ค้นพบ “แมลงหางดีดพระรามเก้า” แมลงชนิดใหม่ของโลก ที่สวนป่า ณ พิพิธภัณฑ์พระรามเก้า ผลงานทีมนักวิจัยของ NSM มหาวิทยาลัยทักษิณและมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
วันที่ 10 มิ.ย.2569 นายสุวรงค์ วงษ์ศิริ รักษาการแทนผู้อำนวยการองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) หรือ NSM เปิดเผยว่า ทีมนักวิจัยของ NSM มหาวิทยาลัยทักษิณและมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ได้ค้นพบ “แมลงหางดีดพระรามเก้า” ซึ่งเป็นแมลงชนิดใหม่ของโลก ได้ที่บริเวณสวนป่า ณ พิพิธภัณฑ์พระรามเก้า
โดย “แมลงหางดีดพระรามเก้า” จัดอยู่ในกลุ่มแมลงหางดีด Heteromurinae ซึ่งเป็นสมาชิกในวงศ์ Orchesellidae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า 𝐴𝑙𝑙𝑜𝑠𝑐𝑜𝑝𝑢𝑠 𝑟𝑎𝑚𝑎𝑛𝑖 sp. nov. ซึ่งเป็นชื่อที่ตั้งจากสถานที่ค้นพบ คือบริเวณสวนป่า ณ ตึกพระรามเก้า
นายสุวรงค์ กล่าวต่อว่า แมลงหางดีดพระรามเก้า มีลำตัวเรียวยาวขนาด 1.1–1.4มิลลิเมตร สีขาวและพาดด้วยแถบสีส้มแกมน้ำตาล มีแถบตาบนส่วนหัว มีลักษณะคล้ายกับชนิดที่มีการกระจายทั่วไป A. 𝑡𝑒𝑡𝑟𝑎𝑐𝑎𝑛𝑡ℎ𝑢𝑠 Börner, 1906 แต่แมลงหางดีดพระรามเก้าลักษณะการเรียงกันของเส้นขนบนลำตัวที่จำเพาะ
สำหรับเขตการกระจายของแมลงหางดีดพระรามเก้าตามข้อมูลการศึกษา ในปัจจุบันพบที่จังหวัดปทุมธานี ประเทศไทย เพียงพื้นที่เดียวเท่านั้น ซึ่งปกติแล้วพื้นที่อยู่อาศัยของแมลงหางดีด โดยทั่วไปจะพบในสภาพแวดล้อมที่ชื้น
นายสุวรงค์ กล่าวอีกว่า ปัจจุบันมีการรายงานจำนวนชนิดที่พบทั่วโลกกว่า 9,000 ชนิด ซึ่งสามารถพบได้ตั้งแต่ในพื้นที่ที่หลากหลาย ตั้งแต่พื้นป่า ชั้นเรือนยอดของต้นไม้ (canopy) ปากปล่องภูเขาไฟ ไปจนถึงในถ้ำลึก ขณะที่สมาชิกในสกุลเดียวกันได้มีรายงานการค้นพบจากทั่วโลกจำนวน 17 ชนิด และเป็นรายงานในประเทศไทยถึง 7 ชนิด
“เราต้องให้ความสำคัญกับแมลงหางดีดตัวเล็กๆ ที่แทบมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า เพราะที่จริงแล้วมันมีบทบาทอันยิ่งใหญ่ในฐานะคุณแม่บ้านหรือฮีโร่ประจำระบบนิเวศ คอยย่อยสลายซากอินทรียวัตถุให้กลายเป็นสารอาหารในดิน และเป็นผู้ควบคุมสมดุลที่คอยจัดการจุลินทรีย์และเชื้อราไม่ให้มากเกินไป จนเรียกได้ว่าเป็นตัวกลางสำคัญที่ทำให้ห่วงโซ่อาหารหมุนเวียนไปได้อย่างไม่ติดขัด” นายสุวรงค์ กล่าวและว่า
การค้นพบ “แมลงหางดีดพระรามเก้าเป็นมากกว่างานวิจัยอนุกรมวิธาน แต่คือเสียงสะท้อนให้เราหันกลับมามองและเห็นคุณค่าของธรรมชาติที่อยู่ใกล้ตัวที่สุด เพราะในทุกย่างก้าวที่เราเดินผ่านพื้นดินที่ชุ่มชื้น อาจมีสิ่งมีชีวิตตัวจิ๋วเหล่านี้กำลังทำงานอยู่ และการร่วมมือกันระหว่างสถาบันการศึกษาและพิพิธภัณฑ์ในครั้งนี้ จึงเป็นก้าวสำคัญสู่องค์ความรู้ ต่อยอดขยายผลให้เราได้รู้จักและปกป้องสิ่งมีชีวิตที่เล็กที่สุด รวมถึงบ้านของมัน เพื่อรักษาระบบนิเวศที่สวยงามไว้ตลอดไป
สำหรับ “แมลงหางดีดพระรามเก้า” ซึ่งเป็นแมลงชนิดใหม่ของโลก NSM ได้นำมาจัดแสดงในโซนกิจกรรม “Hidden Paradise” พิพิธภัณฑ์พระรามเก้า อพวช. ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี เปิดให้เข้าชมวันอังคาร – วันศุกร์ ตั้งแต่เวลา 09.30 – 15.00 น. วันเสาร์ – วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ตั้งแต่เวลา 09.30 – 17.00 น (ปิดทำการทุกวันจันทร์) สอบถามรายละเอียดโทร.02 – 577 – 9999 ต่อ 2122-2123 หรือ Facebook : NSMThailand
“แมลงหางดีดพระรามเก้า”
