เปิดเคส หญิง 70 ปี ไอเรื้อรังมานาน คิดว่าเป็นภูมิแพ้ ที่ไหนได้มีเส้นผมติดเยื่อแก้วหู แพทย์เอาออกอาการไอหายไปเลย เผยสาเหตุ เกี่ยวกันได้ยังไง
เพจ Tensia โพสต์เคสผู้ป่วยที่น่าสนใจ ความว่า หญิง 70 ปี ไอเรื้อรังมานาน ยังไงก็ไม่หาย คิดว่าเป็นจากภูมิแพ้ ที่ไหนได้ มีเส้นผมติดเยื่อแก้วหู แพทย์หยิบออกปุ๊บ อาการไอหายไปเลย เกี่ยวกันได้ไง
คุณเคยไอแบบไม่มีสาเหตุไหมคะ ไอแห้งๆ เป็นพักๆ อยู่ดีๆ ก็ไอ เหมือนมีอะไรจั๊กจี้ในคอ หลายคนคิดว่าเป็นภูมิแพ้ กรดไหลย้อน หรือหลอดลม ซึ่งส่วนใหญ่ก็ใช่ค่ะ แต่ไม่ใช่ทุกครั้ง
หญิง 70 ปี เธอมีอาการไอเรื้อรังมานาน ไอเป็นชุดๆ เหมือนมีอะไรจั๊กจี้ในคอ บางครั้งก็มาแบบสุ่ม
ไม่มี pattern ชัดเจน
เธอมีประวัติโรคจมูกอักเสบเรื้อรัง (chronic rhinitis) ซึ่งก็เออ “ดูเข้ากันได้” กับอาการไอ คงเป็นมาจากทุกอย่างเหมือนจะอธิบายได้ แต่มันไม่หายซักทีน่ะสิ
วันหนึ่ง เธอเริ่มรู้สึกแปลกเพิ่มขึ้นมาอีกอย่างคือ เหมือนมีแรงดันในหู ตึงๆ แปลกๆ เหมือนมีน้ำอยู่ในหูแพทย์จึงตรวจหู และนั่นคือจุดที่เรื่องราวพลิกทันที
ในหูของเธอ มี “เส้นผม” อยู่ข้างใน ไม่ใช่เส้นเดียว แต่มีถึงประมาณ 5–6 เส้น วางพาดอยู่ และบางเส้น “แตะกับแก้วหู” โดยตรง แพทย์จึงเอาออก ทันทีที่เอาออก ความรู้สึกแน่นหูหายไป
แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่านั้นคือ หลังจากกลับบ้าน เธอถึงได้สังเกตว่า “อาการไอที่เป็นมานาน หายไปหมดเลย” ไม่มีไออีก ไม่มีจั๊กจี้คออีกแล้ว เหมือนสวิตช์ถูกปิดไปทันที ไม่ใช่เส้นผมบังภูเขาละ อันนี้เส้นผมบังแก้วหู
เรื่องนี้ไม่ได้บังเอิญค่ะ มันมี “กลไกจริง” อยู่เบื้องหลัง ในหูของเรา มีเส้นประสาทเส้นหนึ่ง ชื่อว่า
Arnold’s nerve เส้นนี้เชื่อมกับเส้นประสาทใหญ่ชื่อ เส้นประสาทเวกัส (vagus nerve)
ซึ่งเป็นเส้นประสาทที่ควบคุม
- การไอ
- การกลืน
- ระบบอัตโนมัติหลายอย่าง
ดังนั้น เมื่อมีสิ่งแปลกปลอม เช่น “เส้นผม” ไปแตะบริเวณนี้ มันจะไปกระตุ้นเส้นประสาทนี้ทันที ส่งสัญญาณไปสมอง สมองสั่ง “ไอ” ทั้งที่จริง ๆ ไม่มีอะไรอยู่ในคอเลย
ภาวะนี้มีชื่อเรียกจริงๆ ว่า Oto-tricho-tussia แปลตรงตัวคือ “ผมในหู ที่ทำให้ไอ” ที่น่าสนใจคือ หนึ่งปีต่อมาเธอกลับไปตรวจอีกครั้ง และพบว่ามี “เส้นผมเข้าไปในหูอีก” แพทย์เอาออก และอาการก็ยังคงดีเหมือนเดิม
เคสนี้สอนอะไรเราหลายอย่างมาก
- ไอเรื้อรังไม่ได้มาจากปอดเสมอไป บางครั้งต้นเหตุอยู่ไกลกว่านั้นมากถึงขั้น “อยู่ในหู”
- ร่างกายเรามี reflex แปลก ๆ เยอะมาก แค่เส้นผมเส้นเล็ก ๆก็สามารถกระตุ้นให้ไอเป็นเดือน ๆ ได้
- การตรวจร่างกายง่ายๆ อาจแก้ปัญหาใหญ่ได้
โดยสรุปก็คือ
บางครั้งโรคที่ดูซับซ้อน อาจมีสาเหตุที่ “ง่ายจนคาดไม่ถึง”