ชายวัย 30 ปีฉี่รดที่นอน แพทย์พบภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ชี้ขาดออกซิเจนเรื้อรัง อาจเป็นสาเหตุสำคัญของปัสสาวะบ่อย
ชายวัย 30 กว่าปีรายหนึ่งมีปัญหาปัสสาวะบ่อยในเวลากลางคืนมาเป็นเวลานาน ช่วงหลังอาการรุนแรงขึ้นจนถึงขั้นปัสสาวะรดที่นอน อีกทั้งยังมีอาการง่วงนอนมากในช่วงกลางวัน สร้างความลำบากต่อการใช้ชีวิตอย่างมาก หลังเข้ารับการตรวจจึงพบว่า ต้นเหตุไม่ได้อยู่ที่ระบบทางเดินปัสสาวะ แต่กลับเป็น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)ขั้นรุนแรง
แพทย์ระบุว่า การขาดออกซิเจนเป็นเวลานานอาจรบกวนการหลั่งฮอร์โมนภายในร่างกาย ทำให้ ฮอร์โมนต้านการขับปัสสาวะ (Antidiuretic Hormone: ADH) ซึ่งควรทำหน้าที่ในเวลากลางคืนหลั่งออกมาไม่เพียงพอ และอาจนำไปสู่อาการปัสสาวะกลางคืนและปัสสาวะรดที่นอนได้
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ไม่ได้มีเพียงอาการ “นอนกรน-นอนไม่เต็มอิ่ม”
นพ.ไช่หมิงเส้า (蔡明劭) รองผู้อำนวยการภาควิชาโสต ศอ นาสิก และศัลยกรรมศีรษะและลำคอ โรงพยาบาลฉางเกิงเจียอี้ ระบุว่า เมื่อคนทั่วไปเข้าสู่ช่วงหลับลึก ต่อมใต้สมองจะหลั่งฮอร์โมนต้านการขับปัสสาวะ หรือ ADH ซึ่งช่วยลดการผลิตปัสสาวะในช่วงกลางคืน
อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยภาวะหยุดหายใจขณะหลับจะเกิดภาวะขาดออกซิเจนซ้ำ ๆ ระหว่างการนอน ส่งผลให้ร่างกายอยู่ในภาวะที่ระบบประสาทซิมพาเทติกทำงานมากเกินไปเป็นเวลานาน ซึ่งอาจรบกวนสมดุลของฮอร์โมนอย่างมาก ทำให้การหลั่ง ADH ไม่เพียงพอ และส่งผลต่อการควบคุมฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินปัสสาวะด้วย
นพ.ไช่หมิงเส้าระบุว่า ผู้ป่วยภาวะหยุดหายใจขณะหลับจะเผชิญกับภาวะขาดออกซิเจนและการตื่นตัวช่วงสั้น ๆ ซ้ำแล้วซ้ำอีกตลอดทั้งคืน ส่งผลให้โครงสร้างและวงจรการนอนถูกรบกวน เมื่อเกิดขึ้นเป็นเวลานานอาจทำให้อ่อนเพลียอย่างรุนแรงและคุณภาพการนอนลดลง
ขณะเดียวกัน เมื่อเกิดความรู้สึกอยากปัสสาวะในตอนกลางคืน ร่างกายอาจตอบสนองต่อการตื่นได้ไม่เพียงพอ จนนำไปสู่ภาวะปัสสาวะรดที่นอนได้ในที่สุด
เกือบครึ่งของประชากรมีอาการนอนกรน แต่ภาวะหยุดหายใจขณะหลับไม่ใช่แค่เรื่อง “กรน”
จากผลสำรวจพบว่า อาการนอนกรนถือเป็นหนึ่งในอาการที่พบได้บ่อยและสังเกตได้ชัดเจนของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ อย่างไรก็ตาม ภาวะดังกล่าวไม่ได้มีผลเพียงแค่ทำให้นอนกรนเท่านั้น แต่ยังอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั่วร่างกายในวงกว้าง
นพ.ไช่หมิงเส้าอธิบายว่า เมื่อทางเดินหายใจเกิดการอุดกั้นซ้ำ ๆ ระหว่างนอนหลับ จนทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน ตื่นบ่อย และการนอนหลับขาดความต่อเนื่อง นอกจากจะรบกวนการหลั่งฮอร์โมนในเวลากลางคืน
ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับอาการปัสสาวะกลางคืนและปัญหาด้านการเผาผลาญ เช่น โรคอ้วนแล้ว ในระยะยาวยังเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดอย่างมาก เช่น ความดันโลหิตสูง กล้ามเนื้อหัวใจตาย และโรคหลอดเลือดสมอง
นอกจากนี้ คุณภาพการนอนที่ไม่ดียังอาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการไม่มีสมาธิและง่วงนอนในช่วงกลางวัน รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุจากการขับรถขณะอ่อนเพลียหรือง่วงนอน
แพทย์แนะ CPAP พร้อมปรับพฤติกรรมและควบคุมน้ำหนัก
สำหรับการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับ นพ.ไช่หมิงเส้าระบุว่า เครื่องอัดอากาศแรงดันบวกอย่างต่อเนื่อง (Continuous Positive Airway Pressure: CPAP) เป็นวิธีการรักษามาตรฐานที่ใช้ในปัจจุบัน โดยผู้ป่วยจะสวมอุปกรณ์ขณะนอนหลับ เพื่อให้กระแสอากาศที่มีแรงดันช่วยเปิดทางเดินหายใจที่เกิดการอุดกั้น ซึ่งสามารถช่วยลดปัญหาการนอนกรนและภาวะขาดออกซิเจน ตลอดจนช่วยเพิ่มคุณภาพการนอนหลับ
ขณะเดียวกัน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตก็เป็นส่วนสำคัญของการดูแลรักษา หากภาวะอ้วนเป็นสาเหตุที่ทำให้ทางเดินหายใจส่วนบนแคบลง การควบคุมอาหารและลดน้ำหนักอย่างจริงจังก็สามารถช่วยลดแรงกดต่อทางเดินหายใจได้อย่างมีนัยสำคัญ
