เพจดัง เปิดข้อเท็จจริงทางการแพทย์ โกนผมไฟ ช่วยให้เด็กผมดกดำขึ้นจริงไหม?

เพจดัง เปิดข้อเท็จจริงทางการแพทย์ โกนผมไฟ ช่วยให้เด็กผมดกดำขึ้นจริงไหม? ชี้ถ้าทำแล้ว แฮปปี้ทำได้เลย แต่ในทางวิทยาศาสตร์ ระบุชัดว่าช่วยไม่ได้

เพจ เลี้ยงลูกตามใจหมอ ให้ความรู้เรื่องโกนผม ในแง่วิทยาศาสตร์ ความว่า “หมอครับ… โกนผมไฟแล้วผมจะดกดำขึ้นจริงไหม?” “หมอคะ… ย่าจะให้โกนผมไฟ แต่แม่เสียดายผมลูก ไม่อยากโกน ทำไงดี?”

คำถามยอดฮิตติดชาร์ตยามพาลูกวัย 1 เดือนมาตรวจสุขภาพและรับวัคซีน นั่นก็คือ “การโกนผมไฟ” หรือบางคนเรียกว่าพิธีทำขวัญเดือน ถือเป็นประเพณีโบราณที่อยู่คู่สังคมไทยมานานมาก บางบ้านจัดเล็กๆ ตัดพอเป็นพิธี บางบ้านอลังการนิมนต์พระ มีบายศรีสู่ขวัญ ญาติพี่น้องมารวมตัวรับขวัญหลานอย่างอบอุ่น

ในเชิงความเชื่อและสายใยครอบครัว แฮปปี้ทำได้เลย เป็นกุศโลบายที่ดีของคนโบราณที่ได้พาญาติมิตรมาร่วมยินดีกับการกำเนิดของตระกูล (แค่อาจจะต้องระวังเรื่องความสะอาดและไวรัสในเด็กเล็กหน่อยเนอะ)

แต่ถ้าตัดภาพมาที่ “ข้อเท็จจริงทางการแพทย์” เป็นอย่างไร

โกนผมไฟ = ผมดกดำขึ้นจริงหรือ? (ฉบับวิทยาศาสตร์)

คำตอบสั้นๆ คือ “ไม่เกี่ยวกันเลย !”

การโกนผมไฟ เป็นเพียงการตัดเส้นผมบริเวณเหนือหนังหัวออกเท่านั้น แต่โครงสร้างจริงที่กำหนดชีวิตของเส้นผมอยู่ลึกลงไปข้างใต้โน่น!

ความดกหนาของผม ถูกกำหนดตั้งแต่เกิดด้วย “ปุ่มรากผม” (Hair Follicle) ซึ่งมีจำนวนเท่าไหร่ก็เท่านั้น การโกนผมไม่ได้ไปเพิ่มจำนวนปุ่มรากผมใต้หนังศีรษะแต่อย่างใด

สำหรับความดกดำและสีผมเกิดจากเซลล์ Melanocytes ที่อยู่ใน Hair Matrix ตรงรากผม คอยสร้างเม็ดสี (Melanin) ส่งขึ้นไปที่ตอผม สีผมจะดำ จะน้ำตาล หรือเข้มแค่ไหน ขึ้นกับพันธุกรรมและยีนของพ่อแม่ล้วนๆ ครับ (ส่วนคนชราผมหงอกก็เพราะ Melanogenic clock หรือนาฬิกาการสร้างเม็ดสีมันชะลอตัวลงนั่นเอง… Me // แอบส่องกระจกดูผมหงอกตัวเองแล้วถอนหายใจ)

แล้วทำไมบางคนจึงบอกว่า “เนี่ยพอโกนแล้วผมขึ้นใหม่ดูหนาขึ้นแข็งขึ้น!” ?

คำตอบคือ เป็น “ภาพลวงตา” เส้นผมทารกแรกเกิดปลายจะเรียวแหลมและนุ่ม พอเราโกนตัดฉึบ ปลายผมตัดใหม่จะเป็นเส้นตัดตรง เวลาตอผมดันยาวขึ้นมา เราเลยรู้สึกว่ามันแข็ง หนา และดูดกขึ้น ทั้งที่จริงๆ ขนาดตอเท่าเดิมเป๊ะ

แล้ว “เด็กเลี้ยงง่ายขึ้น” หลังโกนผมไฟไหม?

ในทางการแพทย์ นิยามคำว่า “เด็กเลี้ยงง่าย” ขึ้นอยู่กับ พื้นอารมณ์, พัฒนาการตามวัย, ระบบประสาท และการเลี้ยงดูของพ่อแม่ ใบกรรไกรหรือมีดโกนไม่ได้มีผลต่อการทำงานของสมองส่วนควบคุมอารมณ์ของลูกเลยแม้แต่น้อย เด็กเลี้ยงง่ายของบ้านหนึ่ง อาจเท่ากับเด็กเลี้ยงยากของอีกบ้านก็ได้

ถ้าโกนผมแล้วเลี้ยงง่ายขึ้น ข้าพเจ้าจะขอห้อง Treatment ใน OPD สักห้องเปิดเป็นห้องโกนผมไฟโดยเฉพาะ เด็กคนไหนดื้อจับโกนหัวตัดพฤติกรรมไปเลย น่าจะได้รับความนิยม 5555 จัดแพคเกจ ตรวจกับแพทย์แล้วโกนหัวเพื่อลูกที่เลี้ยงง่ายไปเลยคร่ะ ! ถถถถถ

อีกเรื่องที่อยากให้รู้ก็คือ ปรากฏการณ์ “ผมร่วง 3-4 เดือน” พ่อแม่หลายคนตกใจว่า “หมอคะ ไม่ได้โกนผมไฟ แต่ทำไมพอลูกอายุ 3-4 เดือน ผมร่วงกราวเป็นวงรอบศีรษะ (รอยผ้าอ้อม) เลย”

ไม่ต้องตกใจ นี่คือภาวะ Telogen Effluvium ของทารก ตามธรรมชาติ

ตอนอยู่ในท้องแม่ เส้นผมของลูกจะถูกฮอร์โมนแม่ประคองไว้ พอคลอดออกมา ฮอร์โมนแม่ตก วงจรเส้นผมของลูกจะพร้อมใจกันเข้าสู่ “ระยะพัก” (Telogen phase) พร้อมๆ กัน พออายุได้ 3–4 เดือน เส้นผมชุดแรกเกิดนี้ก็จะพร้อมใจกันร่วงออก เพื่อเปิดทางให้ “ผมแท้” ชุดใหม่ค่อยๆ งอกขึ้นมาแทนที่ (ซึ่งประจวบเหมาะกับช่วงเวลาที่ผมของคุณแม่หลังคลอดเริ่มร่วงกราวพอดีเลยครับ… ร่วงแพ็คคู่)

เด็กบางคนอาจผมบาง ร่วงจนหัวโป่งเหน่งไปถึง 1-2 ขวบ หรือบางคนรอไปถึง 3-5 ขวบกว่าผมจะขึ้นดกเต็มศีรษะ… เดี๋ยวก็ขึ้นครับ ไม่ต้องกังวล!

สรุปคำแนะนำจากพ่อหมอ

ถ้าอยากโกนเพื่อความสบายใจของญาติผู้ใหญ่/ทำพิธีรับขวัญ: ทำได้เลย ไม่ได้มีข้อห้ามทางการแพทย์ เพียงแต่ต้องใช้ใบมีดโกนที่สะอาด เปลี่ยนใหม่ สะอาดปลอดภัย ระวังอย่าให้บาดหนังศีรษะที่บอบบางของลูก และระวังเรื่องคนมารวมตัวสัมผัสเด็กเล็ก เอาเข้าจริง พ่อหมอว่าปัตตาเลี่ยนจะปลอดภัยกว่านะ (ไม่เกิดแผลง่าย)

ถ้าไม่อยากโกน เสียดายผมลูก ก็ปฏิเสธได้นะ อธิบายด้วยเหตุผลทางการแพทย์น่ารักๆ ได้เลยว่า โกนหรือไม่โกน สรุปสุดท้ายผมก็ขึ้นเท่ากันตามพันธุกรรมอยู่ดี

สำหรับบ้านไหนที่มี “ลูกสาวผมบาง”… ใส่ชุดชมพูพาสเทลตั้งแต่หัวจรดเท้า ติดโบว์อันเบ้อเร่อไว้บนหัว แต่เดินไปไหนก็ยังโดนทักว่า “แหม… ลูกชายหล่อจังเลยนะแม่” จนแม่ต้องยิ้มแห้งๆ ในใจคิดว่า “ชมพูขนาดนี้ โบว์ใหญ่เท่าบ้านขนาดนี้ ยังทักลูกชายอีก… บวกแม่ม!”

ใจเย็นๆ นะครับแม่ขา… ประเดี๋ยวผมแท้มา โบว์สะพรั่ง ผมยาวสลวย แน่นอน !

หมอวินเพจเลี้ยงลูกตามใจหมอ