่างต่ำและโทนแสงอุ่น
- ตั้งค่าโทรทัศน์ให้ปิดอัตโนมัติ
- ใช้ม่านหรือผ้าม่านปิดแสงไฟถนนที่ส่องเข้าห้องโดยตรง
เขาย้ำว่า หลายครอบครัวให้ข้อมูลย้อนกลับว่า เพียงแค่ปรับแสงให้มืดลง ผู้สูงอายุตื่นกลางดึกน้อยลง และมีสภาพจิตใจสดชื่นขึ้นในตอนกลางวัน บางครั้งการหรี่ไฟลงเล็กน้อย ก็เท่ากับช่วยลดภาระให้หัวใจได้อย่างมาก
