เปิดข้อกฎหมาย การฟ้อง “เนรคุณ” ใครที่มีสิทธิ์ฟ้อง และสามารถเรียกคืนทรัพย์สินได้ ในกรณีไหนทำได้บ้าง ? พร้อมเงื่อนไขที่หลายคนเข้าใจผิด
รู้จักกฎหมาย ฟ้อง “เนรคุณ” เรียกคืนทรัพย์สิน ซึ่งสามารถทำได้จริง แต่หลักกฎหมายกำหนดว่า สิทธิในการฟ้องถอนคืนการให้ เป็นของ “ผู้ให้ทรัพย์สิน” เท่านั้น ในทางกลับกัน หากทรัพย์สินนั้นเป็น “มรดก” ที่ตกทอดโดยตรงจากเจ้าของเดิม เช่น ปู่ ย่า ตา ยาย ไปยังหลาน โดยไม่ได้ผ่านการโอนจากบุคคลอื่นก่อน บุคคลที่ไม่ใช่ผู้ให้โดยตรง ย่อมไม่มีสิทธิฟ้องถอนคืนการให้ในฐานเนรคุณ
1.เหตุที่จะฟ้องถอนคืนการยกให้เพราะเหตุเนรคุณ (มาตรา 531)
ผู้ให้จะเรียกคืนการให้ได้ก็ต่อเมื่อผู้รับได้กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้
- ประทุษร้ายอันเป็นความผิดอาญาอย่างร้ายแรง
- ผู้รับประทุษร้ายต่อร่างกายหรือชื่อเสียงของผู้ให้ (เช่น พยายามฆ่า หรือทำร้ายร่างกายจนเป็นเหตุฉกรรจ์)
- ทำให้ผู้ให้เสียชื่อเสียงหรือหมิ่นประมาทผู้ให้อย่างร้ายแรง
- การด่าทอด้วยคำหยาบคายที่รุนแรง หรือการใส่ความที่ทำให้ผู้ให้ได้รับความอับอายอย่างหนัก
- ปฏิเสธไม่ยอมให้สิ่งของจำเป็นเลี้ยงชีวิตแก่ผู้ให้ในเวลาที่ผู้ให้ยากไร้และผู้รับยังสามารถจะให้ได้ (เช่น พ่อแม่ยกที่ดินให้ลูก ต่อมาพ่อแม่ไม่มีเงินกินข้าว แต่ลูกที่มีฐานะกลับเพิกเฉยไม่ช่วยเหลือ)
2. ผลของการถอนคืนการยกให้
เมื่อศาลพิพากษาให้ถอนคืนการยกให้เพราะเหตุเนรคุณ ให้ถือว่าทรัพย์สินนั้นกลับมาเป็นของผู้ให้ โดยให้นำบทบัญญัติเรื่อง ลาภมิควรได้ มาใช้บังคับ (มาตรา 534)
ยกให้ กับ ได้มรดก ต่างกันอย่างไร ?
ทรัพย์มรดก และ ทรัพย์ที่ให้โดยเสน่หา เป็นคนละกรณีกัน “มรดก” เกิดขึ้นเมื่อเจ้าของทรัพย์เสียชีวิต และโอนสิทธิให้ทายาทตามกฎหมายหรือพินัยกรรม “การให้” เป็นการโอนทรัพย์ในขณะยังมีชีวิต ดังนั้น การใช้สิทธิ “ถอนคืนการให้เพราะเนรคุณ” จึงใช้ได้เฉพาะกรณีที่เป็น “การให้” เท่านั้น ไม่ใช่กรณีมรดกโดยตรง
