นักวิชาการ จี้ถาม แก้ พ.ร.บ.4 กองทุน บุหรี่–เหล้า ไม่ต้องจ่ายภาษีบาป 2% เข้ากองทุน ที่เคยได้หมื่นล้าน สุดท้ายแล้วใครที่ได้ประโยชน์
กลายเป็นที่จับตา เมื่อรัฐบาลกำลังจะมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไข พ.ร.บ.4 กองทุน ที่เคยได้เงินภาษีจากภาษีบาป หรือ ภาษีจากสินค้าเหล้าบุหรี่ 2% นอกเหนือจากภาษีสรรพสามิตที่ต้องจ่ายเข้ารัฐอยู่แล้ว
ผศ. นพ.สมิทธิ์ ศรีสนธิ์ หัวหน้าห้องปฏิบัติการนิติเวชศาสตร์ ภาควิชาพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี ได้ออกมาโพสต์ล่าสุดว่า “มีเรื่องด่วนที่ประชาชนทุกคนควรทราบ โดยสรุปสั้นๆ ว่า “รัฐบาลกำลังแก้ไข พรบ. จนทำให้บริษัทบุหรี่และเหล้าไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่มเข้า กองทุนสี่กองทุน ได้แก่ ThaiPBS, สสส., กองทุนผู้สูงอายุ, กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ ซึ่งรวมๆ เป็นเงินเกือบหมื่นล้านบาท โดยการแก้แบบนี้ประโยชน์ตกแค่บริษัทบุหรี่และเหล้า ประชาชนแทบไม่ได้ประโยชน์อะไร”
ขออธิบายยาวๆ ตามนี้นะครับ
1. ปกติบริษัทบุหรี่และเหล้าต้องจ่ายภาษีสรรพสามิตให้ประเทศมานานแล้ว จนประเทศไทยในปี พ.ศ. 2544 ริเริ่มให้มีภาษีบาปหรือภาษีสุขภาพ ก็คือ ให้บริษัทบุหรี่และเหล้าต้องจ่ายเพิ่มอีกประมาณ 2% จากภาษีสรรพสามิตที่ตนต้องจ่าย (คือภาษีสรรพสามิตก็จ่ายให้ประเทศเท่าเดิม แต่บังคับให้บริษัทต้องจ่ายเพิ่มอีก)
2. ภาษีนี้ ปัจจุบัน จะจ่ายให้สี่กองทุน ได้แก่ ThaiPBS, สสส., กองทุนผู้สูงอายุ, กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ โดยรวมๆ แล้ว สี่กองทุนนี้จะได้รวมกันหมื่นล้านบาทต่อปี
3. แต่ล่าสุด ฝั่งรัฐบาลจะออกร่างแก้ไข พรบ. ที่มีผลต่อทั้งสี่กองทุน ทำให้ ทั้งสี่กองทุน ไม่ได้ภาษีนี้ แล้วให้ทั้งสี่กองทุนได้งบประมาณจากทางรัฐบาลเอง พูดง่ายๆ คือ บริษัทบุหรี่และเหล้าไม่ต้องเสียเงินให้ประเทศหมื่นล้านบาท แต่ประเทศต้องเสียประโยชน์เพราะรัฐบาลต้องโยกงบอื่น มาให้ทั้งสี่กองทุนนี้
4. คำถามคือ ทำไปทำไม เพราะผลประโยชน์ตกกับบริษัทบุหรี่และเหล้าชัดเจน ไม่ต้องจ่ายเงินเข้ากองทุนต่าง ๆ ปีละหมื่นล้าน นอกจากนี้การเก็บภาษี หรือ sin tax แบบนี้ ก็มีวิจัยมาแล้วว่าเป็นประโยชน์ต่อประเทศ ทำให้คนเจ็บป่วยและตายลดลงตาม paper นี้ https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8173601/
5. กรณีไม่เห็นด้วยกับระบบการใช้จ่ายของแต่ละกองทุน ก็ให้แก้ไขกฎหมายวิธีการจัดการ ไม่ใช่ตัดการรับภาษีแบบนี้ออกไปจากระบบในประเทศไทยเลย เช่น ปัจจุบันบางกองทุนก็กำหนดลิมิตการรับภาษีนี้ แล้วที่เหลือส่งคืนคลัง
สุดท้ายผมจะนำเรื่องนี้ไปแจ้งในคณะกรรมการแพทยสภา เพื่อให้มีการคัดค้านให้ชัดเจน
ส่วนประชาชนคนไหนอยากช่วย ก็มาช่วยลงความเห็นคัดค้านการแก้ไข พรบ. ของทั้งสี่กองทุนนี้ ตามลิ้งก์นี้ https://www.parliament.go.th/section77/survey_list77.php โดยให้เลือก พรบ. ทั้งสี่ ตามในรูปผมนะครับ หมดเขตวันที่ 14 ตุลาคม 2569 ครับ
วิธีการไม่เห็นด้วย ทำได้โดย กดเข้าไปในแต่ พรบ. แล้วเค้าจะให้ใส่เลขบัตรประชาชน ก็ใส่ไป แล้วจะมีให้ติ้ก ก็ให้ไม่เห็นด้วย ทุกอย่าง ก็พอครับ ตัวกฎหมายอาจจะอ่านเข้าใจยาก แต่หลักการคือตามผมบอกครับ
